DILI, 22 Jullu 2025 (TATOLI)–Embaixada Repúblika Indonézia iha Timor-Leste (KBRI, sigla Indonézia) liuhusi Sentru Kulturál Indonézia (PBI, sigla Indonézia) fasilita formasaun Jornalizmu Dijitál ho baze Mobile Journalism (MoJo) ba instituisaun haat, durante loron-rua, hahú loron 21 to’o 22 Jullu 2025.
Formasaun ne’e partisipa husi ekipa redasaun no jestór hamutuk 28 husi Ajénsia Notisioza Timor-Leste, Institutu Públiku (Ajénsia TATOLI, I.P), Rádio Televizaun Timor-Leste, Empreza Públika (RTTL, E.P), Timor Post, Grupu Media Nationál (GMN) no Eskola Téknika Informátika (ETI).
Adidu Edukasaun KBRI, Ikhfan Haris, apresia ho formandu sira-nia partisipasaun másimu iha formasaun no espera formasaun ne’e bele útil ba serbisu fatin.

“Tuir loloos kolaborasaun ne’e entre ami (KBRI) no Ajénsia Notisioza Timor-Leste TATOLI. Kolaborasaun ne’e diskute durante fulan hirak liubá. Agradese ba Maromak tanba bele realiza ona. Ida-ne’e hanesan pedidu husi Governu ba Embaixada Indonézia liuhusi TATOLI. Hato’o ha’u-nia agradesimentu ba prezensa mentór ne’ebé mai to’o iha ne’e hodi fahe koñesimentu ho ha’u-nia kolega sira,” Adidu Ikhfan Haris hato’o iha enserramentu formasaun, iha salaun Sriwijaya PBI, Kaikoli, Tersa ne’e.
Formadór ba formasaun ne’e maka Rossalyn Ayu Asmarantika, hanesan Dosente ba programa estudu Jornalístiku iha Universidade Multimedia Nusantara (UMN) Tangeran, Indonézia.
Adidu Edukasaun dehan, formasaun ne’e bele permite partisipante iha abilidade halo serbisu barak iha tempu hanesan (multitasking) ho di’ak liután no serbisu independente iha matéria hotu hanesan hakerek, halo reportajen, hasai imajen no seluk tan uza de’it telemóvel.
“Ami hein formasaun ida-ne’e bele hametin abilidade jornalizmu dijitál, liuliu iha jornalizmu móvel. Ida-ne’e maka formasaun ba TATOLI no mídia sira seluk ne’ebé maka prezente ona iha ne’e. Ida-ne’e la’ós formasaun jornalizmu dijitál dahuluk. Klaru, ami sei habelar ami-nia kolaborasaun ho UMN iha área jornalizmu investigativu, ne’e interresante tebes,” nia katak.
Iha biban hanesan. Vise-Prezidente Konsellu Administrasaun Ajénsia TATOLI, I.P ba asuntu Mídia no Jornalizmu, Zezito da Silva, hato’o agradesimentu no apresiasaun kle’an ba implementasaun formasaun ne’e.
“Tanba husi oportunidade ne’e jornalista sira bele aprende barak liután, atu nune’e bele hasa’e sira-nia kapasidade téknika no kapasidade profisionál iha área jornalizmu,” nia katak.
Notísia relevante : Indonézia oferese bolsa estudu 170 ba nasaun dezenvolvidu sira inklui Timor-Leste
Zezito da Silva ne’ebé akompaña mós formasaun MoJo ne’e konsidera formasaun ne’e importante tebes ba pratikante jornalizmu hodi bele serbisu ho forma multitarefa.
“Ha’u husu ba ekipa redasaun TATOLI atu halo prátika depoizde formasaun ne’e. Ha’u mós husu ba Embaixada no Universidade Multimédia Nusantara atu hametin kooperasaun ho TATOLI hodi fasilita formasaun iha área saida de’it hodi aliña ho dezenvolvimentu teknolójiku mundiál,” nia akresenta.
Vise-Prezidente instuitutu públiku akompaña, durante formasaun, partisipante sira hetan tantu teoria no prátika.
“Signifika katak jornalista TATOLI ka ekipa redasaun sira prontu ona atu implementa iha servisu TATOLI nian. Entaun, jornalista sira bele uza smartphone hodi kria vídeo, testu, no foto, ne’ebé la depende ona ba kamera boot sira. Ha’u husu ba ekipa redasaun ne’ebé partisipa ona iha formasaun ne’e atu fahe ba kolega sira ne’ebé la konsege partisipa iha formasaun MoJo tanba sira halo hela kobertura ba Kompetisaun CPLP nian,” nia tenik.
Zezito da Silva dehan, TATOLI nia parseiru estratéjiku ida maka Embaixada Indonézia, tanba ne’e espera bele iha kooperasaun seluk ba nesesidade jornalista Timor-Leste, liuliu jornalista sira iha TATOLI.
“Kolaborasaun ne’e la’o hela, sei la para iha ne’e de’it. Entaun, ba oin sei iha tan formasaun, karik sei iha mós formasaun jornalizmu investigativu no seluk tan,” nia hato’o.
Iha fatin hanesan, formandu husi GMN, Isabel Maria de Jesus Fernandes, hato’o agradesimentu ba realizasaun formasaun ne’e tanba bele ona envolve instituisaun seluk aleinde Ajénsia TATOLI, I.P.
“Obrigada ba ita-boot nia tempu, obrigada ba ita-boot nia esperiénsia, no obrigada ba ita-boot nia koñesimentu. Maski formasaun ne’e la halo kooperasaun ho ami maibé agradese bele inklui ona ami,” nia tenik.
Formasaun loron rua ne’e konklui ho fahe sertifikadu, fahe prémiu ba manan-na’in na’in-rua ba produsaun vídeo jornalístiku ne’ebé di’ak liu no fahe lembransa ba partisipante hotu husi UNM.
Jornalista : Osória Marques
Editora : Julia Chatarina





