TL-Indonézia diskute progresu kooperasaun bilaterál iha área Edukasaun

DILI, 21 Fevereiru 2025 (TATOLI)—Embaixadór Timor-Leste iha Indonézia, Roberto Soares, hasoru malu ho Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Teknolojia (MESST) Repúblika Indonézia nian, Brian Yuliarto, ne’ebé akompaiña husi Vise Ministru Fauzan no Vise Ministru Stella Christine hodi diskute progresu kooperasaun bilaterál iha área edukasaun nian.
“Durante enkontru Timor-Leste ho Indonézia diskute no fahe informasaun kona-ba dezenvolvimentu no progresu relasaun billaterál iha área edukasaun, partikularmente esplora área ka inisiativa foun potensiál ba kooperasaun iha ámbitu Ensinu Superiór, Siénsia no Teknolojia entre Timor-Leste no Indonézia,” refere nota ne’ebé Agência TATOLI asesu husi media Ministeriu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), ohin.

Sorumutuk ne’e troka mós hanoin sira kona-ba edukasaun no peskiza rejionál, internasionál, tanba esensiál atu harii sosiedade no sidadaun sira-ne’ebé reziliente, hodi apresia valór sira no orienta umanidade ba futuru ida-ne’ebé progresivu no sustentável liu.
Iha biban ne’e, Ministru Yuliarto hato’o ninia kompromisu makaas atu fasilita asesu fasil ba vistu estudante no KITAS ba estudante timoroan hotu ne’ebé hala’o estudu iha Universidade sira Indonézia nian.
Tanba ne’e, embaixadór Roberto Soares hato’o agradesementu ba kompromisu Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Teknolojia (MESST) Repúblika Indonézia nian, Brian Yuliarto, nian no reafirma Timor-Leste nia prontidaun atu kontinua halo parseria ho Indonézia hodi avansa edukasaun, siénsia, peskiza no teknólojia.
Entretantu, Embaixadór Roberto Soares mak Embaixadór dahuluk husi nasaun belun ida-ne’ebé hasoru malu ho Ministru MESST hafoin simu pose iha loron 19 fulan-Fevereiru 2025.
Enkontru ne’e, Embaixadór Soares akompaña husi Primeira Sekretária Claudia Soares no Segundu Sekretáriu Joanico Gomes no Adidu Edukasaun Jaime Andre Simões.
Kooperasaun bilaterál iha área edukasaun ne’ebé TL halo ho nasaun amigu
Antes ne’e, iha tinan 2014, Ministériu Edukasaun (ME) organiza sorumutu nivel ensinu superior ho nasaun viziñu Austrália, ne’ebé partisipa husi Charles Darwin Univercity, no Indonézia, Universidade Udayana Bali, no Timor-Leste nian partisipa hosi Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL).
Objetivu husi sorumutu ne’e mak atu hametin dezenvolvimentu edukasaun nivel ensinu superiór sira iha nivél rejiaun no sub rejionál. Sorumutu ne’e halo iha Dili, segunda-feira, loron 05 fulan-Maiu 2014.
Antes ne’e mós Ministru Edukasaun lidera husi Bendito Freitas deklara katak, Universidade nia papél la’ós atu hanorin de’it valór sientífiku maibe forma mós sidadaun ne’ebé ho hanoin atu deskobre ka halo peskiza kle’an kona-ba nesesidade rejionál, dezenvolvimentu ekonómiku, dezenvolve umanu, interpendénsia ema ho ema no teknolojia informátika.
“Siénsia teknolojia nia papél boot tebes iha mundu, maibé, fortifika informasaun labele lakon sentidu umanizmu. Tanba ne’e, sidadaun globál ne’e konsiente ba realidade atuál, jeográfika, polítika no kulturál. Hein katak, matenek-na’in sira iha sorumutu ne’e, bele prodús konsetu ruma ba universidade sira atu halo peskiza iha sub rejionál,” Ministru Bendito dehan.
Nune’e, iha tempu ne’ebá Reitór UNTL, Aurélio Guterres mós afirma, finalidade husi sorumutu ne’e mak oinsá hamutuk ho Austrália no Indonézia, halo kooperasaun ba futuru, liuliu iha sub rejionál, atu ko’alia kona-ba páz no estabilidade atu hametin dezenvolvimentu.
Entretantu, Muhammad Najib Azca hanesan Vise Dekanu Bidang Penelitian dan pengabdian kepada masyarakat, iha tempu ne’ebá konsidera forum ne’e importante atu dezenvolvimentu universidade iha sub rejionál, entre Timor-Leste, Indonézia no Austrália.
Partisipa mós iha sorumutu ne’e reprezentante husi Universidade Gajah Mada no Satya Wacana husi Yogyakarta hodi kompartilla mós sira-nia esperensia, liuliu kona-ba dezafiu iha rejiaun, atu bele forma sidadaun globál.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes

