OEKUSI, 28 Outubru 2025 (TATOLI) – Diresaun Rejionál Edukasaun no Solidariedade Sosiál Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), tersa ne’e, realiza enkontru ho dirijente estabelesimentu ensinu sira hotu, hodi prepara planu no polítika ba ezame pasajén klase husi primeiru no segundu inklui sexto ano sira.
Iha enkontru ne’e ofisiál ne’e, dirije hosi Diretór Edukasaun Oekusi, Vincencio Cono, hodi konvida diretór no ajuntu sira husi EBC, GAT’s nível ensinu báziku, koordenadór EBF primeiru siklu to’o terseiru siklu, profesór turma klase neen (6), profesór sira husi terseiru siklu, ne’ebé kada eskola na’in-tolu.
Inklui mós inspetór edukasaun, mentór sira, kargu xefia husi diresaun edukasaun, tantu eskola públiku no privadu sira territóriu RAEOA, ho objetivu atu partisipa ba divulgasaun informasaun kona-ba preprasaun orientasaun hanesan responsabilidade koletiva ba prova referida.
“Ami konvida mai atu enkontru ba prova finál sextu ano nian ne’e, ho modelu rua, modelu ida realiza ezame eskrita hanesan bai-bain bazea kaléndariu Ministériu Edukasaun no kontinua kedas ba prova literásia ho numerásia, katak estudante labele pasa ho analfabetu, la’ós atu fó sala ba profesór mak la hanorin di’ak, maibé buka métodu ensinu, atu tulun estudante ne’ebé lee la hatene, lee di’ak no lee di’ak uitoan, nune’e iha espiritu kompetisaun ih klase laran, entaun konkluzaun husi enkontru ne’e ba prova literásia no numerásia ba estudante klase neen (6) ensinu báziku,” nia hateten ba jornalista sira iha Oekusi, iha EBC Palaban, ohin.
Ezekutivu ne’e informa, kona-ba sétimu ano, sei aplika siénsia tanba ne’e faze dahuluk iha Oekusi foin aplika, tanba bai-bain la envolve diresaun edukasaun maibé inisiátiva ne’e responsabilidade kolletiva entre dirijente eskola nível ensinu báziku, profesór sextu ano, inspetór edukasaun, mentór nasionál lokál, no entidade edukativa sira.
Nia klarifika, polítika ne’e aplika ho inisiátiva di’ak atu prevene duun malu, ezemplu kuandu alunu sexto ano lee lahatene sei duun ba profesór sira iha kintu ano mak hanorin la ho di’ak, nune’e mós duun to’o kuartu no terseiru ano, tan ne’e atu hakotu attitude ne’e tenke hakotu ho prova literásia ho numerásia.
“Ne’e alvu, katak estudante kuandu pasa karik, pasa ho kritériu (naik syarat), nia tenke hetan apoia másimu husi mentór, inspetór eskolár no profesór sira, tenke lee hatene, hakerek hatene no sura hatene,” nia hateten.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2024/11/05/infordepe-hasae-konesimentu-manorin-sira-kona-ba-literasia-no-numerasia/
Iha biban ne’e, Diretór EBC 01 de Maio Palaban, Fredi Sila, konsidera enkontru ne’e nesesáriu ba eskola sira hotu, nune’e bele implementa iha idak-idak nia eskola.

“Ami-nia preparasaun ba ezame pasajén klase, ami simu ona orientasaun husi diresaun edukasaun, liuhusi enkontru konjunta ho dirijente eskola sira hotu, katak ba klase primeiru no segunda siklu sei prova literásia ho numerásia de’it, katak estudante sira molok atu pasa tenke lee, hakerek no sura hatene. Entaun, oportunidade ohin sorumutu ne’e importante, katak nu’udar manorin tenke dudu oan sira atu hatene, la’ós pasa de’it maibé kuandu lee, hakerek no sura lahatene, entaun sei difikulta ba futuru,” nia hateten.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2024/11/06/kualifika-rekursu-umanu-sai-prioridade-ba-edukasaun-oe-cusse-iha-2025/
Entretantu tuir kaléndariu, ezame pasajén klase sei akontese iha loron 17 Novembru to’o loron 22 Novembru 2025 ba Eskola Bázika Sentrál (EBC) hamutuk 11 inklui privada rua, no terseiru siklu hamutuk 10.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/10/28/posibilidade-edukasaun-raeoa-sei-husu-kontribuisaun-inan-aman/
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





