DILI, 03 Dezembru 2025 (TATOLI)—Ministériu Solidariedade, Sosiál no Inkluzaun (MSSI), Kuarta ne’e, selebra Loron Internasionál ba Ema ho Defisiénsia (EhD), ne’ebé ho tema “Implementasaun Planu Asaun Nasionál 2021-2030 no Konvensaun Nasaun Unida ba Responsabilidade ho Defisiénsia iha nivel hotu-hotu fundamentál ba Timor-Leste hodi avansa progresu sosiál, promove inkluzaun ema ho defisiénsia”.
“Ohin ita selebra loron importante ida-ne’e hodi rekoñese katak ema ho defisiénsia sira iha direitu hanesan ho sidadaun sira seluk no hanesan parte fundamentál hosi dezenvolvimentu inkluzivu iha nasaun ne’e,” Prezidente Institutu Nasionál Seguransa Sosiál (INSS), Arlindo Pinto haktuir mensajen Ministra, iha salaun Dom Bosco, Komoro, Kuarta ne’e.
Selebrasaun loron internasionál ne’e ho objetivu atu hasa’e koñesimentu publiku kona-ba ezisténsia no direitu ema ho defisiénsia sira-nian. Sira-nia asesu ba servisu hotu-hotu, no asesu sidadaun sira seluk nian. Ida-ne’e mós defende atu halakon barreira sira-ne’ebé halo diskriminasaun no limita partisipasaun hosi ema sira ho defisiénsia.
“Atu promove partisipasaun hosi ema sira ho defisiénsia iha família, komunidade no vida sosiál. Atu promove talentu no abilidade hosi ema sira ho defisiénsia hanesan meiu ida hodi hamenus no halakon diskriminasaun no estigma no kontinua halo advokasia ba abordajen inkluzivu ida,” nia hatutan.
Nia akresenta katak tinan 2025 sei sai hanesan tinan espesiál ida ba Governu Timor-Leste, tanba kompleta ona ho susesu ninia relatóriu inisiál kona-ba implementasaun Konvensaun Nasaun Unida nian kona-ba Direitu Ema ho Defisiénsia nian, ne’ebé sei aprezenta iha Jenebra.
Relatóriu ida-ne’e halibur informasaun importante kona-ba progresu no pratika di’ak husi Ministériu hotu-hotu, dadus kona-ba realizasaun sira-ne’e, no sira-nia impaktu ba ema ho defisiénsia sira-nia moris no sira-nia família.
Prezidente INSS, Arlindo Pinto, ne’ebé reprezenta Governu Konstitusionál da-IX, elojia ekipa kolaborativa husi Governu, Estadu no Sosiedade Sivíl, partikularmente Organizasaun Ema ho Defisiénsia sira, tanba implementa ona Planu Asaun Nasionál ba Ema ho Defisiénsia ba períodu 2021-2030.
Arlindo Pinto mós haktuir katak tema globál ne’ebé hili husi Nasaun Unida (ONU) ba Loron Internasionál ba Ema ho Defisiénsia 2025 mak harii sosiedade inkluziva ba ema ho defisiénsia, ne’ebé ho objetivu atu avansa progresu sosiál.
Diretór Ezekutivu Asosiasaun Defisiente Timor-Leste (ADTL), Cesário da Silva, hateten alokasaun rekursu ba implementasaun planu asaun nasionál ba ema ho defisiénsia no Konvensaun Nasaun Unida kona-ba Direitu Ema ho Defisiénsia limitadu tebes. Tanba ne’e, governu presiza hasa’e rekursu hodi aselera preparasaun relatóriu Planu Asaun Anuál.
Jornalista: Osória Mrarques
Editór: Xisto Freitas da Piedade




