iklan

BOBONARU, HEADLINE

SEF presiza aumenta guarda florestál no ekipamentu patrullamentu iha Bobonaru

SEF presiza aumenta guarda florestál no ekipamentu patrullamentu iha Bobonaru

Guarda florestál 223 asina kontratu hodi reforsa kontrolu iha ai-laran. Foto/Tomé Amado

BOBONARU, 30 Juñu 2026 (TATOLI) – Sekretaria Estadu Floresta (SEF) presiza aumenta númeru guarda florestál no fornese ekipamentu operasionál atu reforsa servisu patrulamentu no proteje rekursu florestál iha terrenu.

Membru komunidade Bobonaru, Matias Lelo Tae, hateten guarda florestál iha papél importante tebes atu proteje no konserva área florestál, área protejida no rekursu naturál sira, inklui prevene krime ambientál hanesan tesi ai-horis ilegál, sunu rai arbiru no Natividad seluk ne’ebé ameasa ambiente.

“Agora iha Bobonaru guarda Floresta 28 de’it, koloka iha suku barak maibé dalaruma suku balun laiha. Ema ida mak kontrola suku rua ou tolu ho nia área luan tebes, ida-ne’e difikulta tebes sira atu prevene ema tesi ai-arbiru, estraga rekursu florestál hanesan kasa animál fuik no seluk tan”, nia dehan ba Tatoli, iha Maliana, ohin.

Notísia relevante: CGF Bobonaru sei halo apreensaun ba ai-maran fa’an iha dalan ninin

Komunidade ne’e mós preokupa tanba guarda florestál sira maioria laiha motorizada, rádio komunikasaun no ekipamentu seluk tan.

“Sira uza motór privadu mak la’o tama-sai suku no ai-laran sira ne’e. Halo komunikasaun mós uza sira-nia telemovel rasik, pulsa iha sira bele partila informasaun, laiha pasiénsia. Dalaruma bá fatin ida liña laiha, hetan ema tesi ai-ilegál atu halo prevensaun mós mesak labele. Se bele sosa ekipamentu sira para bele halo komunikasaun kualkér tempu no oras”, nia sujere.

Hanesan mós ho to’os-na’in, Gerlado de Fátima, husu Governu aumenta rekursu umanu tanba númeru guarda florestál durante atualmente seidauk sufisiente atu atende área ne’ebé luan.

Nia dehan guarda florestál sira halo serbosi ho dedikasaun, maibé laiha ekipamentu seguransa no fasilidade operasionál halo sira-nia knaar sai limitadu, liuliu bainhira hasoru situasaun perigu ruma iha terrenu.

“Ami husu beibeik sira atu ajuda kontrola ema kasa animál fuik, sunu rai, tesi-ai, maibé dalaruma sira labele mai, tanba ema menus, sira la’o mesak mós ladún seguru, tanba buat ida laiha, liman mamuk loos de’it. Ami espera Governu aumenta tan ema, pelus menus suku ida ema na’in-rua ou tolu para serbisu ekipa, kontrola loroloron”, nia dehan.

Koordenadór Floresta, Kafé no Planta Industriál Delegasassun Territoriál Munisípiu Bobonaru, Casemiro Lopes, rekoñese karak falta transporte nu’udar dezafiu boot ida ba guarda florestál sira.

Tuir nia, limitasaun ne’e difikulta serbisu vijilánsia guarda florestál no resposta ba pedidu komunidade nian. “Ami laiha transporte operasionál. Komunidade ne’ebé presiza atu tesi-ai, dalaruma mai iha ami-nia edifísiu no atu bá fali iha sira-nia lokasi susar uitoan, tanba ne’e presiza mina ba sira-nia motór, nune’e sira hamutuk ho ai-na’in atu bá survey lokasi”, dehan.

Foin lalais ne’e, korpu guarda florestál Bobonaru simu motorizada no laptop ida husi Sekretariu Estadu Floresta atu apoia servisu patrullamentu no monitorizasaun rekursu florestál, liuliu iha área protejida. Atualmente, gurada  Bobonaru iha kareta Patrulamentu ida hodi halo kontrolu iha terrenu.

Serbisu guarda florestál konsidera importante ba Timor-Leste tanba kontribui diretamente ba protesaun Floresta, konservasaun biodiversidade no prezervasaun abitat animál fuik hanesan bibi-rusa, meda no manu sira ne’ebé balun besik ona atu lakon.

Notísia relevante: Servisu guarda florestál falta transporte atu halo patrullamentu

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!