Akadémiku konsidera Governu tenke iha kontinuasaun ba implementasaun programa tuir PED

DILI, 20 Juñu 2025 (TATOLI)—Reitór Dili Institute of Techology (DIT), Salustiano dos Reis Piedade, konsidera Governu tenke iha kontinuasaun ba implementasaun programa tuir Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu (PED) 2011-2030.
“Estadu iha tamba funu, maibé atu sukat progresu dezenvolvimentu nasionál iha Timor-Leste Governu tenke iha kontinuasaun ba implementasaun programa tuir Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu (PED) 2011-2030,” Reitór informa ba Ajénsia TATOLI, hafoin modera semináriu nasionál ho tema : ‘Konseitu Estadu no vizaun estratéjika ba dezenvolvimentu nasionál’, iha salaun DIT, Manleuana, Sesta ne’e.
Tuir Reitór, PED nu’udar planu ne’ebé di’ak tebes maibé ninia implementasaun laiha kontinuasaun.
“Bainhira Governu ida nia mandatu hotu (troka) mai ho programa foun fali, tuir loloos baze ida sira atu haree maka tuir Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu rasik. Tanba iha dokumentu ne’e elabora klaru katak saida mak ita tenke halo hodi atinje to’o iha 2030,” nia akresenta.
Nia dehan, governasaun sira bainhira troka tenke halo kontinuasaun programa, labele mai ho programa oin seluk fali, tanba planu ne’e longu prazu.
“Halo Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu ne’e sai fali hanesan dokumentasaun ida. Entaun oinsá mak ita atu sukat prosesu atinjementu ba dezenvolvinentu husi planu ne’e, nune’e ita bele define fali iha tinan 2030 ba oin ne’e ita atu halo saida,” nia katak.
Notísia relevante : Lere dezafia implementasaun PED no defende prioridade ba edukasaun kualidade
Akadémiku ne’e nota, maski Governu mós halo dezenvolvimentu ba buat balun ona, maibé importánsia husi PED mak atu sai mata-dalan hodi halo mudansa ba Estadu soberanu ida.
Iha sorin seluk, nia deskreve, konseitu Estadu hanesan prosesu husi funu no ukun-an hodi moris ba libertasaun independénsia nasionál no Estadu harii iha territóriu nia leten. Tanba ne’e, Timor hakarak iha nia na’in rasik, katak labele iha ema seluk mak ukun Timor, maibé timoroan rasik hodi hanaran Repúblika Demokrátiku Timor-Leste (RDTL).
Vizaun PED hahú iha tinan 1975-1999 ho vizaun atu ukun rasik-an, maibé bainhira Timor-Leste ukun-an iha loron 20 Maiu 2002, Governu forma vizaun iha PED 2011-2030, ne’ebé sei tau prioridade liu ba edukasaun, saúde, no infraestrutura.
“Semináriu nasionál ne’e interresante tebes atu ema hotu bele hatene kona-ba konseitu Estadu no vizaun estratéjika dezenvolvinentu nasionál iha Timor-Leste. Nune’e, tempu agora oinsá mak ita atu dezenvolve no bainhira dezenvolvimentu atu la’o ita presiza hadi’a edukasaun, saúde, infranstrutura bázika. Buat sira-ne’e hotu sai prosesu kontribuisaun ba dezenvolvinentu ne’ebé olístiku,” nia katak.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editora : Julia Chatarina

