Top

Bailoron naruk hamenus débitu bee-matan, BTL Vikeke redús oras distribuisaun

BTL Vikeke identifika rekursu bee-matan tolu hahú menus. Imajen TATOLI/Vitorino Lopes da Costa

VIKEKE, 29 Outubru 2026 (TATOLI)—Bee Timor-Leste, Empreza Públika (BTL, E.P.) Munisípiu Vikeke identifika ona menus débitu bee iha rekursu bee-matan sira-ne’ebé fornese bee ba Postu Administrativu Vikeke Vila, Ossú no Lakluta, tanba impaktu hosi bailoron naruk.

Koordenadór BTL, E.P. Munisípiu Vikeke, Marito da Costa, hateten katak rekursu bee-matan sira-ne’e hahú menus ona, nune’e afeta kuantidade bee ne’ebé BTL distribui ba komunidade.

“Ami komesa identifika ona ita-nia rekursu bee sira-ne’ebé durante ne’e ita fornese ba komunidade atu konsome. Rekursu hirak-ne’e mak bee-matan Loihunu, bee-matan rua iha Postu Administrativu Ossú no bee-matan ida iha Lakluta. Agora débitu bee menus ona tanba impaktu hosi bailoron naruk,” Marito da Costa hateten ba jornalista sira iha nia fatin servisu, Beloi, Kinta ne’e.

Marito esplika katak rekursu bee-matan Loihunu, ne’ebé fornese bee ba Postu Administrativu Vikeke Vila, iha tempu udan nia débitu bee to’o litru 120 kada segundu (LPS). Maibé, agora débitu tun ba LPS 17, signifika katak débitu menus LPS 103.

“Rekursu bee-matan rua iha Postu Administrativu Ossú, mak Uaikirona no Uaibua, iha tempu udan nia débitu bee totál hamutuk LPS 6. Agora, débitu bee ne’ebé iha hela hamutuk LPS 3, nune’e menus ona LPS 3. Enkuantu iha Postu Administrativu Lakluta, bee-matan Bibileo iha tempu udan nia débitu LPS 5, maibé agora iha hela LPS 3, menus LPS 2,” nia esplika.

Tanba menus débitu bee ne’e, BTL Munisípiu Vikeke redús oras distribuisaun bee ba konsumidór sira. Antes ne’e, komunidade simu bee durante oras ualu kada loron, maibé agora distribuisaun dura de’it oras neen kada loron.

“Dadeer ami loke bee hahú tuku 06:00 to’o tuku 12:00, depoiz ami tenke taka fali bee. Dadeer foin ami loke fali atu rai bee iha tanke rezerva sira. Ami distribui tuir kuantidade bee ne’ebé iha, atu komunidade bele kontinua konsome bee,” nia subliña.

Tuir dadus ne’ebé Marito aprezenta, populasaun iha Postu Administrativu Vikeke Vila ne’ebé asesu ba bee-moos hosi rekursu bee-matan Loihunu hamutuk ema 5.637. Iha Postu Administrativu Ossú, populasaun ne’ebé asesu ba bee hamutuk ema 2.850, enkuantu iha Postu Administrativu Lakluta, populasaun ne’ebé asesu ba bee hosi bee-matan Bibileo hamutuk ema 4.158.

Kontestu

Problema menus bee iha Vikeke akontese iha tempu ne’ebé Timor-Leste enfrenta ameasa hosi fenómenu El Niño ka bailoron naruk. Kondisaun ne’e bele hamenus udan no afeta disponibilidade bee-moos ba komunidade, inklui asesu ba bee ba nesesidade loroloron.

Iha 28 Outubru 2026, TATOLI relata katak komunidade iha Aldeia Fuka-Laran, Suku Uma-Ki’ik, Postu Administrativu Vikeke Vila, enfrenta difikuldade asesu ba bee-moos tanba bee-matan sira kuaze maran hotu. Komunidade balun tenke la’o liu kilómetru ida atu kuru bee iha mota.

Lee notísia relevante: https://tatoli.tl/2026/10/28/el-nino-hamaran-bee-matan-obriga-komunidade-uma-kiik-buka-bee-iha-mota/

Antes ne’e, iha 09 Outubru 2026, Autoridade Protesaun Sivíl (APC) informa katak, tuir previzaun Diresaun Nasionál Meteorolojia no Jeofízika (DNMG), fenómenu El Niño bele sai forte entre Outubru no Dezembru 2026 no iha posibilidade atu kontinua to’o Abril 2027.

Fenómenu ne’e bele hamosu bailoron naruk, udan menus, temperatura aumenta no risku falta bee-moos ba komunidade. APC mós husu komunidade atu uza bee ho kuidadu no evita desperdísiu.

Lee mós: https://tatoli.tl/2026/10/09/apc-preparadu-hasoru-fenomenu-el-nino-iha-vikeke/

Situasaun menus bee iha Vikeke mós sai preokupasaun iha tinan sira liubá. Iha Dezembru 2019, TATOLI relata katak bailoron naruk halo débitu bee-matan Loihunu menus no afeta asesu komunidade ba bee-moos.

Lee mós: https://tatoli.tl/2019/12/22/bee-loihunu-menus-afeta-ba-komunidade-viqueque/

Kondisaun ne’e hatudu katak disponibilidade bee-matan no jestaun distribuisaun bee sai importante atu asegura nesesidade komunidade nian, liuliu durante bailoron naruk.

Jornalista: Vitorino Lopes da Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!