DILI, 06 setembru 2024 (TATOLI) –Apostólika abranje signifikadu oioin ne’ebé relasiona ho Kristaun uluk, inklui figura istóriku sira, governasaun igreja nian, no denominasaun kontemporánea sira ne’ebé buka atu enkarna hanorin no estilu moris Apóstolu sira-nian. Ida-ne’e signifika kompromisu ida ba fiar fundamentál sira Kristaun nian ne’ebé estabelese husi ninia seguidór sira uluk liu.
Apostólika, tuir Disionáriu https://www.merriam-webster.com/, katak “of or relating to a succession of spiritual authority from the apostles held (as by Roman Catholics, Anglicans, and Eastern Orthodox) to be perpetuated by successive ordinations of bishops and to be necessary for valid sacraments and orders” ka husi ka “relasiona ho susesaun autoridade espirituál husi apóstolu sira ne’ebé kaer (hanesan husi Katóliku Romanu, Anglikanu, no Ortodoksu Orientál) atu perpetua husi ordenasaun susesiva bispu sira-nian no sai nesesáriu ba sakramentu no orden sira ne’ebé válidu”.

Iha https://www.infopedia.pt/, define “que diz respeito a apóstolo; relativo ao papa” – ne’ebé kona-ba apóstolu; relasiona ho papa. Husi definisaun rua ne’e bele sumariza katak atividade ne’ebé ligasaun ho servisu apóstolu nian.
Apostólika refere ba konseitu sira, prátika sira, no organizasaun sira ne’ebé asosiadu ho Apóstolu sira, Jezús Kristu nia seguidor sira uluk nian. Iha ne’e iha aspetu xave sira husi termu ne’e:
Kontestu Istóriku
- Apóstolu sira: Termu “Apostóliku” relasiona liuliu ho Jezús nia Apóstolu Sanulu-resin-rua no sira-nia hanorin sira. Ida-ne’e inklui Idade Apostólika, períodu ida iha Kristaun uluk nian bainhira Apóstolu sira ativu, no susesaun Apostólika, ne’ebé maka doutrina ne’ebé mantein liña direta ida autoridade espirituál nian husi Apóstolu sira liuhusi bispu sira ne’ebé tuituir malu (https://www.merriam-webster.com/).
- Aman Apostóliku sira: Ida-ne’e refere ba eskritór sarani sira uluk nian ne’ebé ema fiar katak sira maka dixípulu sira husi Apóstolu sira, kontribui ba dezenvolvimentu doutrina no prátika sarani-nian iha era pós-Bíblia (https://www.britannica.com/topic/Apostolic).
Igreja nia Estrutura no Denominasaun sira
- Igreja Apostólika sira: Denominasaun sarani oioin identifika hanesan “Apostólika”, hodi subliña fila fali ba prátika no hanorin sira igreja uluk nian. Ezemplu sira inklui Igreja Kristaun Apostólika, Igreja Apostólika Foun, no Igreja Apostólika Arménia, entre sira seluk (https://www.britannica.com/topic/Apostolic)
- Administrasaun Apostólika: Iha Igreja Katólika Romana, termu sira hanesan Administradór Apostóliku no Sé Apostólika refere ba estrutura governasaun ekleziástika ne’ebé mantein igreja nia ligasaun ho nia orijen apostólika (https://www.merriam-webster.com/dictionary/apostolic).
Fiar no Prátika sira
- Doutrina Apostólika: Atu sai apostóliku dala barak signifika kaer metin ba hanorin sira Testamentu Foun nian no moris moris ida ne’ebé reflete prátika sira igreja uluk nian, hanesan adorasaun komunál, evanjelizasaun, no kompromisu ba orasaun no komuñaun (https://tabjoy.org/what-does-it-mean-to-be-apostolic) no (https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/apostolic)
- Pobreza Apostólika: Doutrina ida-ne’e fó énfaze ba renúnsia ba rikusoin materiál, hodi reflete estilu moris Apóstolu sira no sarani sira uluk nian ne’ebé moris iha ki’ak no simplisidade nia laran (https://www.britannica.com/topic/Apostolic)
Jornada Apostólika Sua Santidade Papa Francisco
Entre sira seluk, Sua Santidade Papa Francisco, hafoin sai Papa iha tinan-2013, halo ona jornada Apóstolika lubuk ida, no tinan ida ne’e, mai iha Ázia no Pásifiku, iha ne’ebé inklui Timor-Leste (TL). Destake xave balun inklui:
Iha pasadu
- 22-29 jullu 2013: Viajen Apostólika ba Rio de Janeiro, Brazil ba Loron Mundiál Juventude nian;
- 24-26 maiu 2014: Peregrinasaun ba Rai Santu;
- 13-18 agostu 2014: Viajen Apostóliku ba Koreia-Súl ba Loron Juventude Aziátiku;
- 21 setembru 2014: Viajen Apostóliku ba Albánia;
- 25 novembru 2014: Vizita ba Parlamentu Europeu no Konsellu Europa;
- 28-30 novembru 2014: Viajen Apostóliku ba Turkia;
- 12-19 janeiru 2015: Viajen Apostóliku ba Sri Lanka no Filipina;
- Loron 6 fulan-juñu tinan-2015: Viajen Apostóliku ba Sarajevo, Bósnia no Herzegovina;
- 28-30 abril 2023: Viajen Apostóliku ba Hungria, vizita Budapest;
- 31 Agostu – 4 setembru 2023: Viajen Apostóliku ba Mongólia;
Iha prezente
- Iha 02-13 setembru 2024: Viajen Apostólika mai Indonézia, Papua Nova Guiné, Timor-Leste no Singapura;
Durante viajen sira-ne’e, Papa Francisco hasoru malu ho autoridade lokál sira, selebra misa, vizita ema ki’ak no marjinalizadu sira, no envolve iha diálogu interrelijiozu.
Nia hanesan Amu-Papa dahuluk ne’ebé vizita nasaun oioin. Jornada Apostólika sira-ne’e permite ba Amu-Papa atu liga ho Katóliku sira iha mundu no promove mensajen Igreja nian kona-ba mizerikórdia, justisa no dame.
Entretantu, iha tinan ida ne’e, Sua Santidade Papa Francisco nia jornada Apostólika mai iha Ázia no Pasífiku hala’o ho tema “Fé, Fraternidade no Kompaisan”. Enkuantu, iha Timor-Leste mak “Que a vossa fé seja a vossa cultura” – Atu ita-nia fiar sai ita-nia kultura.
TATOLI





