Autoridade Bobonaro kuda ai-kameli 300 iha Balibo

BOBONARO, 13 janeiru 2023 (TATOLI) – Ministériu Agrikultura no Peska (MAP) liuhosi Diresaun Servisu Agrikultura no Peska munisipál hamutuk ho Autoridade Munisípiu Bobonaro (AMB), sesta ne’e kuda ai-kameli iha postu administrativu Balibo iha ámbitu komemorasaun loron nasionál ai-kameli no floresta tinan 2023 nian.
Iha VI Governu Konstituisionál liuhosi reuniaun Konselu Ministru hili ona 13 janeiru nu’udar loron nasionál ai-kameli no floresta (Dia Nacional do Sândalo e das Florestas) nian ho objetivu atu fó atensaun liubá knaar sentrál florestál iha manutensaun ba ambiente ida-ne’ebé saudável, iha konsrvasaun diversidade balada no ai-horis sira.
Nune’e mós iha dezenvolvimentu ekonómiku, liuliu ba ai-kameli ne’ebé rekoñese ona nu’udar ai-horis emblemátiku ne’ebé ho valór nasionál nian.
Notísia relevante: PR Horta husu komunidade kuidadu ai-kameli
Diretor Servisu Agrikultura no Peska Munisípiu Bobonaro, Alberto Gomes Lopes, Koordena ho autoridade postu hakarak kuda ai-kameli iha areadór uma benteng Balibó tanba fatin refere sai ona turizmu istóriku.
“Ohin ita implementa iha Balibo, nasionál iha Metinaro, ai-kameli hanorin ona Timor nia naran ba mundu, tanba ai-kameli mak benteng ne’e konstrui. Ai-kameli ne’e iha valór boot, ekonomikamente bele ajuda mina-rai ida-ne’ebé tempu ruma sei maran,” Diretór Alberto hateten iha nia intervensaun iha serimónia ne’e.
Departamentu delegasaun territoriál florestál munisípiu Bobonaro prepara atu fornese viveiru ai-kameli inklui fó asisténsia tékniká, naran katak sidadaun idak-idak iha interese atu kuda ‘ema ida ai-oan ida’ bele haburas ambiente sai matak liután.
“Ha’u hanoin depois ita kuda, fiar katak 300 ne’e pelumenus 80% bele moris, katak ita-nia rai no klima ne’e la fó para nia atu moris, ami prontu nafatin atu troka ne’ebé maka mate, naran katak imi haree ida mate, urjentimente fó hatene ami,” nia apela.
Administradór postu administrativu Balibó Interinu, Amilcar Tavares, fundamenta tema ne’ebé autóridade postu no parte florestál deside iha loron nasionál ai-kameli ne’e mak
‘ekonomia sustentável.
Tanba governu investe ona osan millaun $1-resin kuda iha área Mandoki, postu administrativu Atabae, bainhira rikusoin mina maran, ai-kameli mós fonte reseita alternativa.
“Ha’u husu ita-boot sira atu hadomi ai-kameli, tanba Balibo ne’e hanesan hún ba ai-kameli, ita tenke prezerva tanba ohin ita kuda 300, ba futuru ita sei loke tán to’o 500-resin, ne’e ha’u husu ba ita-boot sira iha-ne’e, fila ba uma fó hatene família sira katak ema ida hun ida,” nia katak.
“Sé nia animál mak tama iha-ne’e, ha’u sei hatene Polísia tiru tiha, tanba ai-kameli ne’e hún ida $5, maibé nia sustentável ne’e hun ida rihun ida, sé hamate hún ida karau ida la to’o rihun ida,” nia akresenta.
Sekretáriu Autoridade Munisípiu Bobonaro, João de Fátima do Carmo, agradese ba Governu tanba bele inisiativa konserva nafatin ai-kameli.
“Ha’u-nia esperansa katak istória sira-ne’ebé mak ita halo ohin loron, ba oin sei kontinua kuda tán, atu nune’e bele hatutan ita-nia identidade ba jerasaun sira tuir mai, tanba ne’e ha’u husu ba Balibo oan sira, atu kuida nafatin ai-oan sira-ne’e,” nia apela.
Notísia relevante: MAP kuda ai-kameli iha rai ektare 300 hosi tinan 2005-2021
Jornalista : Sérgio da Cruz
Editór : Evaristo Soares Martins

