DILI, 14 Abríl 2026 (TATOLI)—Ministériu Saúde liu husi Diresaun Nasionál Farmasia Produtu Medikamentu (DNFPM) husu ba públiku atu labele pániku bainhira hetan problema ruma ho aimoruk sira, maibé buka atu hakbesik an ba profisionál saúde sira hodi hetan intervensaun ruma.
“Relasiona ho ai-moruk Amoxiclav ne’ebé mak viral iha mídia sosiál katak sentru saúde vera krúz fó ai-moruk belit, tanba ne’e Ministériu saúde klarifka no husu ba públiku sira atu labele pániku bainhira hetan problema ruma ho ai-moruk sira, maibé buka atu hakbesik an ba profisionál saude sira hodi hetan intervensaun ruma,” Diretór Nasionál Farmasia Produtu Medikamentu, Delfim Ferreira, hateten ba jornalista sira bainhira halo konferénsia imprensa iha Lahane, ohin.
Nia dehan, Diresaun Nasionál Farmasia no Medikamentu haree informasaun kona-ba ai-moruk Amoxiclav ba infesaun respiratóriu nian, liuhusi rede sosial Facebook, depois haree notísia hirak ne’e DNFM liuhusi Departamentu Farmakovijilánsia no Departamentu DAIM hamutuk, GIAS ho Gabinete Kualidade Kontrolu Ministériu Saúde tun direta ba iha CHC Vera-Krúz hodi halo konfirmasaun no rekolla informasaun relevante husi profisionál saúde ne’ebé fó tratamentu ba pasiente refere.
“Informasaun sira-ne’ebe mak rekolla hanesan informasaun kona-ba identidade pasiente, naran inicial CJ, data moris 02 fulan-Agostu tinan 2024, idade tinan rua (2), hela fatin Bairru Pite, Aldeia THT,” nia informa.
Nia esplika, informasaun kona-ba naran produtu Amoclav powder (Amoxilin 125mg/5ml/ & clavulanic acid 31.25mg/5ml, Batch no AMPS24 002, mfg date may 2024, exp date APR 2026.
Nia relata, informasaun ne’ebé mak hetan iha Vera-Krúz ne’e loos duni katak pasiente refere mai konsulta no simu duni ai-moruk iha Sentru saude Vera-Krúz no hetan duni medikamentu hanesan Amoxiclav (Syrup Kering) no Paracetamol ne’ebe pasa husi médiku tuir nia diagnostiku ne’ebe iha.
Depois konsulta ho médiku, pasiente lori reseita mai iha farmasia hodi foti medikamentu no medikamentu refere dispensa husi tekniku Farmaseutiku no halo mós akonselamentu kona-ba utilizasaun medikamentu refere ba pasiente.
“Tékniku Farmaseutiku halo duni akonselamentu no esplika kona-ba oinsá atu sukat be’e hodi kahur medikamentu refere tuir orientasaun iha medikamentu ne’e nia folleto (sukat bee iha masa ne’ebe oferese ona ho medikamentu ne’e 10 ml dala haat primeiru depois dokar, depois ida-ne’e aumenta tan bee 10 ml dala ha’at. Be’e ne’ ebe mak uza bee tasak,” nia haktuir.
Nia dehan, informasaun ne’ebé mak hetan bainhira ekipa saúde ba vizita família iha uma hodi konfirma katak depois konsulta iha tuku 08h00 kalan, pasiente nia inan mak kahur duni ai-moruk refere tuir esplikasaun ne’ebe mak simu husi pesoál tékniku Farmaseutiku katak primeiru tau bee isin haat (4) ba fatin tau ai-moruk nian, kahur tiha depois kontinua aumenta tan be isin haat (4) ba fatin tau ai-moruk nian hodi mistura halo hanesan no uza be morna.
Maneira hemu via orál 3 X 6 cc (dader, meiudia ho kalan) no hafoin kahur hotu nota katak ai-moruk refere kental no isin tiha hanesan trigu, iha momentu ne’e kedas inan hosi pasiente deside la fó ai-moruk ne’e ba pasiente tanba sarope la nabe en.
Nia esplika, asaun ka observasaun no identifikasaun ne’ebé mak halo husi DNFM mak hanesan visualizasaun Medikametu sei di’ak no la mosu bintik bintik ka mudansa koor (ai-moruk di’ak hela).
“Ekipa mós koko kahur fila-fali ai-moruk faze primeiru, uza bee normal tuir orientasaun ne’ ebé hanesan iha folletu ai-moruk, ai-moruk kahur ho di’ak no nabe’en no la isin ou kentál. Segundu faze kahur ho bee morna (manas) ai-moruk nafatin kahur ho di’ak no la isin ou kental. Husi asaun ne’ebé halo identifika katak bainhira tau bee fase primeiru tenke kahur didi’ak ka makaas, atu nune’e ai-moruk bele nabeen hotu (homogen). Nune’e mós faze segundu nafatin kahur ho didi’ak atu ai-moruk bele nabeen ho di’ak,” nia hateten.
Tuir médiku sira-nia observsaun katak parese momentu inan husi pasiente kahur ka tau bee faze primeiru ne’e la dokar ho didi’ak, nune’e ai-moruk la nabeen. Nune’e mós faze segundu aumenta tan be’e kahur la ho didi’ak nune’e ai-moruk la nabeen hotu no sai isin tiha.
“Medikamentu ne’e sei bele uza to’o semana datoluk fulan Abril. Tanba ne’e husu ba tékniku farmaseutiku sira hotu atu kontinua halo akonselamentu ne’ebé kompletu ba pasiente. Tékniku farmaseutiku tenke garante katak pasiente sira komprende ona oinsá atu uza ai-moruk sira-ne’e. Atu evita akontisementu sira hanesan ne’e di’ak tanba ai-moruk ne’ebé mak sarope maran/dry syrup, karik pasiente presiza pesoál farmasia bele ajuda prepara kedas kahur kedas mak fó ba pasiente,” nia dehan.
Nia subliña, bainhira simu a-imoruk ruma husi pesoál saúde sira, sente la komprende ka la intende di’ak-liu husu fila-fali ba pesoál saúde sira hodi konsidera maneira kahur no téknika ka maneira kahur ai-moruk mak la adekuadu.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes




