DILI, 22 Janeiru 2026 (TATOLI)—Departamentu Edukasaun Fízika Desportu husi Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL), daudaun ne’e enfrenta problema menus saladeaula, tanba ne’e estudante na’in-160 akumuladu iha sala ida.
“Prosesu aprendizajen la’o ho di’ak, maibé fatin ba ami mak la sufisiente. Tanba ami iha saladeaula ida de’it hodi utiliza ba prosesu aprendizajen,” Estudante Departamentu Edukasaun Fízika no Desportu, Ângela Martins ba TATOLI iha nia kna’ar, Fakuldade Edukasaun, Liceu, Kinta ne’e.
Nia haktuir, problema ne’e difikulta sira iha aula teoria tanba kuaze estudante hotu-hotu uza de’it mak aula ida.
“Ami-nia fatin teoria aula ida de’it. Alin sira períodu 2025, hotu-hotu utiliza saladeaula ida de’it,” nia informa.
Kona-ba aula pratika, nia hatutan, ba aula pratika hotu-hotu fatin iha, maibé ba badminton mak fatin pratika laiha, dalabarak utiliza Jináziu Dili no resintu Ministériu Juventude, Desportu, Arte no Kultura (MJDAK) nian.
Iha fatin hanesan, Vise Diretór Departamentu Edukasaun Fízika no Desportu UNTL, Francisco Barbosa Pereira, esplika Fakuldade Edukasaun Arte no Umanidade iha departamentu sanulu (10), maibé problema ne’ebé Departamentu Desportu hasoru mak saladeaula.
“Sim. Ida-ne’e klaru. Ami iha saladeaula ida de’it. Mezmu iha avansu maka’as iha númeru graduadu, ita iha publikasaun barak no ita iha servisu komunitáriu ne’ebé nia impaktu ba komunidade, maibé ita-nia difikuldade mak saladeaula,” nia tenik.
Ho problema ida-ne’e, Francisco hateten, Departamentu Desportu la liu iha avaliasaun Ajénsia Nasionál Avaliasaun Akreditasaun Akadémika (ANAAA) nian iha momentu ne’ebá.
“Ha’u hanoin se departamentu ida mak saladeaula ida de’it ba estudante ativu 160, entaun labele akumula estudante hot,” nia relata.
Kona-ba apoiu, nia dehan, durante ne’e universidade seidauk fó apoiu buat ruma, maibé MJDAK mak apoiu ekipamentu balun hodi utiliza ba pratika desportu.
Aleinde ne’e, Francisco hatutan, problema seluk mak laiha fasilidade no infraestrutura ne’ebé apropriada atu utiliza.
“Fasilidade hanesan bola ami laiha no mós infraestrutura. Tan ne’e, bainhira atu utiliza infraestrutura kampu ita tenke halo karta ba MJDAK. Depoiz ita koordena ho klube sira atu ajusta sira-nia oráriu ho ita nian atubele utiliza kampu sira,” nia subliña.
Nia esplika, fatin ne’ebé durante ne’e estudante sira uza ba pratika mak Jináziu Dili, Estádiu Munisípial Dili, kampu MJDAK no kampu Lesidere.
“Ba pisina, ami halo kooperasaun ho na’in ba Hotel Timor, nune’e ami halo pratika iha-ne’ebá, maibé ami iha esperansa katak tenke iha infraestrutura atu labele perturba estudante sira-nia pratika. Se ita uza hamutuk bainhira Governu iha atividade ami labele pratika,” nia tenik.
Nia hateten, desportu 75% tenke pratika maibé se teoria de’it difísil ba estudante sira bainhira ba hanorin.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
