Kandidatu profesór 10.679 ba vaga sekundáriu tuir teste

DILI, 16 Maiu 2025 (TATOLI) – Liuhusi Konferénsia imprensa ne’ebé Ministériu Edukasaun (ME), sesta ne’e, anúnsia ba públiku katak kandidatu hamutuk 10.679 mak sei tuir teste iha loron 19 no no sei remata iha 17 Juñu 2025.
“Totál aplikante aprovadu ka liu selesaun dokumentu hamutuk 10.679, feto 5.748, no mane 493. Hosi númeru ne’e kompostu husi aplikante rekrutamentu públiku neʼebé aprovadu ka passa selesaun dokumentu hamutuk 9.953, feto; 5.379 no mane iha 4.574. Aplikante eis-kontratadu tinan 2023 ne’ebé pasa selesaun dokumentu hamutuk 731, feto iha 371, no mane iha 360,” Diretór Rekursu Umanu iha ME, João Amaral, dehan iha salaun ME, Vila Verde.
Nia dehan totál aplikante la aprovadu ka la liu selesaun dokumentu hamutuk 974, feto iha 494 no mane iha 480. Kompostu husi aplikante rekrutamentu públiku ne’ebé la pasa selesaun dokumentu hamutuk 936, feto iha 485 no mane iha 451. Aplikante eis-kontratadu 2023 ne’ebé la pasa selesaun dokumentu hamutuk 38, feto iha 9, no mane: 29.
Kandidatu ne’ebé la prense kritériA selesaun ba idade 53 nian hamutuk na’in-18, la prienxe kritéria ba mínimu abitasaun akadémika hamutuk 669 no la pasa tanba diploma la hetan legalizasaun hosi Ministériu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK) hamutuk 287.
Totál aplikasaun ensinu sekundáriu hamutuk 11.652, feto iha 6.240 no no mane iha 5412. Aplikante rekrutamentu públiku hamutuk 10.889, feto iha 5.864 no mane iha 5.025. Aplikasaun rekrutamentu eis-kontratadu 2023 hamutuk 763, feto iha 376 no mane 387.
“Ami hakarak konfirma iha-ne’e katak iha rekrutamentu bolsa ba ensinu sekundáriu ida-ne’e, ami limita ba área jerál ensinu sekundáriu no esklui área produtiva TecVoc nian. Esklui área produtiva tanba karga oráriu hanorin ba área sira ne’e ladún rekere manorin ho natureza permanente tanba karga oráriu manorin ba área produtiva la kobre tinan tomak maibé balu iha fulan tolu de’it, halo fulan neen de’it, tanba ne’e ita buka kontratasaun seluk ba prepara manorin sira hanorin ba área produtiva,” nia dehan.
Konforme artigu 48, númeru 3 no 4 husi Lei Bases da Educação nian, rekrutamentu bolsa kandidatu ba ensinu sekundáriu ne’e mos limita ba abilitasaun akadémika mínimu lisensiatura, aplikante mós tenke mai ho diploma ne’ebé elijivel tuir área estudu ne’ebe iha ligasaun ho grupu rekrutamentu ka área hanorin ne’ebé nia aplika bá. Tanba ne’e, maka Ministériu Edukasaun mós emite lista kursu no área estudu ne’ebé elejivel no inelejivel.
Aplikante aprovadu neʼebé sei partisipa iha teste eletrónika husi loron 19 Maiu 2025 to’o 16 Juñu 2025 tuir kada grupu rekrutamentu;
1) Ba Grupu Rekrutamentu Português e Temas de Literatura e Cultura – BK/11/ME/2025 iha partisipante teste hamutuk 1.104, feto 727 no mane iha 377, sira sei kompete ba lugares hamutuk 250.
2) Tetun-BK/12/ME/2025 iha partisipante hamutuk 223, feto iha 142, no mane iha 81, sira sei kompete ba lugares bolsa hamutuk 125.
3) Inglés BK/13/ME/2025 iha partisipante hamutuk 959, feto iha 565, no mane iha 394 no kompete ba 125 lugares.
4) Malaiu-BK/14/ME/2025 iha partisipante hamutuk 32, feto iha 17, no mane iha 15, no kompete ba 75 lugares.
5) História, Geografia e Cidadania e Desenvolvimento Social- BK/15/ME/2025 iha partisipantes hamutuk 1265, feto iha 487, no mane iha 778, no kompete ba 150 lugares.
6) Economia e Métodos Quantitativos, Sociologia e Empreendedorismo-BK/16/ME/2025 tha partisipantes hamutuk 2347, feto iha 1.381, no mane iha 966 no kompete ba 100 lugares.
7) Matemática BK/17/ME/2025 iha partisipante hamutuk 729, feto iha 261, no mane iha 458, no kompete ba 100 lugares.
8) Fisica e Química – BK/18/ME/2025 iha partisipantes hamutuk 997 (F: 479, M: 518) no kompete ba 125 lugares
9) Biologia e Geologia-BK/19/ME/2025 iha partisipante hamutuk 1962, feto iha 1.187, no mane iha 775, ne’ebé kompete ba 100 lugares.
10) Tecnologias e Multimédias e Informática -BK/20/ME/2025 iha partisipantes hamutuk 875, feto iha 383, no mane iha 492, ne’ebé kompete ba 125 lugares.
11) Educação Física e Desporto-BK/21/ME/2025 iha partisipante hamutuk 3, feto ida no mane rua no kompete ba 100 lugares.
12) Religião e Moral – BK/22/ME/2025 iha partisipantes hamutuk 183, feto iha 118, no mane iha 55, ne’ebé kompete ba 75 lugares.
Nia esplika, 47% ka 6898 husi totál aplikante aplika husi Munisípiu Dili, hafoin, Munisípiu Baukau no Ermera iha 6.5%, Bobonaru iha 5.53%, Likisa, Vikeke, Manufahi, Ainaru no Kovalima husi 4.08% to’o 4.67% husi totál aplikante hotu-hotu.
“Maske aplikante submete aplikasaun ho porsaun maka’as liu iha Dilli, maibé aplikante 13% moris fatin iha Baukau, no moris fatin Ermera no Bobonaru ne’ebé atinje liu 11.20%”, nia dehan.
Nia katak, aplikante graduadu husi UNTL mak barak liu, atinje 37.53% ka 4827, hafoin UNPAZ ho 15.75% ka 2026, UNITAL iha 14.96% ka 1924.
“Ita-nia aplikante graduadu husi Universidade sira iha rai-li’ur hamutuk 510, no maiória graduadu husi Universidade sira iha Indonézia ho totál aplikante 425 tuir fali Filipina, Brazil no Cuba”, nia informa.
Alende ne’e aplikante la aprovadu ne’ebé reklama atu hetan aprovasaun atu tuir teste ne’e hamutuk na’in-59. Husi 59 reklamasaun ne’e juri deside aprova sira bele tuir fali teste hamutuk 31, no la aprova sira tuir teste tanba la komprova ho dokumentu tuir regra hamutuk 29.
Aplikante ne’ebe reklama muda Grupu Rekrutamentu hamutuk 11 no juri deside aprova sira 11 ne’e bele muda Grupu Rekrutamentu ne’ebe komprova ho dokumentu.
Ministériu Edukasaun ho baze ba Primeira Alterasaun Dekretu-Lei Nú. 31/2023; Estatuto da Carreira Docente hala’o rekrutamentu Bolsa de Candidato Ensino Secundario no TecVoc.
Jornalista : Osória Marques
Editór: Evaristo Soares Martins

