Timor-Leste sei ratifika Konvensaun Apostille hodi fasilita mobilidade CPLP
DILI, 26 Outubru 2026 (TATOLI)—Ekipa Traballu Komunidade País ko’alia lian Portugés (sigla, CPLP) ba Konferénsia Ministru Justisa ba dala-XIX ne’ebé hanaran korrespondente nasionál, Segunda ne’e, halo reuniaun iha Dili hodi aprova kestaun lubun ida molok aban lori bá Konferénsia Ministru Justisa CPLP atu aprova.
Prezidente Komisaun Organizadora ba Konferénsia Ministru Justisa ba CPLP ba dala-XIX, Nelinho Vitál, informa, asuntu importante ne’ebé mak ekipa téknika aprova mak dokumentu notariadu ne’ebé hanaran Apostille no dokumentu lejizlativa balun inklui oinsá membru CPLP hamutuk kombate burla informátika (scam online).
“Ohin iha ajenda importante lubun ida-ne’ebé ami tenke diskute, tenke aruma hamutuk molok lori bá Ministru sira aprova, hanesan deklarasaun kona-ba mobilidade dokumentu notariadu iha Estadu CPLP, depois sei iha tan deklarasaun ida kona-ba redasaun lejizlativa ne’ebé sei sai hanesan padraun ba ita-nia CPLP atu utiliza bainhira ita atu halo lei ruma ka atu halo dekretu-lei ruma ka atu halo despaisu ruma ne’ebé kuaze atu sai hanesan país CPLP,” Nelinho Vitál hateten ba Jornalista sira iha salaun Palm Spring, Fatuhada.
Notísia relevante : Akordu mobilidade entre Estadu Membru CPLP iha faze negosiasaun finál
Aleinde ne’e, ekipa téknika prepara atu diskute planu asaun Timor-Leste nian tanba sei asume Prezidénsia, liliu liga ho tema kona-ba protesaun ba burla informátika, ne’ebé sei aprezenta planu asaun.
São Tomé e Príncipe mak sei aprezenta dokumentu notariadu, ne’ebé ekipa traballu vistu ona maibé presiza ajusta tan buat balun, liuliu husi Timor-Leste tanba nu’udar Prezidénsia ba enkontru Ministru Justisa CPLP, nune’e iha konferénsia ne’e bele halo ratifikasaun.
Tuir Nelinho Vitál, País CPLP kuaze obta sistema notariadu ne’ebé atu hanesan ho Portugal, tanba ne’e ladún difísil ba Timor-Leste adopta lalais.
“Nune’e, ita propoin hamutuk mós kona-ba atu ratifika Konvensaun Apostille, liuliu ba-kona mobilidade dokumentu notariadu nian, tanba Timor-Leste la ratifika ida-ne’e. Kuandu ita ratifika ona, ita-nia dokumentu notariadu sira iha ne’e la presiza fali bá tan iha Embaixada ka Konsuladu atu tau karimbu, ida-ne’e benefísiu di’ak ba ita mak ne’e ona tanba ita hetan rekoñesimentu,” nia tenik.
Prezidente Komisaun konsidera, ratifikasaun ba Konvensaun Apostille País CPLP ne’e importante atu fasilita timoroan sira-nia dokumentu komprovativu ne’ebé emite husi notariadu hanesan Sertidaun Moris, ne’ebé bainhira atu bá País CPLP ne’e fásil ona la liuhusi Embaixada Portugal ka Embaixada membru seluk.
“Ne’e presiza ratifika, kada país tenke ratifika Konvensaun Apostille. Nune’e, bele fasilita ita-nia mobilidade ba dokumentu notariadu ninian, pur ezemplu dokumentus notariadu ko’alia kona-ba Sertidaun Nasimentu kuandu ita ratifika ona, notariadu ida hasai ne’e bele sirkula bá nasaun membru CPLP nian, pur ezemplu ita-boot aprezenta bá membru Apostille ninian CPLP la presiza tan hetan identifikasaun husi Konsuladu. Tanba ne’e ita iha sistema hanesan ona,” nia esplika.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
