Governu aloka millaun $1.2 ba formasaun nivel eskolaridade iha territóriu
DILI, 12 fevereiru 2024 (TATOLI)–Diretór Nasionál Administrasaun no Finansa, Institutu Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun (INFORDEPE), Marçal da Silva Martins, hateten Governu aloka millaun $1.2 hodi atende formasaun ba nivel eskolaridade iha territóriu nasionál.
“Ba tinan ida-ne’e ita iha osan $1.199.911 maibé tinan kotuk iha montante millaun $2.7. Ida-ne’e menus, ba ami la sufisente, maibé koko jere tanba se lae tau osan barak mak lá ezekuta hotu mós problema. Maibé ho uitoan ne’e ita buka meiu oinsá bele jere, mak la to’o ita halo mudansa orsamentu no husu iha tinan 2025, bainhira ita hatene ona programa ida-ne’ebé mak la sufisiente,” Diretór Nasionál hateten ba Agência Tatoli, iha nia kna’ar fatin, Balide, segunda ne’e.
Formasaun ba nivel eskolaridade ne’e kontinua hala’o ba pre-eskolar no ensinu báziku, formasaun jerál no tékniku fokasionál, ne’ebé formasaun ne’e hala’ o bainhira estudante feriadu nune’e sira tama kedas ba formasaun no profesór sira labele abandona estudante iha prosesu aprendizajen iha sala-de-aula.
Aleinde ne’e, nia dehan, INFORDEPE nafatin mellora formasaun ba dezenvolvimentu lingua ba profesór pre-eskolár iha tinan-ne’e.
“Ba ensinu pre-eskolár nian ne’e, ita foka liubá dezenvolvimentu lingua, tanba iha prosesu aprendizajen ita-nia manorin sira pelumenus iha lingua ida. Depois, iha métodu ensinu, profesór sira tenke domina no tenke iha koñesimentu pedagojia, nune’e bele prosesa implementasaun iha ensinu aprendizajen ba pre-eskolár ho di’ak. Nune’e, hodi utiliza ho di’ak no bele komprende labarik sira iha prosesu ensinu aprendizajen,” nia dehan.
Formasaun ba profesór sira-ne’e, nia dehan, INFORDEPE hala’o parseria ho HANS nune’e bele fasilta finanseiru no materiál hodi bele promove profesór sira nia abilidade.
“Formasaun ida-ne’e atu promove profesór sira iha nivel pre-eskolar nian ne’ebé koñesimentu tékniku profisonál ne’ebé di’ak no koñesimentu língua, nune’e sira bele aplika iha ensinu pré-eskolár di’ak no susesu,” nia hateten.
Kada tinan, HANS sempre apoiu ensinu pré-eskolár no kona-ba osan hodi hala’o formasaun kona-ba matéria finanseiru n materia didátiku, tanba objetivu mak hasa’e koñesimentu tékniku profisonál ne’ebé di’ak no iha koñesimentu língua, nune’e sira bele aplika iha ensinu pré-eskolár ho di’ak no susesu.
“Ita hotu haree momoos katak profesór hotu-hotu ezije direitu ba hanorin maibé opurtunidade ne’ebé di’ak tebes ba profesór atu tutan tan kursu baxarelatu ne’ebé no nível Akadémika INFORDEPE nian, loke kona-ba servisu ne’ebé koopera ho UNTL hodi fasilita prosesu ba nível Akadémika baxarelatu,” nia dehan.
Nia informa, iha tinan 2023 ne’a profesór hamutuk na’in-2.000-rein mak gradua ona ba nivel baxarelatu.
Tuir nia, kona-ba doutoramento ne’e hamutuk ema na’in-1.100-resin maibé hosi númeru ne’e balun hetan ona ingresu espesiál. prosesu ida-ne’e la’o hela no iha hela faze identifikasaun nia-laran.
Jornalista : Osória Marques
RDitór : Cancio Ximenes
