Top

Filipina deklara Estadu kalamidade nasionál

Imajen PNA

DILI, 06 Novembru 2025 (TATOLI) – Prezidente Filipina, Ferdinand R. Marcos Jr. iha loron-kinta ne’e aprova ona deklarasaun hosi estadu kalamidade nasionál nian hafoin destruisaun jeneralizadu ne’ebé kauza hosi tufaun Tino (naran internasionál Kalmaegi) no iha preparasaun ba atake hosi posivel super tufaun ida.

“Tanba ámbitu, ita bele dehan, área problema sira ne’ebé maka hetan impaktu hosi Tino no sei hetan impaktu hosi (Tufaun) Uwan, iha proposta ida hosi NDRRMC ne’ebé maka ha’u aprova – katak ita sei deklara kalamidade nasionál ida,” Marcos hatete ba jornalista sira hafoin enkontru situasaun nian iha Kampu Aguinaldo iha Sidade Quezon.

“Tanba rejiaun ilang na yan, kuaze rejiaun 10, sei iha rejiaun 10 to’o 12 mak sei afetadu (Tanba rejiaun barak mak afetadu ona, kuaze rejiaun 10, no 10-12 mak sei afetadu husi Uwan),” nia akresenta.

Prezidente nia aprovasaun mosu bainhira Tino baku Visayas no Mindanao ho udan-boot, anin-boot, hamosu inundasaun boot ne’ebé halo família rihun ba rihun sai hosi sira nia hela-fatin, halo sidade sira mout, no hamosu rai-monu oioin.

Númeru hosi ema mate sira ne’ebé maka relata hosi efeitu sira hosi tufaun ne’e atinji ona na’in 114, haktuir hosi dadus ikus sira hosi Governu.

Deklarasaun ne’e sei aselera esforsu sira tulun nian, reabilitasaun nian, no rekuperasaun nian iha área sira ne’ebé afetadu liuhosi permite asesu lalais liu ba fundu sira ba kalamidade, kontrolu folin sira ba merkadoria báziku sira, no implementasaun rasionalizadu ba asisténsia governu nasionál nian.

Entretantu, depresaun tropikál ida iha liur Área Responsabilidade Filipina nian (PAR) hein atu to’o iha Cagayan no afeta maioria Luzon nian iha inísiu semana oinmai. Sei hanaran Uwan bainhira tama ona iha PAR, tempestade ba dala 21 ne’ebé tama iha nasaun, no iha potensiál atu sai hanesan super tufaun ida, haktuir hosi gabinete meteorolójiku.

Resposta iha plenu Marcos hatete katak governu iha hela plenu implementasaun operasaun resposta nian iha área sira ne’ebé hetan impaktu maka’as liu hosi tempestade, liuliu iha Visayas, hodi hatutan katak preparasaun sira agora halo daudaun hodi hein impaktu hosi Tufaun Uwan iha Norte Luzon nian.

Prezidente hatete katak ekipa sira hosi governu nasionál, militár, no polísia destaka nafatin iha área sira ne’ebé hetan dezastre hodi fó asisténsia, restaura liña enerjia no komunikasaun, no ajuda hamoos estrada sira ne’ebé taka hosi rai-rahun no rai-monu.

Nia nota, maske nune’e, katak dezafiu agora maka iha balansu alokasaun forsa traballu no lojístika entre resposta ne’ebé hala’o hela iha Visayas no preparasaun sira iha Norte Luzon, iha ne’ebé tufaun Uwan haree atu to’o iha rai-maran.

“Ami sei la sai hosi Cebu to’o buat hotu iha fatin, maibé ami sei halo buat hotu ne’ebé ami bele atu antesipa,” nia hatete.

Marcos hato’o preokupasaun kona-ba númeru vítima ne’ebé aas ne’ebé kauza husi Tino, hodi dehan validasaun ba ema mate, ema lakon, no estragu totál sei la’o hela.

Nia garante ba públiku katak governu sei kontinua nia operasaun sira tulun nian enkuantu aumenta medida preventiva sira ba impaktu ne’ebé Uwan hein.

Notísia relevante: PM Xanana hato’o solidariedade bá Povu Filipina

Fonte: PNA

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!