IPDFPB formaliza akordu ho Grupu Bambuu Oekusi hodi dezenvolve bambuu

OEKUSI, 13 juñu (TATOLI)-Institutu Públiku Peskiza Dezenvolvimentu Formasaun no Promosaun Bambuu (IPDFPB), kinta ne’e, formaliza akordu ho Grupu Bambuu Pante Makasar, hodi fornese ai-rifas bambuu no dezenvolve bambuu hahú hosi kriasaun plantasaun, viveiru, to’o prosesamentu ba indústria.
Tuir dokumentu ofisiál ne’ebé Ajénsia TATOLI,I.P hosi akordu ne’e hateten objetivu importante lima maka parte rua estabelese, dahuluk maka atu hametin relasaun servisu entre Institutu Bambuu,I.P no Pante Makasar Bambuu Group iha área fornesimentu au rifas-bambuu splits husi grupu ba Institutu Bambu,I.P hodi transforma ba produtu komersiál seluk.
Daruak, atu promove au hanesan altenativa ai. Datoluk atu estende plantasaun au iha Oekusi liuhusi kriasaun viveiru komunitária. Pontu dahaat, hodi hasa’e rendimentu sustentavél ba komunidade iha área remota no ikusliu atu asegura no promove sustentabilidade produsaun produtu bambuu iha Timor-Leste hodi responde ba merkadu agora no futuru.
Notísia relevante:Prezidente Autoridade RAEOA inaugura pré-fábrika bambuu ZEEDOA
Iha akordu ne’e mós hateten fornesimentu au rifas ba Institutu Bambuu,I.P ho kondisaun au ripas (bambuu splits), ho presu hanesan splits mahar naruk ho nia medida 2,40 senti-metru kada splits ho presu $0,20 sentavu, split mihis naruk ho nia medida 2,40 senti-metru presu $0,15 sentavu, splits mahar badak ho nia medida 1,50 senti-metru ho presu $0,10 sentavu, splits mihis badak ho nia medida 1,50 senti-metru ho presu $0,75 sentavu.
Kona-ba kriasaun viveiru no plantasaun sei hetan subsídiu husi Institutu Bambu $ 0.80 kada polybag ne’ebé prepara no kuda ho kondisaun pagamentu mak hanesan $0.65 sentavu kada au oan ba grupu no $0.15 sentavus kada au oan ba agrikultór sira-ne’ebé kuda au oan.
“Institutu Bambu Tibar mós sei hala’o sosializasaun kona-ba importánsia au no clump management training ba agrikultór sira ne’ebé kuda au iha Oekusi, oinsá atu kuda au tuir padraun ne’ebé iha,” sita dokumentu ne’e.
Entretantu, daudaun ne’e, Institutu Bambu Tibar mós fasilita ona mákina tesi no fera au ba grupu bambu Pante Makasar, no husu atu utiliza ho responsabilidade.
“Mákina sira-ne’e tenki utiliza ba interese Pante Makasar Bamboo Group nian, ekipa Institutu Bambu, I.P sei monitoriza regularmente hodi haree servisu grupu referidu, karik ekipamentu ne’ebé fornese ona ne’e, utiliza ba interese privadu no la uza mákina sira-ne’e, mak Institutu Bambu iha diretu atu dada hikas hodi fó fali ba grupu seluk ne’ebé iha interese,” tenik tan.
Kona-ba responsabilidade, tuir dokumentu ofisiál ne’e relata Pante Makasar Bambuu Group mak sei responsabiliza ba kustu manutensaun mákina no seluk tan, no au rifas ne’ebé prodúz husi Pante Makasar Bambuu Group sei fornese ba Institutu Bambu no bele faan mós ba grupu seluk ka individu seluk ne’ebé presiza hodi aumenta reseita.
“Au ne’ebé sosa husi komunidade tenke tuan ho idade atinje tinan hitu ba leten no labele sosa no tesi au ne’ebé sei nurak, Institutu Bambuu sei halo selesaun ba au ripas ka split ne’ebé fornese no sei hatudu ba grupu katak au ne’e sidauk bele tesi, no mós ba númeru ripas ne’ebé nurak sei taka ka troka bainhira fornesimentu split tuir mai,”.
Notísia relevante:ZEEDOA kuda bambuu rihun 4 hodi prepara ba futuru estabelesimentu fábrika
Diretór Ezektivu Intitutu Bambuu I.P, Abílio Immanuel Almeida Barros, konsidera akordu ne’e importante atu dezenvolve bambuu iha RAEOA.
“Ha’u apresia tebes ho komitmentu grupu Bambuu Pante Makasar, tanba ho inisiátiva di’ak oinsá promove bambu ho nia valór ne’ebé sita ona iha akordu ofisiál ne’ebé ohin ita selebra hamutuk, ha’u nia esperánsa, ho akordu ne’e, bele hatudu ita-nia servisu hamutuk atu dezenvolve bambuu iha Oekusi,” Nia hateten.
Iha fatin hanesan, Koordenadór Pante Makasar Bambuu Group, Albino Bobo reprezenta membru hamutuk na’in-12 promete sei kumpre kritéria no regulamenetu sira-ne’ebé prevista ona iha dokumentu akordu entre Institutu Bambuu no Pante Makasar Bambuu Group.
“Ami nia group bambuu, envolve memebru na’in-12, ami promete iha ne’e katak ami prontu no kumpre pontu lima ne’ebé ohin mensiona iha dokumenru akordu ne’e liuliu atu bele kria viveiru, plantasaun no prosesamentu, tanba husi Institutu Bambuu mós apoia ona fundu inklui fasilidade hanesan mákina atu tesi no fera au,” nia promete.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Agapito dos Santos

