Top

Beredu’u konsidera Foho Matebian fatin abrigu no alvu ba inimigu

Veteranu Fernando 'Beredu'u' Gusmão. Imajen TATOLI/Natalino Belo

BAUKAU, 19 Agostu 2026 (TATOLI)—Eis Prezidente Konsellu Munisipál Kombatente Libertasaun Nasionál (CMCLN-sigla portugeza) konsidera Foho Matebian nu’udár fatin konsentrasaun no abrigu maibé sai alvu operasaun ba inimigu bainhira invazaun Indonézia iha Timor-Leste.

Nia haktuir bainhira forsa Indonézia hahú invade Timor-Leste iha 7 Dezembru 1975 maioria populasaun husi parte leste deside foho Matebian sai fatin konsentrasaun iha-ne’ebé tempu ne’ebá Beredu’u sei sai autodefeza (FALINTIL nia kotuk) maibé matebian kontinua sai alvu ba inimigu liuhusi atake morteiru husi tasi no bombardeiru husi aviaun iha-ne’ebé konsideradu nu’udár fatin sentru FALINTIL.

“Matebian ne’e sai fatin konsentrasaun ba populasaun husi parte leste maibé la kle’ur tenke retira tanba inimigu atake liuhusi aviaun no morteiru hanesan iha fatin naran Popanau kuaze populasaun husi Uaibobo lakon vida tanba fatuk hanehan,” Beredu’u hateten iha edifísiu CMCLN Baukau Vila Antiga, Kuarta ne’e.

Beredu’u relata populasaun hotu deside hili Matebian tanba konsideradu fatuk ku’ak iha Matebian sai fatin seguru no eis Kombatente ne’e kontinua halo seguransa inklui sai informasaun ba Falintil sira bainhira deteta inimigu halo atake liuhusi rai.

Aleinde ne’e, Beredu’u rasik tempu ne’ebá foin halo idade 15 no kuaze fulan-rua deside retira husi Matebian tanba konsideradu la seguru inklui menus hahán no bee laiha maibé depoiz ida-ne’e Matebian kontinua sai fatin abrigu ba FALINTIL hodi forma estratéjia atake hasoru inimigu hanesan akontese iha Baguia tinan 1982.

“Matebian ne’e nu’udár fatin aas liu entaun inimigu difísil deteta nune’e sai fatin planu ba FALINTIL hodi halo kontra atake,” Beredu’u tenik.

Beredu’u espresa sentimentu kontente tanba tinan-ne’e Selebrasaun Loron Nasionál FALINTIL ba da-51 realiza iha Foho Matebian tanba lembra hikas memória pasada liuliu eroi sira-ne’ebé fó an ba mate tanba defende ukun rasik-aan mezmu ekonomikamente oras ne’e seidauk di’ak loloos hanesan moris di’ak ba veteranus sira kauza líder sira seidauk unidade.

Beredu’u husu ba komandante FALINTIL ativa sira iha F-FDTL kontinua fó hanoin ba membru forsa armada atu iha espíritu nasionalizmu hodi banati tuir gerrilleiru sira tanba Timor-Leste iha istória moruk to’o hetan ukun-an.

“Ha’u hakarak Estadu harii fatin sítiu istóriku iha Matebian nune’e atrai turista no eduka jerasaun foun kona-ba istória Matebian,” Beredu’u rekomenda.

Entretantu, Matebian hanesan foho ne’ebé koñesidu forma ho fatuk no iha fatin seguru ho distánsia metru 2.316 husi rai tetuk ne’ebé lokaliza iha Munisípiu Baukau no sai foho naruk daruak iha Timor-Leste hafoin Ramelau.

Jornalista: Natalino Belo 

Editór: Xisto Freitas da Piedade 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!