iklan

HEADLINE, SOSIEDADE SIVĺL

FHT husu Governu aselera infraestrutura dijitál no regulamentu siberseguransa 

FHT husu Governu aselera infraestrutura dijitál no regulamentu siberseguransa 

Diretór Ezekutivu Sentru Formasaun Fundasaun Hadomi Timor, Abrão Monteiro. Imajen/Espesiál.

DILI, 27 Outubru 2025 (TATOLI) – Diretór Ezekutivu Fundasaun Hadomi Timor (FHT), Abrão Monteiro, solisita ba Governu atu aselera dezenvolvimentu infraestrutura dijitál no hametin regulamentu siberseguransa hodi aliña ho estatutu ofisiál Timor-Leste nu’udar membru permanente Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla inglés).

Tuir nia, iha área prinsipál haat ne’ebé Governu presiza aborda kedas hodi hametin prontidaun dijitál nasionál mak aselera konetividade dijitál ka infraestrutura, estabelese enkuadramentu legál, estabelese ajénsia siberseguransa dedikadu, no hasa’e kapasidade komunidade nian iha literasia dijitál.

“Ita sai hanesan ona membru permanente ida husi ASEAN. Ita tenke aselera mak konetividade dijitál ka infraestrutura, lei sira, instituisionál, no formasaun komunitária, ida-ne’e importante tebes ita halo hafoin sai membru ASEAN”, Abrão Monteiro hateten iha salaun HAK, Faról ohin.

Nia subliña konetividade dijitál nu’udar kritériu krusiál iha prosesu adezaun ba ASEAN no fundamentál ba avansu ekonomia dijitál nasionál. Maski nune’e, Timor-Leste hasoru nafatin dezafiu iha kualidade internét la garante.

“Ita presiza aselera dezenvolvimentu infraestrutura hodi garante kualidade asesu ba internét ho folin ne’ebé baratu. Governu presiza hetan dalan ida hodi hamenus folin internét nian”, nia hatutan.

Abrão fiar katak Timor-Leste presiza ho urjénsia promulga lei ida kona-ba protesaun dadus pesoál no privasidade, nomós estratéjia siberseguransa nasionál ida ne’ebé engloba kooperasaun internasionál.

“Krime sibernétiku hanesan tranznasionál. Tanba ne’e, presiza memorandu entendimentu ida ho nasaun viziña sira no ho ajénsia internasionál sira hodi hametin kooperasaun iha abordajen ba krime dijitál”, nia esplika.

Aleinde ne’e, FHT mós rekomenda atu harii instituisaun públika ida ne’ebé dedikadu ba siberseguransa hodi foka ba jestaun ameasa sira iha espasu dijitál, no mós disponibiliza formasaun ba públiku atu hadi’a sira-nia kompriensaun kona-ba seguransa no étika dijitál.

“Maski iha lei no instituisaun sira, bainhira komunidade la hetan formasaun di’ak, sira sei sai nafatin vulneravel ba ameasa teknolojia sira. Tanba ne’e, edukasaun dijitál importante tebes”, nia realsa.

Notísia relevante: Asia Centre no FHT hala’o programa rejionál kona-ba seguransa dijitál iha TL

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!