DILI, 19 jullu 2024 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, sesta ne’e, akompaña husi Prezidente Agência Notisiosa Timor-Leste, Institutu Públiku (TATOLI, I.P), Manuel Pinto no Prezidente Rádiu no Televizaun Timor-Leste, Empreza Públiku (RTTL, EP), José Belo, hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, hodi ko’alia kona-ba media estatál rua ne’e asina akordu servisu ho Xina Media Group, iha fulan-jullu ne’e.
“Ami mai hasoru Prezidente Repúblika tanba tuir planu Prezidente sei vizita Estadu ba Xina, sei akompaña mós husi ha’u ho Prezidente TATOLI, I.P no Prezidente RTTL, E.P tanba media estatál rua sei asina akordu serbisu hamutuk ho Xina Media Group, akordu sei asina iha fulan-jullu nia laran,” Sekretáriu Estadu Expedito hateten ba jornalista sira hafoin ramata enkontru.

Nia dehan, iha asina akordu ne’e Prezidente TATOLI, I.P sei asina iha parte News Agency no Prezidente RTTL sei asina iha parte rádiu no televizaun.
“Konteúdu husi akordu ne’ebé Prezidente na’in rua atu asina ho Xina Media Group mak espesiál ba rádiu no televizaun no News Agency. Iha akordu ne’e Xina sei fó apoiu ba RTTL, E.P no TATOLI, I.P mak troka konteúdu hanesan produsaun Xina bele mai iha Timor-Leste no Timor-Leste bele prodús konteúdu manda ba Xina,” Sekretáriu Estadu ne’e esplika
Tuir akordu ne’ebé iha fó dalan ba TATOLI, I.P no RTTL atu troka korespondénsia ba malu hanesan Xina bele haruka nia korrespondente mai Timor-Leste no Timor-Leste bele haruka nia korrespondente ba Xina.
Tuir SEKOMS, akordu ne’ebé media rua halo ho Xina importante tebes tanba Xina nasaun ida-ne’ebé super-potente ekonomia no iha área teknolojia iha mundu. Nune’e husi akordu ne’e importante ba dezenvolvimentu media estatál iha Timor-Leste.
Durante sorumutuk, Xefe Estadu apresia ho kooperasaun ne’e, tanba bele fortifika liután media estatál iha Timor-Leste.
Xina Media Group, koñesidu mós ho naran “Voice of China”, maka empreza mídia Estadu nian ne’ebé halo transmisaun liuhusi rádiu no televizaun iha Repúblika Populár Xina. Kompañia ne’e harii iha loron 21 fulan-marsu tinan 2018. Grupu Mídia Xina nian iha kontrolu husi Departamentu Propaganda Partidu Komunista Xinés nian.
Xina Media Group mak media idane’e iha televizaun, Agência Notísia no plataforma oioin ho nia korespondénsia hamutuk 147 ne’ebé daudaun ne’e destaka iha nasaun 147 iha mundu.
Akordu entre Xina Media Group ho TATOLI,I.P
Konteúdu akordu entre Xina Media Group ho TATOLI, I.P mak hanesan:
- Halo Ko-produsaun ba konteudu jerál no la limita mós ba notísia, programa feature, dokumentáriu no drama.
- Kooperasaun iha área teknolojia liuliu iha dezenvolvimentu media.
- Funsionáriu sira husi media rua, bele ba tuir treinamentu no estájiu.
- Distribuisaun konteúdu no esplorasaun merkadu (liga ba kooperasaun iha área komersiál).
- Lei no regulamentu sira tuir nasaun idak-idak nian (iha ámbitu kooperasaun ne’e idak-idak la ignora regulamentu no lei nasaun idak-idak nian).
- Termu de referénsia (antesipa karik iha disputa ruma).
Objetivu husi akordu ka MoU ne’ebé sei asina entre TATOLI, I.P ho CMG mak atu sai hanesan baze ba koordenasaun, planeamentu no preparasaun ba implementasaun husi parte rua atu nune’e bele hala’o kooperasaun iha ámbitu kooperasaun ne’ebé atu konkorda entre parte sira.
Nune’e atu alkansa objetivu ne’e, kronolojikamente, iha loron 14 fulan-juñu CMG liuhusi nia reprezentasaun inísia enkontru tékniku ida ho TATOLI ko’alia kona-ba posibilidade asina MoU, hodi iha benefísiu mútua entre parte rua.
Tuirmai, iha loron 19 fulan hanesan, Director Marketing CMG, Tian Daming ho nia ekipa, inklui Liu Chan, Xefe korrespondente CMG Singapura Bureau, hasoru malu direta ho Prezidente Konsellu Diretivu Ajénsia TATOLI, I.P, Manuel Pinto, akompaña husi membru Konsellu Diretivu sira diskuti no tau hanoin hamutuk ba dezenvolvimentu kooperasaun servisu ne’e.
Iha prosesu ida-ne’e, parte CMG alende diskute ho TATOLI ko’alia mós ho SEKOMS oinsá bele asina MoU, hodi bele implementa hamutuk, iha ámbitu parseria no kooperasaun ne’e.
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór: Florencio Miranda Ximenes




