20 Agostu: Reprezentante povu apela ba líder nasionál sira hamutuk lori nasaun ba oin
DILI, 12 Agostu 2026 (TATOLI) – Deputadu husi Partidu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Mateus da Cruz, apela ba líder nasionál sira atu hamutuk hodi lori dezenvolvimentu ba país no liberta povu husi ki’ak no mukit.
Mensajen ne’e hato’o iha kontestu preparasaun ba komemorasaun Loron FALINTIL ba da-51, ne’ebé sei selebra iha 20 Agostu.
Mateus da Cruz dehan selebrasaun ne’e importante tebes atu dignifika erói sira ne’ebé fó sira-nia vida no sakrifísiu ba luta libertasaun nasionál.
Nia realsa katak liberdade no ukun-an ne’ebé Timor-Leste hetan ohin loron la’ós buat fásil, maibé liuhusi prosesu luta naruk.
Tanba ne’e, nia apela liuliu ba foinsa’e sira atu tau liman hamutuk no fó kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasaun no hametin pás no estabilidade.
“Líder nasionál no rezisténsia sira tenke hamutuk lori nasaun ba oin. Se uluk iha FALINTIL sira hamutuk, tanba sá ukun-an ona ita labele hamutuk”, nia haktenik.
Iha sorin seluk, deputadu husi Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), David Dias Ximenes ‘Mandati’, husu atu povu no líder sira haree fali ba istória hodi komprende situasaun agora no hatene nasaun tenke ba ne’ebé.
Nia dehan, espíritu 20 Agostu nian mak atu liberta rai ne’e husi kolonializmu, no prosesu ida-ne’e presiza kontinua iha tempu agora.
“Koloniazmu laiha ona, maibé balun sei esforsu-an atu hetan fali neokoloniazmu. Tanba ne’e, prosesu deskolonizasaun sei la’o hela, ema balun hakarak oinsá mak impede prosesu deslokonizasaun ida-ne’e. Entaun, 20 Agostu mosu”, realsa.
Tuir Mandati, prosesu desklonizasaun presiza kontinua, maibé iha osbtákulu balun ne’ebé halo prosesu ne’e la la’o. Tanba ne’e mak 20 Agostu mosu atu fó lian ba povu maubere ko’alia kona-ba ninia destinu.
Nia hatete katak, husi movimentu 20 Agostu, akontese sekuénsia istórika oioin, inklui invazaun Indonézia, to’o Timor-Leste hala’o luta durante tinan 24 atu hetan ukun rasik-an.
“Ida-ne’e mak espíritu 20 Agostu nian. Hothotu tuur hanoin momentu ne’ebá ninia signifikadu mai to’o ohin loron iha valór ka la’e?”, nia tenik.
David apresia Governu tanba tinan ne’e sei hala’o komemorasaun 20 Agostu iha foho hun Matebian, aldeia Lir, suku Abo, postu administrativu Kelikai, munisípiu Baukau, nu’udar fatin baze apoiu no hein katak komemorasaun tuirmai bele hala’o mós iha foho Kablake no Ramelau.
“Atu hatudu ba povu tomak terus no hetan ukun rasik-an ne’e la’ós mosu de’it, maibé hodi hanoin hikas fali saida mak halo”, dehan.
Iha okaziaun ne’e, nia husu ba Governu atu fó atensaun ba kombatente sira balun ne’ebé iha tempu ukun-an seidauk hetan atensaun ho dignu.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
