HNGV klarifika pasiente mate tanba junta médika aprova tarde ne’e la loos
DILI, 18 Maiu 2026 (TATOLI)—Prezidente Junta Médiku atuál Diretór Servisu Apoiu Diagnóstiku no Terapeutiku iha HNGV, Vidal de Jesus Lopes, klarifika pasiente ida ne’ebé mak mate iha semana kotuk no dehan junta médiku mak aprova tarde ne’e laloos.
“Ami haree liu ba pasiente, hanesan kolega doutora ne’ebé mak foin daudaun moras kankru, tuir prespesaun husi p’ubliku dehan katak junta médika mak aprova tarde ne’e la loos, tanba Junta Médika aprova tuir dokumentu ne’ebé mak hatama. Se semana ida-ne’e hatama ami halo kedas diskusaun aprova kedas, agora servisu administrativu sira seluk ne’e halai ba servisu sentrál iha Ministériu Saúde,” Vidal de Jesus Lopes hateten bá Jornalista sira iha nia kna’ar fatin HNGV, Biadu Tokoh baru, ohin.
Nia esplika, junta médika kada semana tenke halo diskusaun ba kazu sira-ne’ebé urjente, ne’e diskusaun extraordináriu no iha kazu halo diskusaun presiza hadi’a didi’ak nia kondisaun presiza halo diskusaun semanál.
“Kazu sira-ne’ebé mak iha, médiku sira hatama mai katak moras ida-ne’e urjente diskute urjente, banhira kazu ne’e tama mai junta médiku tenke diskute urjente. Banhira kazu sira-ne’ebé presiza hadi’a didi’ak kondisaun moras, entaun semanalmente kada kuarta-Feira oras tuku 15h00 lorokraik. Hanesan doutóra ida foin daudaun moras kankru, ne’e aprova iha fulan ida antes,” nia esplika.
Nia informa, doutóra ne’e durante ne’e halo tratamentu iha ospitál rai-li’ur ba-mai, depois alta tiha, médiku Onkolójia sira haree haruka fali mai katak sistema funsionamentu iha HNGV la’o hanesan baibain, servisu transferénsia ba rai-li’ur mós tuir lei.
“Se kazu sira-ne’ebé mak la prienxe kritéria atu transfere ba rai-li’ur tenke halo diskusaun. Sistema saúde nasionál ne’e refere junta médika iha kritéria tolu mak pasiénte prienxe ona tenke halo diskusaun. Dahuluk, moras balun ne’ebé mak espesialista ne’ebé atu halo tratamentu ba moras ne’e laiha. Daruak, seidauk iha meiu diagnóstiku atu deteta moras ne’e iha HNGV. Datoluk, ai-moruk ne’ebé atu halo tratamentu espesífiku ba moras ne’e laiha, tanba moras hotu-hotu iha nia katégoria la’ós moras hotu-hotu bele trata tanba iha nia espesializadu. Ida-ne’e mak banhira prienxe kritéria tenke haruka ba rai-li’ur,” nia informa.
Nia hato’o esplikasaun ba públiku kona-ba prosedimentu normál transferénsia pasiente ba rai-li’ur nia prosesu ne’e tenke mai husi nivél departamentu sira iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV).
“Espesialista ne’ebé mak haree no na’in ba kazu ne’e tenke haree katak kazu ne’e, espesialista ne’e haree katak pasiente ho moras ida-ne’e labele halo tratamentu iha ne’e. Tanba pasiente refere prienxe kritériu katak moras ne’e labele halo tratamentu iha ne’e tenke ba halo tratamentu iha rai li’ur, lori ba junta médiku diskute no aprova,” nia dehan.
Bainhira tama ba diskusaun no aprova ba kestaun moras nian ka kestaun klíniku nian, depois aprova tiha tenke lori fali dokumentus ne’e ba servisu sentrál iha Ministériu Saúde hodi haree ba liu-husi Diresaun Jerál Servisu Ospitalár atu haree nia prosesu administrativu sira.
Antes ne’e, Deputada Bankada PD, Maria Teresa Gusmão kestiona ho prosesu transferénsia pasiente ba rai-li’ur liuliu ba Malázia paradu ho razaun tanba fatin mamuk iha ospital Malázia laiha, ne’ebé kada tinan sempre hato’o.
Deputada haktuir, kona-ba tranferensia pasiente ba rai li’ur iha loron hirak liu ba medika Timor-oan ida mate tanba moras kankru ativu ka nia hadaet lalais liu. Tuir informasaun katak junta médika foti desizaun kedas no dokumentu pasiente envia kedas ba Ministra Saúde la’ós de’it dokumentu medika de’it maibé pasiente lubuk ida-ne’ebé moras hanesan urjente atu transferénsia hodi atende desizaun Ministra Saúde.
Nia dehan, razaun ne’ebé kada tinan hato’o mak fatin iha ospitál internasionál Malázia mak laiha, maibé pasiente barak mak presiza urjente hodi halo tratamentu.
“Dokumentu iha ona Ministra Saúde nia meza prontu ona atu transfere maibé hein de’it resposta husi ospital Malázia tanba fatin mamuk seidauk iha. Tanbasá ha’u hakarak foti asuntu transferénsia pasiente ba rai-li’ur, tanba resposta fatin mamuk seidauk iha ne’e tinan tolu ou haat liu ba ida ne’e mak fila ba fila mai. Resposta ne’e mak halo pasiente barak mate ona, pasiente balun hein atu mate,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
