Laiha rekursu, kankru raan hamate ema na’in-neen
DILI, 09 agostu 2022 (TATOLI)—Hahú hosi tinan 2017 to’o 2022, Klínika Bairru-Pité rejista pasiente kankru raan hamutuk 28, hosi númeru refere na’in-neen mak lakon vida.
“Ita sei koko servisu hamutuk ho sentru saúde no postu saúde iha territóriu nasionál hodi distribui ai-moruk kankru raan atu bainhira iha ema ruma moras kankru raan sira bele halo tratamentu. Tanba komunidade barak mak laiha rekursu liuliu kbiit atu mai iha Dili hodi tuir tratamentu,” Diretór Ezekutivu Klínika Bairru Pité, Inacio do Santos, informa ba Agência TATOLI iha kna’ar fatin-Dili, tersa ne’e.
Pasiente sofre kankru raan hirak ne’e mai hosi munisípiu Aileu na’in-rua, Baucau na’in-rua, Covalima na’in-rua, Viqueque na’in-ida, Rejiaun Administrativu Espesiál Oé-Cusse no Ambeno (RAOEA) na’in-ida no restu ne’e hosi Dili.
Pasiente na’in 22 ne’e mós detetadu no transfere hosi Hospitál Nasionál Guido Valadares no iha pasiente na’in-rua mak konsege ba halo diagnóstiku iha Bali no na’in-rua iha Singapura.
“Pasiente na’in-22 ne’ebé rejista ho tipu kankru Chronic Myeloid Leokimia. tanba pasiente sira-ne’e maioria idade 30 to’o 40 ba leten, inklui labarik kiik na’in-tolu hosi idade 15 to’o tinan neen mak sofre mós kazu ida-ne’e,” nia subliña.
Kankru raan ne’e, Diretór ne’e esplika kauza mai hosi kímiku tanba uluk iha radiasaun bomba ne’ebé Indonézia sira uza iha Timor-Leste nia radiasun barak mak kauza liuhosi bee ne’ebé konsumu no bele kontribui mai hosi kímiku ne’ebé kahur ho hahán ne’ebé kada loron ema konsumu.
Alende ne’e, kankru raan bele mós kontribui mai hosi jerasaun ka jenétiku, maibé barak kauza hosi konsumu hahán sira ne’ebé mak mai husi rai li’ur ne’ebé kahur ho kímiku maka’as liu.
Nune’e, Diretór ne’e sujere ba Governu Timor-Leste atu estabelese laboratóriu hodi hala’o teste ba kualidade hahán sira hosi rai li’ur atu garante sidadaun konsumu ho saudavél.
“Atu prevene mak labele han ai-han importasaun barak liu tanba ida ne’e mós kontribui ba moras ida ne’e. Nune’e husu sidadaun konsumu ai-han lokál ne’ebé mak iha hanesan modo tahan ai-farina, batar no seluk tan,” nia afirma.
Iha progresu tratamentu ba pasiente kankru raan, di’ak hotu, tanba ne’e husu nafatin atu kontinua konsumu ai-moruk to’o di’ak.
Ai-moruk ba leukima sufisiente tanba doadór no parseiru sira hosi nasaun Estadu Unidu Amérika (EUA) kontinua apoiu no daudaun hahú koopera oinsá bele hetan tan ekipamentu diagnóstiku nian.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Florencio Miranda Ximenes
