DILI, 12 janeiru 2025 (TATOLI)-Ministru Defeza Kontra Alimerante Donaciano Costa Gomes Pedro Klamar Fuik, hateten mesmu hasoru difikuldade oioin maibé forsa Komponente Navál hahú dezenvolve-án ba forsa moderna.
“Hanesan ita boot sira hatene katak Komponente Navál ohin 23 anos tranformasaun husi embriaun Falintil nian. Komponente Navál husi konseitu ne’ebé Falintil sira iha para bele estende ba soberania, la’ós iha rai leten de’it, maibé to’o ita-nian tasi, to’o ita-nia lalehan”, Klamar Fuik hateten iha nia intervensaun durante serimonia aniversáriu Komponente Navál iha baze Navál Hera, ohin.
Klamar Fuik rekorda, Komponente Navál estabelese kooperasaun ho Portugal hodi apoiu navios klase Atauru ho Oekusi. “Ohin ita iha komponente Navál ne’ebé dezenvolvimentu barak iha rekursu, ita labele kapasita de’it presiza operasionaliza”, adianta.
Nia dehan, tinan 23 Komponente Navál iha buat barak mak halo ona, hahú husi nia kuadru jurídiku, konseitu estratejiku oinsá atu dezenvolve ho di’ak.
¨Ita bele hateten katak Falintil hotuhotu merese ha’u nia parabens ba sira, tanba ho sira nia persisténsia, sira nia konviksaun ohin ita iha Komponente Terestre, ita iha Komponente Navál, ita iha Komponente Aerea, tanba sira-nian determinasaun”, afirma.
Governante ne’e rekorda, 2001 bainhira FALINTIL transforma ba F-FDTL husi King College hateten Timor-Leste iha de’it forsa operasaun batallaun rua, divizaun rua no departamentu komunikasaun ida. Momentu ne’eba Timor-Leste la mehi atu iha Komponente Terrestre, Navál no Aaeru Lijeiru.
Iha fatin hanesan, Estadu Maiór Jenerál FALINTIL -FDTL, Tenente Jenerál Domingos Raúl Falur Rate Laek, husu ba militár sira hotu reflete ho onestu, tanba TL tenke iha kapasidade atu dispersa no pre-pozisiona patrimóniu Navál sira.
“Envolve kriasaun baze Navál ne’e atu apoiu pontu kosteira hodi sustenta operasaun Navál sira bainhira presiza, liuhusi operasaun Navál sira, ita kontribui ba esforsu defeza koletiva, integradu no ba kumprimentu kompromisu internasionál sira neʼebé asume iha ámbitu integrasaun rejionál”, nia dehan.
Komponente Navál, nia dehan nu’udar komponente estratéjiku ne’ebé ninia atributu sira iha tasi famozu no koñesidu ona, hanesan tasi nu’udar fonte rekursu, tasi nu’udar meiu transporte, tasi nu’udar fatór podér no dominasaun.
¨Nu’udar Xefe Estadu-Maiór-Jeneral F-FDTL no por-inerénsia nu’udar Autoridade Marítima Nasional, ha’u iha obrigasaun atu fó liafuan enkorajamentu, mantein hahalok sira ne’ebé dignifika ita-nia instituisaun sagrada ne’ebé ita hotu ho orgullu serbí, hodi kontinua rezultadu pozitivu sira neʼebé ita atinji ona iha tinan ikus no halo koresaun ba falla sira mak hanesan referénsia ba hadi’a iha future”, nia afirma,
Nia apelu ba militár sira hotu atu hadi’a komportamentu pesoál, uza ekipamentu no rekursu sira ne’ebé Estadu disponibiliza ho rasionalizasaun, optimizasaun, komplementariedade, subsidiaridade, no responsabilidade.
“Asaun ne’e ki’ik, maibé hanesan medida atu harii konfiansa, nune’e Governu bele investe iha buat boot sira. Ha’u-nia parabens ba mariñeiru sira hotu, no obrigado barak ba ita-boot sira-nia kompromisu, dedikasaun no patriotizmu”, enkoraza.
Komandante Komponente Navál, Komodoro Higino das Neves, hateten daudaun Komponente Navál sei menus fasilidade, maibé la hamate vontade halo servisu, soberani tasi-nian.
“Parabens ba ita hotu, ohin ita selebra ezisténsia Komponente Navál ba dala 23, ho ida ne’e ha’u husu ba imi hatudu nafatin profisionalizmu, loyalidade hodi serbí ita-nian instituisaun ida ne’e. Ita boot sira tane nafatin prestijiu institusaun ida ne’e tuir mehi luta nain sira nia”, konklui.
Notísia relevante: Tempu Ona F-FDTL Dezenvolve Forsa Naval-Aero
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Rita Almeida





