Tatoli-Institutu Tony Blair aborda kooperasaun ba dezenvolvimentu teknolojia IA iha lia-tetun
DILI, 29 Janeiru 2026 (TATOLI) – Ajénsia Notisioza Timor-Leste – Tatoli, Institutu Públiku, simu vizita husi ekipa Institutu Tony Blair (TBI, sigla inglés), ne’ebé serbisu hamutuk ho Intelijénsia Artifisiál (IA) Singapura, diskute kona-ba kooperasaun iha dezenvolvimentu teknolojia Intelijénsia Artifisiál (IA) iha dalen tetun.
Diretór Nasionál TBI, Mike Purdon, hateten enkontru inisiál ida-ne’e atu loke oportunidade ba kooperasaun iha futuru, tanba institutu iha interese boot ba potensial IA, liuliu iha konteúdu notísia online Tatoli nian ne’ebé luan iha tetun no bele sai rekursu ida ne’ebé iha valór ba formasaun modelu IA, tanba Google rekoñese nia alkanse no konsisténsia.
Nia esplika katak TBI hakarak halo kooperasaun ho Tatoli atu dezenvolve IA iha lia-tetun, tanba haree katak língua ne’e nia utilizasaun ba iha IA ki’ik tebes.
“Ho ida-ne’e mak ami hakarak ko’alia ho Tatoli karik iha buat ruma ne’ebé ita bele halo hamutuk atu asegura katak tetun ida-ne’e disponivel iha modelu sira IA nian iha futuru”, Mike Purdon dehan Tatoli, ohin.
Prezidente Konsellu Diretivu Tatoli, I.P., Noémio Falcão, hateten vizita husi Institutu Tony Blair ne’e atu inisia serbisu hamutuk ho Tatoli iha área dezemvolvimentu teknolojia IA, hodi fasilita públiku asesu ba informasaun dijitál, liuliu ba lia-tetun.
Tuir nia, TBI rekoñese katak Tatoli mak iha produsaun lia-tetun ne’ebé barak no tuir padraun Institutu Nasionál Linguístika (INL).
Tanba ne’e, parte rua hakarak serbisu hamutuk atu fahe konteúdu liuhusi plataforma dijitál, website, Google, hodi fasilita púliku asesu ba tradusaun sira husi lian ida ba dalen seluk, liuhusi Google no IA.
“Ami iha ona konluzaun ida katak presiza dezenvolve akordu formál ida, nune’e iha tempu badak ita sei selebra akordu oinsá guia ita-nia serbisu hamutuk”, informa.
Inisiativa ida-ne’e konsidera hanesan pasu ida importante atu avansa dezenvolvimentu AI iha lia-tetun, hanesan ho projetu IA ne’ebé la’o hela iha Singapura.
Parte rua hatudu otimizmu kona-ba esplorasaun oportunidade sira ne’ebé bele fó benefísiu ba dezenvolvimentu teknolojia dijitál no mídia iha Timor-Leste.
Notísia relevante: SEKOMS-Institutu Tony Blair diskute progresu programa Prezidénsia Repúblika
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
