DILI, 22 Jullu 2026 (TATOLI)-Ekipa konjunta ne’ebé lidera husi Sekretaria Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) sei halo operasaun iha Dili hodi garante kumprimentu lei sira no organizasaun espasu públiku.
Ekipa konjunta ne’e kompostu husi SEATOU, Ministériu Transporte no Telekomunikasaun (MTK) liuhusi Diresaun Nasionál Transporte Terreste (DNTT), Autoridade Munisípiu Dili ho nia postu administrativu lima, Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) munisípiu Dili, liuhusi Unidade Tránzitu, Falentil Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL).
Operasaun ne’e bazeia ba Dekretu-lei númeru 3/2024 kona-ba Ijéne Orden Públika, Dekretu-lei númeru 33/2025, loron 15 Outubru, kona-ba alterasaun dahuluk Dekretu-lei númeru 3/2017, Rejime Zona Estasionamentu Durasaun Limitada.
No Lei númeru 1/2025, 12 Marsu kona-ba Medida Tutela Legalidade Urbanístika, Dekretu-lei númeru 6/2003, loron 03 Abríl, kona-ba Kódigu Estrada, Dekretu-lei númeru 9/2022, loron 24 Fevereiru kona-ba Rejime Jurídiku ba Edifikasaun no Urbanizasaun.
“Husi padraun hirak ne’e, loke dalan ba ekipa konjunta hodi halo serbisu organiza sidade atu tau regra, orden públika ba iha sosiedade nia leet, nune’e populasaun bele moris tuir regra”, Sekretáriu Estadu, Germano Santa Brites Dias, hato’o hafoin ramata enkontru koordenasaun entre ekipa konjunta iha Kaikoli Dili, ohin.
Ekipa sei halo uluk avizu no tau sinál foun ba estasionamentu fatin hothotu iha área sidade Dili laran tomak, tuir Dekretu-lei númeru 33/2025, kona-ba Zona Estasionamentu hamutuk ho diploma ministeriál sira seluk.
Ekipa sei implementa serbisu la’o iha semana ne’e nia laran, hafoin fó uluk avizu. Ba sidadaun ne’ebé ka kumpre mak sei foti medida riguroa no fó sansaun tuir lei ne’ebé iha.
Governante ne’e hateten ekipa konjunta sei halo serbisu estraordinária ho rigurozu iha tempu kalan hodi haree komunidade ne’ebé uza espasu públiku la tuir nia dalan hanesan uza espasu sai parajen privada, para karreta iha trotoar leten la tuir dalan ne’ebé DNTT tau ona sinál.
Sei haree mós sidadaun ne’ebé uza direitu hodi viola ema seluk nia direitu hanesan toka múzika iha tempu kalan halo barullu no la fó tempu ba ema deskansa. “Bele redús no la kumpre taka”, nia afirmas.
Germano husu vendedór ambulante ira atu para ona hodi fa’an sasán iha trotoar leten no espasu públiku, liuliu iha ponte B.J Habibie to’o Kuluhun, terminál Bedois-Kamea, Kampu Alor, Kampung Baru, Bairu Pité, Fatuhada no seluk tan.
Aleinde ne’e husu komunidade atu asegura animál labele la’o livre iha estrada laran, presiza kria kondisaun di’ak no seguru bainhira haki’ak animál.
Husu emprezáriu lokál no xinés sirane’ebé loké lozja atu kria rasik nia estasionamentu iha loza oin no kria fatin lixu no tenke lori rasik bá so’e iha lixeira Tíbar. Hodi apela ba sidadaun hotu atu kolabora no kontribui ba organiza sidade.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora:Maria Auxiliadora





