DILI, 15 Janeiru 026 (TATOLI)-Komisaun C ne’ebé trata Asuntu Finansa Públika iha Parlamentu Nasionál bolu urjente Ministériu Finansa (MF) no Banku Nasionál Timor-Leste (BNCTL, sigla portugés) hodi halo klarifikasaun kona-ba atrazu pagamentu saláriu désimu terseiru ba funsionáriu iha ministériu no instituisaun públika balun.
“Konvokatóriu foku liubá problema ne’ebé akontese ba ita-nia funsionáriu sira, atu esplika problema ne’ebé akontese, liuliu pagamentu désimu terseiru iha ministériu lubun mak la selu sira-nia funsionáriu, no iha ministériu balun iha funsionáriu balun ninia saláriu la selu durante fulan rua ona no ohin sira rekoñese erru ne’ebé akontese”, Prezidente Komisaun C, Cedelízia Faria dos Santos, hateten hafoin audiénsia iha Parlamentu, ohin.
Durante audiénsia, parte Governu hato’o katak atu rezolve kestaun ne’e, tanba halo ona pedidu virement ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 nian ne’ebé sei halo pagamentu iha Janeiru nia laran.
“Sira halo virement iha inísiu do anu. Ami mós preokupa, entaun tenke haree ona lakuna sira ne’e, programa balun nia bele taka filafali mai saláriu no vensimentu tenke halo kedas”, dehan.
Ministra Finansa, Santina Cardoso, klarifika problema ne’e akontese ba instituisaun hamutuk 14 mak sofre, inklui Ministériu Edukasaun nia kargu xefia sira iha anteriór ne’ebé la halo pagamentu, entaun foin iha 2025 mak deside halo retroativu.
No mós ba promosaun antiguidade ne’ebé bainhira orsamentu la prevee, no balun Komisaun Revizaun Orsamentu deside tiha ona valór ba saláriu no vensimentu, maibé sira halo ajustamentu pesoál ne’ebé iha, aumenta pesoál balun, no aumenta saláriu balun ne’ebé iha nune’e kauza ba negativu.
“Ohin ami responde ona, Konsellu Ministru foin aprova, Ministériu Finansa hamutuk ho liña ministériu sira-nia ema la simu saláriu negativu ou balun selu metade, ami verifika, hodi halo kakulasaun pagamentu iha Janeiru nia laran”, adianta.
Tuir kalendáriu, iha data ikus 15 entre 20 Janeiru atu halo konfirmasaun, hafoin MF iha loron lima atu halo uluk pagamentu ba funsionamentu permanente no tuirmai kazuál sira.
Kestiona kona-ba impaktu husi foti osan millaun $4,5 iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 atu halo pagamentu, ministra hateten Konsellu Ministru deside katak ministériu sira sei foti idaidak nia orsamentu, maibé lei fó dalan ba sira atu halo alterasaun husi kategória sira seluk hodi reforsa saláriu no vensimentu nian.
“Dalan seluk mak lei fó dalan ba dotasaun jerál ba situasaun sira ne’ebé imprevistu bele responde ba ida ne’ebá”, nia realsa.
Prezidente Konsellu Administrasaun BNCTL, Januário da Gama, esplika katak saláriu ba funsionáriu permanente ho kazuál transfere husi Governu, liuhusi MF direta ba konta funsionáriu idaidak nian.
Nia dehan iha preokupasaun katak banku halo redusaun ba sira-nia osan, maibé situasaun loloos mak osan transfere ba tama konta la’ós sistema mak ko’a hotu, maibé tanba iha defisiénsia orsamentál husi ministériu sira nune’e halo de’it transferénsia metade no la to’o valór saláriu ne’ebé sira simu.
“Tanba ne’e, bainhira kliente sira mai konfirma osan la kompletu no deskonfia banku mak ko’a, maibé sistema banku nian regulariza tanba kliente balun iha obrigasaun tanba [halo kréditu], maibé iha periódu balun la selu fulan ida no rua, entaun bainhira transferénsia tama sistema tenke regulariza”, nia esplika.
Tanba ne’e, nia husu ba kliente sira bainhira hasoru kestaun ruma atu konfirma ho banku aprezenta dokumentu tranzasaun no bainhira transferénsia la kompletu konfirma mós ho idaidak ninia ministériu.
Notísia relevante: Deputada sira husu rezolve pagamentu saláriu désimu terseiru ne’ebé atrazu
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
