DILI, 01 dezembru 2023 (TATOLI) – Institutu Nasionál Siénsia no Teknolojia (INCT, sigla portugés) tenke promove nafatin atividade peskiza ba ensinu superiór sira iha Timor-Leste, nune’e bele dezenvolve siénsia iha rai-laran.
Ministru Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura, José Honório Jerónimo, dehan investimentu ba siensia maka rikusoin ida boot liu atu garante kualidade edukasaun iha país. Atividade peskiza sientífika mak solusaun ida mós husi rezultadu ida ne’ebé importante atu eleva koñesimentu.
Governante salienta katak investigasaun ne’e atu ajuda transforma setór produtivu no ho ida ne’e maka nesesita kolaborasaun entre instituisaun akadémika no Governu hodi kria estratéjia atu kontribui ba ekonomia ida sustentavel.
Atu garante kualidade obra sientífika maka ministériu tau interese atu promove investigasaun ne’ebé di’ak, liuhusi halo esforsu iha tinan ida ne’e hodi tau nafatin osan ba peskiza hodi promove INCT nia programa sira hodi aselera obra sientífika ne’ebé grupu peskizadór sira halo iha terrenu.
“Iha KROP ita defende nafatin orsamentu ba INCT atubele kontinua hala’o atividade peskiza iha 2024, tanba konsidera instituisaun ne’e maka sei promove sinésia sira liuhusi rezultadu peskiza”, José Honório salienta iha Balide, ohin.
Ba governante, peskiza ne’e importante tebes no bainhira latau importánsia ba ida ne’e bele kria problema ba kualidade edukasaun, liuliu iha ensinu superiór sira tanba laiha obra ida maka sira husik hela.
Ho INCTL ninia knaar sira liuhusi atividade peskiza bele promove kualidade instituisaun sira hodi hatudu sira-nian rezultadu ba futuru bele sai referénsia ba governasaun ida bainhira hakarak kria planu ruma.
Prezidente INCT, José Cornélio Guterres, afirma katak atividade peskiza ne’e importante tebes no iha mundu ohin loron ema barak tau preokupasaun ba siénsia atu oinsá bele realiza prosesu peskiza ida ho di’ak, nune’e bele tulun Estadu atu akompaña progresu no dezafiu sira ne’ebé maka akontese. Kuandu dezenvolvimentu ida atu la’o di’ak, maibe laiha estudu ida bele konsidera dezenvolvimentu ne’e mamuk de’it.
“Atu atividade peskiza ne’e atu la’o di’ak pesiza panorama ida di’ak, presiza siénsia ida ne’ebé adekuada”, dehan.
Dezde 2019, institutu ne’e realiza ona atividade investigasaun ba projetu hamutuk 47 ne’ebé haree kona-ba Edukasaun, Ekonomia, Kultura no Inkluzaun Sosiál.
INCT nu’udar instituisaun ida ne’ebé hamriik atu responde ba dezafiu sira ne’ebé maka akontese iha rai-laran liuhusi rezultadu peskiza sira.
INCT iha nia misaun mak halo promosaun kontínua ba avansu koñesimentu sientífiku no teknolójiku iha Timor-Leste, esplora oportunidade ne’ebé ko’alia iha domíniu sientífiku no teknolójiku hotu ho potensiál atu atinji padraun internasionál kriasaun koñesimentu nian, no estimula nia difuzaun no aplikasaun prátika enkuantu fatór dezenvolvimentu no melloria moris di’ak populasaun nian.
Notísia relevante: INCT hakarak dezenvolve repozitóriu dijitál hodi asegura obra sientífika sira
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora




