MS lansa edisaun daruak matadalan nasionál antimikrobia emprítika TL

DILI,16 dezembru 2022 (TATOLI)— Ministra Saúde, Odete Maria Freitas Belo, halo abertura ba serimónia lansamentu edisaun daruak guia nasionál antimicrobia empírika Timor-Leste 2022, iha salaun Novu Turizmu, Lecidere, Díli.
Biban ne’e, Ministra Saúde agradese inisiativa husi HNGV tanba hamutuk ho asisténsia téknika husi Orgabizasaun Saúde Mundiál iha Timor-Leste no Menzies School of Health Research lidera prosesu atu dezenvolve matadalan ida iha área prevensaun no kontrolu resisténsia antimikróbia.
“Ha’u lembra katak iha tinan 2016, Ministériu Saúde, hamutuk ho OMS dezenvolve Planu Asaun Nasional ba AMR nomós iha tinan 2018 ita halo “AMR Awareness Survey” signifika katak ita iha ona informasaun sufisiente hodi bele dezenvolve matadalan ida ne’ebé reflete kontextu ita-nia nasaun. Tanba ne’e, ha’u hakarak fó parabéns ba ekipa téknika no suporta husi OMS no MENZIES ne’ebé prepara guia nasionál antimikrobia”, Governante ne’e agradese.
Governante ne’e afirma: “Agora serbísu importante ne’ebé ita tenke halo, nu’udar ekipa, hamutuk ho Institutu Nasionál Saúde Públika (NSP-TL) sesaun formasaun ka treinamentu ba profisionál saúde, pesoál limpeza no pesoál husi área veterenária, maibé ita presiza hahú uluk lai iha fasilidade saúde. Presiza koordena mós ho instituiaun ensinu superiór iha área medisina no siénsia saúde, hodi halo semináriu no integra AMR iha kurríkulu formasaun”, Ministra salienta.
Ministériu Saúde iha responsabilidade atu defini Polítika, Estratéjia no Matadalan Nasionál iha área saúde, inklui protokolu tratamentu moras ka SOP ba jestaun fasilidade saúde sira hotu,HNGV iha kna’ar atu suporta MS durante prosesu hanesan ida-ne’e.
Daudaun ne’e, assume tan responsabilidade kona-ba implementasaun matadalan ida-ne’e, inklui kordena prosesu dezenvolvimentu IEC material no promove kampaña Nasionál ba sensibilizasaun iha fasilidades saúde no fasilidade animál iha munisípiu sira, inklui ba klínika, farmásia no laboratóriu privadu sira hotu.
“Pontu balun ne’ebé ha’u mensiona hatudu mai ita importánsia no impaktu boot husi matadalan nasionál ida-ne’e ba ita-nia saúde, saúde husi ita-nia família, komunidade no populasaun tomak bainhira ita buka halo tuir. Mai ita hamutuk, luta hasoru Resisténsia Antimikrobia no institusionaliza implementasaun matadalan ida-ne’e”, Ministra reforsa.
Iha biban hanesan, Reprezentante Menzies iha Timor Leste, Josh Francis, agradese ba Hospitál Nasionál Guido valadares (HNGV) ne’ebé servisu maka’as hodi halo matadalan antibiotika ida ne’e.
“Antibiotiku ida ne’e importante tebes hodi bele fó moris ba pasiente sira ho moras infeksioza grave, maibé ita uza antibiotiku arbiru ita bele hetan problema barak tanba iha rezisténsia mikrobiu. Tanba iha laboratóriu nasionál ami deteta katak rezisténsia mikrobiu sai problema boot iha Timor Leste. Nune’e doutora, enfermeira, farmasista sira tenke servisu maka’as hodi kombate rezisténsia mikrobia no uza antibiotika ida ne’e”, katak nia.
Entertantu, Médiku Internista Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Helio Guterres agradese tanba lansa ona guiaun ba antimikrobiu iha Timor Leste.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Florencio Miranda Ximenes

