DILI, 04 janeiru 2024 (TATOLI) – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) rona uluk sasin na’in-tolu kona-ba ba kazu troka konta bankaria Konsul Jerál Sidney.
Sasin sira hosi antigu Konsul Jerál Sidney, Luciano Valentim Romano Conceição mak Jorge Camões atuál Embaixadór Timor-Leste ba Bruselas, Faviola Henrique da Costa atuál responsavél finansa iha Embaixada Timor-Leste iha Japaun no Nilton Saad atuál Diretór Finansa Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK).
Antes ne’e, Jorge Camões asume kargu nudar Sekretáriu Jerál MNEK, Faviola Henrique da Costa hanesan ekipa tékniku Departamentu Finansa MNEK no Nilton Saad atuál Diretór Finansas MNEK.
Jorge Camões hanesan sasin liuhosi virtuál ba Tribunál katak nia asume kargu nudar Sekretáriu Jerál MNEK, momentu ne’e nia fó hatene ona ba antiga Ministra Negósiu Estrajeiru no Kooperasaun Adalzija Albertina Xavier Reis Magno katak Konsúl Jerál iha Sidney muda fatin ona ba fatin seluk.
“Momentu ne’e ha’u troka mensajen ho Señora Ministra kona-ba asuntu ne’e, iha tinan saida ha’u la lembra ona, maibé momentu ne’e ha’u la dehan ba ministra katak la’os Konsúl Jerál Sidney nia nota bankaria mak troka. Maibé ha’u dehan ba ministra katak ita-nia Konsúl Jerál iha Sidney nia fatin mak muda”, Jorge Camões deklara liuhosi virtuál, kinta ne’e.
Sasin ne’e esplika, prosesu tranferénsia osan ba konta bankaria, Konsúl Jerál Timor-Leste nian iha Sidney iha 2020 la’o d’iak no la iha problema, maibé iha outubru mak prosesu tranferénsia ne’e iha problema tanba Kosúl Jerál iha Sidney muda ona diresaun (fatin), entaun parte banku tenke devolve fila fali osan ne’e.
Camões hateten, hanesan Sekretáriu Jerál MNEK momentu ne’ebá hakfodak ho deklarasaun Ministra Adalzija iha mídia ne’ebé hateten Luciano troka nota bankaria Konsúl Jerál Timor-Leste iha Sidney.
“Ha’u hanoin tanba momentu ne’ebá ministra ladún preparadu di’ak no kestaun sira hanesan ne’e tékniku liu, tanba jornalista sira derepente husu, entaun nia derepente nia koalia, maibé la signifika prejudika ema ida”, Camões afirma.
Iha fatin hanesan, Faviola Henrique hanesan sasin mós, hateten ba Tribunál katak transferénsia osan ba Konsúl Jerál iha Sidney hosi janeiru to’o outubru 2020 ne’e lao di’ak los no la iha problema.
Maibé, iha fulan novembru 2020 mak prosesu tranferénsia osan ba Konsúl iha Sidney la’o ladún di’ak, tanba Konsúl Jerál iha Sidney muda fatin entaun difikulta ba prosesu tranferénsia osan iha momentu ne’ebá.
“Momentu ne’ebá hosi MNEK tranfere osan $20.000-resin, osan ne’e ho item vensimentu de’it, maibé momentu ne’e ita-nia Konsúl Jerál iha Sidney iha problema tanba muda diresaun ne’ebé afeta ba transferénsia”, nia deklara.
“Hanesan ema ne’ebé responsavél ba finansa ami buka tuir no hetan duni katak ita-nia Konsúl Jerál iha Sidney muda fatin ba fatin seluk, la’os troka nota bankaria Konsuladu nian, tanba ne’e hetan difikuldade iha prosesu tranferénsia”, nia afirma.
Sasin hateten, kona-ba antigu MNEK nia deklarasaun iha mídia, nia parte la hatene tanba ne’e deklarasaun ne’e ema polítika nian.
Nune’e mós, Nilton Saad hanesan sasin no nudar atuál Diretór Finansas MNEK deklara iha sala audénsia julgamentu katak tranferénsia osan iha 2019, fofoun mandatu Luciano Conçenção hanesan Konsúl Jerál iha Sidney iha planu atu muda Konsúl Jerál Timor iha Sidney ba fali fatin seluk.
Entaun momentu ne’ebá MNEK prevé osan ba ida-ne’e, maibé iha tinan ne’e la konsege realiza.
Sasin deklara tán katak prosesu tranferénsia osan ba Konsul Jerál ha Sidney hahú hosi janeiru to’o outobru 2020, la iha problema maske momentu iha pandemia Covid-19 inklui Orsamentu Jerál Estadu 2020 ne’ebé la liu.
“Momentu ita tama ona orsamentu duodésimu, ami tenta jere hodi transfere osan ba ita-nia Konsúl Jerál iha Sidney, maibé tanba iha informasaun tama iha MNEK katak Konsúl ita-nia iha Sidney muda entaun ha’u rona osan hosi banku devolve fali”, nia dehan.
Sasin esplika, kuandu muda enderesu Konsúl nian iha ne’ebá, automatikamente difikulta ba prosesu transferénsia osan ba konta.
“Prosesu muda ita-nia Konsúl iha ne’ebá ne’e tenke koordena ho MNEK, maibé iha kazu ida- ne’e muda Konsúl la koordena ho MNEK”, Nilton hateten.
Alegasaun Mandatária antigu Konsul Jerál Sidney husu Estadu atu selu indeminiza osan $12.600.00 ba Luciano Conçeição.
Iha prosesu alegasaun, mandatáriu Sergio Quintas hosi Eis Konsul Jerál Sidney Luciano Conçeição husu ba Estadu atu selu indeminizasaun ba nia kliente $12.600.00
Mandatáriu Sergio Quintas, husu Tribunál atu konsidera kontestasaun ne’ebé nia kliente submeter ba Tribunál hodi hasoru antiga MNEK Adlzija Magno ne’ebé dun nia kliente troka konta bankaria Konsul Jerál iha Sidney iha 2021.
Tanba ne’e, nia husu ba Tribunál katak faktu sira ne’ebé durante sasin sira aprezenta iha prosesu julgamentu dezde 2023, faktus sira ne’e komprovadu hotu katak nia kliente Luciano Valentim la halo aktu hodi troka nota bankaria Konsúl Jerál iha Sidney.
Hanesan mandatáriu Sergio Quintas husu ba Tribunál atu Estadu indeminiza bom nome Luciano nian tanba ho deklarsaun eis ministra nia ne’e hamosu ona prejuizu ba Luciano momentu hanesan Konsúl Jerál iha Sidney no hamonu ona kredivilidade Luciano nia iha mundu hanesan ema Konsúl Jerál iha Sidney.
“Ha’u hanesan mandatáriu husu ba Tribunál entende ida-ne’e, karik fatus sira-ne’e komprova duni katak ha’u nia kliente la halo Estadu tenke selu indeminizasaun ne’ebé mak ami iha ho montante $12.600.00”, nia dehan.
Iha parte seluk, Prokuradór iha Ministériu Públiku, Alfeu Amaral, rezeita pedidu mandatariu ba Tribunál tanba ne’e mak husu Tribunál atu haree didi’ak molok halo desizaun.
“Husu Tribunál atu hareee hodi entende faktus sira-ne’e, tanba deklarsaun sira hanesan parte REO (Adalzija Albertina) nia deklarasaun momentu la koalia hanesan ne’e tanba ne’e la iha razaun ba REO atu selu indeminizasaun”, nia afirma.
Hafoin Tribunál rona tiha parte hotu, Juiza Edita Palmira ne’ebé prezide julgamentu ne’e deside adia julgamentu ne’e ba fali loron sesta iha 12 janeiru, tuku haat loraik, hodi fó sai desizaun.
Notísia relevante : Eis Konsul Jerál bá Sidney halo keixa hasoru Ministra Adaljiza Magno
Ministra Adaljiza hein notifikasaun hosi Tribunál hatán keixa Eis-Konsul Jerál ba Sidney
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Zezito Silva
