AMB selebra tinan-sanulu ezisténsia, destaka kontribuisaun funsionáriu no komunidade ba dezenvolvimentu Baukau

BAUKAU, 26 Outubru 2026 (TATOLI)—Selebra tinan-sanulu (10) ezisténsia Autoridade Munisipál Baukau (AMB), Prezidente Autoridade Munisipál Baukau, Veneranda Eurico Lemos Martins, hato’o apresiasaun ba lideransa no funsionáriu sira-ne’ebé hahú servisu iha Administrasaun Munisipál iha tinan 2016, inklui Governu liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), ne’ebé kontribui ba prosesu estabelesimentu autoridade munisipál ne’e.
Veneranda Eurico Lemos Martins hato’o mensajen ne’e iha serimónia komemorativa ne’ebé hala’o iha nia rezidénsia, iha Vila Antiga, Baukau, Segunda ne’e.
“Tinan-sanulu ne’e hatudu ba Baukau-oan tomak katak planu Governu atu hakbesik governasaun ba komunidade mak dalan ida-ne’ebé hahú bainhira administrasaun distritál transforma ba estrutura munisipál,” Prezidente AMB ne’e dehan.
Eis-deputada ne’e relata katak, durante tinan-sanulu, funsionáriu sira, komunidade no kamada sosiál oioin iha Baukau kontribui ho sira-nia kapasidade atu apoia funsionamentu administrasaun, mantein pás no estabilidade, no promove dezenvolvimentu iha munisípiu ne’e.
Nia mós afirma katak iha avaliasaun kondisaun mínima dahuluk, Baukau hetan rezultadu ne’ebé konsidera di’ak tebes, ho apoiu hosi rekursu umanu no naturál ne’ebé iha munisípiu ne’e. Agora, AMB kontinua hein rezultadu avaliasaun kondisaun mínima daruak ne’ebé hala’o ona iha nivel nasionál.
“Ami-nia estrutura atuál tenke servisu maka’as liután, liuliu atu avansa prosesu tomak, inklui preparasaun ba implementasaun podér lokál,” Veneranda Lemos akresenta.
Kontestu
Estabelesimentu Administrasaun Munisipál no Autoridade Munisipál iha Timor-Leste bazeia ba Dekretu-Lei Nú. 3/2016, loron 16 Marsu, kona-ba Estatutu Administrasaun Munisipál, Autoridade Munisipál no Grupu Tékniku Interministeriál ba Desentralizasaun Administrativa.
Dekretu-lei ne’e estabelese Autoridade Munisipál haat, mak Baukau, Bobonaru, Dili no Ermera, enkuantu Munisípiu Aileu, Ainaru, Kovalima, Lautein, Likisá, Manufahi, Manatutu no Vikeke opera nu’udár Administrasaun Munisipál. Estrutura hirak-ne’e sai parte husi reforma administrasaun públika ne’ebé iha objetivu atu hadi’a efisiénsia no efikásia servisu governasaun lokál, no prepara transferénsia kompeténsia ba podér lokál.
Tuir MAE, reforma ne’e hala’o ho faze oioin, hodi hametin kapasidade administrasaun lokál atu fornese servisu públiku báziku ba komunidade, inklui edukasaun, saúde, bee-moos, saneamentu, ambiente, obra públika, agrikultura no turizmu. Prosesu ne’e mós buka hakbesik servisu públiku ba populasaun, inklui komunidade sira-ne’ebé hela dook hosi sentru munisipál.
Lee notísia no dokumentu relevante sira:
- Dekretu-Lei Nú. 3/2016, loron 16 Marsu – Estatutu Administrasaun Munisipál no Autoridade Munisipál.
- Ministériu Administrasaun Estatál – Administrasaun Munisipál no Autoridade Munisipál.
- Governu aprova estatutu kona-ba Administrasaun Munisipál no Autoridade Munisipál, 19 Janeiru 2016.
Jornalista: Natalino Belo
Editór: Xisto Freitas da Piedade

