DILI, 01 agostu 2024 (TATOLI) – Deputadu husi Bankada Partidu Libertasaun Populár (PLP), Abel dos Santos, diskorda halo agresaun fízika hasoru atuál Xefe Suku Dare, Inacio dos Santos Carvalho.
“Ha’u rejeita informasaun ne’ebé foin lalais xefe suku sira iha Dili hateten katak ha’u la respeita xefe suku hodi halo agresaun fízika, buti kakorok no tuda ho telefone hasoru atuál Xefe Suku Dare señor Inacio dos Santos Carvalho”, Deputadu Abel dos Santos, hateten ba TATOLI iha nia rezidénsia Dare Postu Administrativu Verra Cruz, Munisípiu Dili, kinta, ohin.
Deputadu rekoñese katak halo duni diskusaun kona-ba reabilitasaun sede suku no iha nervozu no ha’u tuda telefone ba parede, la’os ba xefe suku.
“Ha’u ho xefe suku iha duni diskusaun kona-ba reabilitasaun sede suku maibé momentu ne’ebá, iha diskusaun ne’e halo ha’u nervosu, entaun ha’u tuda telefone ne’ebé ha’u ka’er ne’e ba parede, la’os direta ba xefe suku no ha’u la halo asaun hasoru xefe suku ho nia komunidade, komunidade sira mak momentu ne’e tuda ha’u-nia uma no rezulta ha’u mós kanek iha parte rentos no sira tolok tán ha’u deputadu milisia”, nia haktuir.
Deputadu konta kronolojia akontesimentu katak kazu ne’e iha loron 23 fulan-jullu, bainhira OPS Suku Dare ba rezidénsia Deputadu Abel Fatunaba hodi trasmite mensajen Xefe Suku Dare Inacio dos Santos katak atu halo reabilitasaun ba Sede Suku Dare. Tanba Sede Suku Dare konstrui iha Deputadu Abel nia rai tanba ne’e fó uluk rekoñesimentu ba rai nain molok halo reabilitasaun.
“Rai ne’e ami okupa dezde 1982 no iha 2015 husi Servisu Nasionál Kadastrál mai sukat ona”, nia afirma.
Nia esplika, antigu xefe suku Dare husi períodu 2009-2016, iha planu atu harii Sentru Komunitáriu iha momentu ne’ebá, tanba rai laiha, entaun disponibiliza rai ida iha uma sorin ne’e hodi konstrui Sentru Komunitáriu SukuDare nian.
“Hothotu aseita, ita konstrui Sentru Komunitáriu ne’e no ikus mai ha’u mós uza fatin ne’e sai ba iha Sede Suku Dare to’o ha’u nia mandatu remata. Xefe Suku ida troka ha’u husi 2016-2023, nia koopera ho ha’u, uza fatin ne’e to’o nia mandatu remata. Maibé ida xefe suku agora ne’e la koopera ho ha’u to’o hamosu problema”, nia dehan.
Abel hateten, ba kestaun reabilitasaun sede suku, hanesan sidadaun koopera ho autoridade suku maibé xefe suku mak la koopera tanba sobu kalen sede suku hanesan rai-na’in, atuál xefe suku laiha komunikasaun.
“Derepente mai haruka komunidade ba sobu de’it iha kalan, ha’u fila husi servisu, ha’u haree situasaun id-ne’e ha’u hakfodak. Kuandu nia koopera laiha problema, ha’u fó fatin, imi halo reabilitasaun, agora problema ona ne’e, labele ona, ha’u prontu ba hatán iha Tribunál bainhira Tribunál bolu ha’u”, nia realsa.
Hatan ba kestaun ne’e, Xefe Suku Dare Inacio dos Santos, katak autoridade lokál iha suku, iha kompeténsia másima atu halo reabiltasaun ba fatin ne’ebé antes ne’e Estadu reabilita ona.
“Ida-ne’e la’os ha’u-nia desizaun maibé Governu mak hakarak atu reabilita sede suku sira iha timor laran, tanba ne’e momentu ha’u koalia ona ho señor Abel ba asuntu ne’e no iha ona komunikasaun mak husi parte PNDS sira ba sobu kalen ne’e”, nia dehan.
Xefe Suku hateten, Deputadu Abel mak la koopera hodi fó autorizasaun ba autoridade suku atu reabilita.
“Entaun mosu diskusaun ne’ebé nakonu ho tensaun to’o rezulta señor tuda nia telefone ne’ebé nia ka’er ba ha’u nia hirus matan to’o ha’u dada iis mós la hetan. Tanba ha’u-nia komunidade sira la simu ho asaun ne’e no momentu ne’e mosu tiha konfrontu, maibé momentu ne’e ha’u tenta hakalma situasaun no situasaun konsege la’o di’ak fali”, nia dehan.
Nia salienta, haree ba hahalok deputadu nian, ladún di’ak, presiza prosesa ba dalan legál no hein Tribunál bolu de’it.
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Zezito Silva
