PCC konklui análize ba dokumentu 28 CPLP nian
DILI, 18 Agostu 2026 (TATOLI)—Komité Konsulta Permanente (PCC-sigla portugés) Komunidade País Lian Portugés (CPLP) konklui análize ba dokumentu 28 ne’ebé sei submete ba Reuniaun Ordinária ba da-31 Konsellu Ministru.
Dokumentu sira-ne’e inklui proposta atu altera ka mantein sistema rotasaun ba kargu diretór Institutu Internasionál Lian Portugés (IILP).
Informasaun ne’e hato’o husi Embaixadora Timor-Leste ba CPLP, Natália Carrascalão, iha marjen Reuniaun Ordinária PCC ba dala-294 iha Salaun Institutu Estudu Diplomátiku, Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) Dili, tersa ne’e.
Tuir Natália Carrascalão, dokumentu 28 ne’e prepara no diskute ona husi Grupu Traballu Ministeriál (GTMIN) molok hato’o ba PCC hodi konsidera.
“Ami to’o ona iha pontu ida-ne’e ho dokumentu 28 ba aprovasaun. Ne’e serbisu hotu ne’ebé prepara antes iha Portugál, ho Sekretariadu Ezekutivu no ho apoiu, konserteza, husi Prezidénsia Timor-Leste nian,” Natália hateten.
Diplomata ne’e esplika katak GTMIN ne’ebé koordena husi reprezentante Timor-Leste ba CPLP, Aviano Faria, hala’o enkontru intensivu hodi analiza dokumentu sira pontu ba pontu no buka konsensu molok aprezenta ba PCC.
Nia klarifika katak dokumentu 28 ne’e iha ona validasaun hodi ba iha Konsellu Ministru. Enkuantu kestaun ne’ebé relasiona ho diretór IILP presiza nafatin diskusaun husi ministru sira.
“Sira hotu sei ba iha Konsellu Ministru, sira hotu validadu. Agora asuntu ida-ne’e de’it maka hela atu diskute. To’o agora ita iha sistema rotasaun no agora ita haree sei kontinua ka lae, ka sei ho konkursu públiku. CPLP tenke sai transparente liután,” nia dehan.
Tuir diplomata ne’e, pozisaun Timor-Leste mak atu mantein sistema rotasaun to’o siklu Estadu-membru sira ne’ebé seidauk kaer prezidénsia CPLP nian hotu.
Hafoin ne’e foun hakat ba modelu konkorénsia públika, hanesan prevee ona iha Estatutu organizasaun nian.
“Ami hakarak atu sistema rotasaun kontinua to’o ami hotu ho Guiné Ekuatoriál. Iha nasaun tolu ne’ebé seidauk sai prezidente: São Tomé no Prínsipe, ne’ebé hanesan kandidatu proposta atu sai agora, hafoin Timor-Leste, no hafoin Guiné Ekuatoriál. Hahú husi ne’ebá, Estatutu estipula katak sei ho konkorénsia públika,” nia esplika.
Entre dokumentu 28 ne’ebé PCC analiza maka matéria sira relasiona ho orsamentu CPLP nian, rekrutamentu pesoál, mobilidade, dezastre naturál, juventude, ai-han, oseanu, no projetu rezolusaun sira atu fó onra ba figura sira ne’ebé relevante ba defeza lian portugés no ba kauza timoroan.
Figura sira ne’e inklui eis-Prezidente Repúblika, Francisco Guterres Lú Olo, no kantór portugés Luís Represas.
Dokumentu sira mós abranje preparasaun atividade sira hodi marka aniversáriu organizasaun nian ba da-30.
Natália Carrascalão subliña katak selebrasaun aniversáriu CPLP nian ba dala-30 tenke inklui inisiativa ho natureza téknika no formasaun.
“Bainhira ita ko’alia kona-ba komemora tinan 30, ne’e la signifika katak ne’e kona-ba halo festa sira. Ne’e kona-ba hala’o semináriu sira, workshop sira no buat sira seluk no apoia foin-sa’e sira,” nia hateten.
Nia hatutan katak hafoin rezolusaun sira hetan aprovasaun husi Konsellu Ministru, sei kabe ba Misaun Timor-Leste ba CPLP iha Lisboa atu akompaña implementasaun desizaun sira.
“Sei depende ba ami, Misaun Timor-Leste iha Portugál, atu halo akompañamentu no haree se ami kumpre duni ami-nia obrigasaun ka lae,” nia konklui.
Jornalista : Hortêncio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes
