MTA realiza kampaña nasionál ‘Hau-nia Tasi, Hau-nia Timor’ iha Baukau

BAUKAU, 29 Abríl 2026 (TATOLI)—Ministériu Turizmu no Ambiente (MTA) liuhosi Diresaun Jerál Ambientál (DGA-sigla portugeza), Kuarta ne’e, realiza kampaña nasionál ba autoridade lokál ho tema ‘Hau-nia Tasi. Hau-nia Timor’ iha Baukau.
Diretór Jerál Ambientál MTA, Domingos Mesquita, esplika realizasaun atividade referida tanba hetan autorizasaun husi orgánika Governu iha MTA no programa Governu kona-ba ekonomia azúl ho objetivu habelar informasaun ba entidade hotu ligadu ho tasi ho rekursu sira.

“Ohin ita ko’alia kona-ba rekursu tasi no impaktu inklui meiu sira atu halo mak promove ekonomia azúl no atividade sira atu labele fó impaktu ba rekursu tasi,” Domingos Mesquita hateten iha Sentru Konvensaun Baukau (CCB-sigla portugeza) Vila Nova, Kuarta ne’e.
Domingos konsidera tempu ona Timor-Leste foku ba rekursu iha Tasi tanba nasaun labele depende liubá mina.
Nia relata komunidade presiza salva ambiente tasi iha-ne’ebé presiza halo prevensaun liuliu evita tesi ai, sunu rai iha foho no jestaun lixu tanba sei akontese inundasaun hamosu sedimentasaun hodi estraga ekosistema iha tasi.
“Ita hateten ba ema hotu atu kontra hahalok sira-ne’ebé mak soe lixu arbiru tanba estraga rikusoin iha Tasi,” Domingas informa.
Nia hateten, MTA iha papél atu promove lejislasaun sira no kampaña nasionál iha-ne’ebé halo koordenasaun ho Ministériu Administrasaun Estatal (MAE) kona-ba asaun hamenus lixu liuliu ligadu ho programa jestaun lixu iha teritóriu nasionál tanba atu implementa ekonomia azúl transversál.
Aleinde ne’e, kontinua bandu peskadór sira atu labele utiliza bomba tradisionál no rede arastu inklui oho lenuk iha tasi tanba impaktu ba tasi iha Timor-Leste.
Entretantu, iha tinan 2025 liubá, Governu liuhusi Konsellu Ministru aprova orientasaun estratéjika ba polítika ekonomia azúl tinan 2025 to’o 2030 ne’ebé foku ba pontu situasaun ba preparasaun polítika no planu asaun ekonomia azúl—promosaun ekonomia tasi ida-ne’ebé reziliente no sustentavel iha Timor-Leste.
Inisiativa ida-ne’e nu’udár prioridade estratéjika ida husi Governu, ne’ebé dedika kapítulu ketak ida iha programa Governu nian, no reprezenta mudansa paradigma ida iha modelu dezenvolvimentu ekonómiku Timor-Leste nian.
Jornalista: Natalino Belo
Editór: Xisto Freitas da Piedade

