OEKUSI, 22 Agostu 2025 (TATOLI) – Agrikultór sira iha bairru Nunuheno aldeia Noafafo suku Cunha sub-rejiaun Pante Makasar Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) ho inisiativa kuda ortikultura hanesan forremungu, forrekeli inklui kuda ho produtu lokál seluk hafoin kolleta hare mambramo ba natar ektare 15 iha loron 04 Jullu, foin lalais ne’e.
Tanba ne’e, iha sesta ne’e, Sekretária Rejionál ba Asuntu Agrikultura, Filomena Sila, ofisialmente halo ona lansamentu no oferese mós fini, atu fasilita agrikultór sira hodi kontinua kuda, tanba bee sei sufisiente.
Notísia relevante:Agrikultura RAOEA fasilita tratór unidade haat bá fila-rai iha natar Nunuheno
Sekretária Rejionál Agrikultura Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambenu (RAEOA) Filomena Sila, apresia tebes ho grupu Santa Lucia Nunuhenu tanba iha inisiativa hakarak dezenvolve natar Nunuhenu ne’ebe abandona tinan lima hodi halo atividade ortikultura hodi kuda foremungu ho fore-keli no hakiak ikan.

“Ha’u apresia tebes tanba ita-nia agrikultór sira iha vontade atu kontinua utiliza natar ne’e ba produtu seluk, ida-ne’e hatudu motivasaun di’ak ba agrikultór sira seluk, tanba depois ita kolleta hare membramu iha fulan kotuk, ohin ita mai fali hamutuk komunidade sira kontinua uza bee iha natar Nunuhenu hodi halo atividade ortikultura hodi kuda fore-keli, foremungu, kuda modo no kuda mós produtu seluktan, entaun ho inisiativa ne’e, parte agrikultur mós la taka matan, ita apoia sira kona-ba fini, nune’e bele dezenvolve liutan,” Filomena sila, ko’alia iha Nunuheno.
Autoridade ne’e konfirma, natar ekatre 15 ne’e, antes ne’e abandona, dezde 2021 bainhira akontese sikloke tropikál ka inundasaun bo’ot, tanba mota tama estraga natar sira, nune’e iha tinan kotuk (2024), Sekretária Rejionál Asuntu Agrikultura serbisu hamutuk ho ekipa IGEADI,I.P hodi hasai kedas sedimentasaun.
Entretantu, kona-ba inisiativa ne’e, Diresaun Rejionál Agrikultura, sei kontinua apoia téknika no apoia mós adubu orgániku, hodi prevene peste labele ataka ortikultura sira.
“Ba oin ita sei akompaña sira, ohin sira komesa kuda, entaun sei kontinua hetan apoia téknika husi estensionista suku, tanba dala barak hetan atakasaun husi peste, tanba ita mós prepara ona adubu organiku AMO atu halo prevensaun,” nia dehan.
Notísia relevante:Agrikultura Oekusi kolleta hare membramo ektare 15 iha Pante Makasar
Ihab biban ne’e, Xefe Suku Cunha, Domingos Seco Caunan, agradese tanba serbisu agrikultura Oekusi, kontinua tau matan ba inisiátiva komunidade.
“Foin lalais ita kolleta tiha hare, agora ita tenke kontinua ho atividade ortikultura hodi kuda pateka, pipinu, tomate, lis, no modo mutin, batar noi mutin, no seluktan. Ohin, ita halo lansamentu hodi kuda fore-keli ho foremungu hamutuk ektare 0,6, entaun ida-ne’e polítika di’ak, tanba sei ita la utiliza, bee sei suli saugate, ne’ebé polítika ne’e mós, ami agradese tanba tinan kotuk, autoridade mai halo normalizasaun hodi hasai sedimentasaun ne’e,” nia orgullu.
Agrikultór Domingos Fatubai, reprezenta natar na’in-sira, informa katak inisiativa ne’e ho objetivu atu dezenvolve ekonomia família liuhusi atividade ortikultura, tanba bainhira kuda to’o kolleta, sei kontinua fa’an hodi hetan osan atu sustenta família.
Notísia relevante:Natar sira iha suku Cunha presiza irrigasaun no konstrui gabiaun
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




