Abitante Uaimanuboe husu Governu hadi’a prosesu atendimentu iha eleisaun suku

BAUCAU, 28 outubru 2023 (TATOLI)—Abitante aldeia Uaimanuboe ho Uatubala, suku Uailili, postu Baucau Vila, munisípiu Baucau husu Governu hadi’a prosesu atendimentu ba eleisaun komunitária, tanba Pesoál Apoiu Suku (PAS) ho Pesoál Apoiu Aldeia (PAS) nia atendimentu lentu tebes iha prosesu eleisaun suku ne’ebé realiza iha 28 outubru 2023 ne’e.
Abitane José Adão Xavier hateten, prosesu atendimentu iha eleisaun komunitária ne’e halo ferik-katuas hein to’o minutu 15-20 mak foin ramata, tanba uza atendimentu ne’e uza manual hodi hakerek naran ho liman de’it.
“Ha’u pesoál la kontente ho atendimentu hosi Pesoál Apoiu Suku ho Aldeia nian tanba hakerek de’it lista kandidatura xefe aldeia ho delegadu delegada nian kle’ur liu no ita hein to’o minute 15-20. Hosi ne’e, ha’u hakarak rekomenda ba parte relevante atu tau atensaun ka bele halo planu ida iha fururu ba eleisaun komunitária, nune’e hafasil prosesu ne’e,” nia rekomenda ba Governu, hafoin partisipa iha eleisaun komunitária iha sentru votasaun Uaimanuboe, sábadu ne’e.

Entretantu, hatán ba preokupa ne’e, Xefe Departamentu Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE-sigla Portugés) Baucau, João Freitas da Silva, hateten tuir lei regra ne’ebé iha no ekipa observadór la’o tuir de’it.
“Tuir ami-nia observasaun iha sentru votasaun sira iha munisípiu Baucau, no ohin ha’u mós vota iha sentru votasaun ida iha Tirilolo ema han to’o minutu 10-20 mak foin konklui hakerek naran. Ida-ne’e ita hotu haree kestaun ne’e maibé ba Uaimanuboe ne’e ha’u hanoin la to’o oras 15h00 tanba populasaun uitoan de’it,” nia dehan.
“Órgaun administrasaun Estatál CNE no STAE tuir Lei no°9/2016 ne’e ami apoiu de’it, maibé organiza ne’e hosi suku no Estatál mak organiza. Entaun, ne’e tuir ami supervizaun nia haree mak hanesan ne’e,” nia dehan.
Observadór husi CNE ne’e garante iha aldeia rua, Uaimanuboe no Uatubala, bele hotu tuir oras determinadu maske ho populasaun ne’ebé barak iha suku Uailili maibé garante katak komunidade hotu-hotu sei vota hotu iha tuku 05h00 lorokraik.
“Ha’u garante Uaimanuboe ne’e bele hela, maibé fatin seluk mak ha’u sente bele la hotu karik maibé populasaun mak tenke forma iha lina, nune’e liu oras bele nafatin vota. Agora kona-ba limitasaun oras ne’e tuir regulamentu la’ós ami mak halo, maibe iha Lei laran, ne’ebé ami mós halo tuir de’it lei ne’e,” nia hateten.
Tuir nia, prosesu eleisaun forma lina naruk no lentu ne’e tanba kandidadtu xefe aldeia no delegadau no delegada sira-ne’e, sira-nia hakerek ho liman no la iha fotografia ne’e mak halo lentu no kle’ur ne’e.
“Karik aldeia ida ka suku ida mak nia kandidatu barak liu entaun ne’e sei tarde liu. Ha’u mos observa ema ida mak hakerek ho ema barak nia naran no han minutu barak ne’e orsida bele hotu Ka lae. Sira hatan dehan lei mak hanesan ne’e, ne’ebe ita halo tuir lei Nú. 9/2016, ne’ebé ita hotu la’o tuir lei ne’e de’it,” nia dehan.
Totál populasaun iha aldeia Uaimanuboe, suku Ualili ne’e hamutuk 434 no Uatubala 282 hosi totál eleitór 3000-resin.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

