HASATIL prodúz resiklajen besik rihun ida-resin

DILI, 07 outubru 2022 (TATOLI) – Responsável Sentru Jestaun Lixu Integradu iha Rede Organizasaun Hadomi Agrikultura Sustantável Timor-Leste (HASATIL), Lenta Moniz, hateten durante tinan rua nia-laran HASATIL prodúz resiklajen besik rihun ida-resin.
“Durante ne’e besik rihun ida-resin no balun ami faan iha merkadu tanba ema barak mak gosta atu sosa inklui Organizasaun Caltech, maibé ita-nia mákina mak nia velosidade kiik nune’e nia labele prodúz barak”, Lenta dehan ba Agência Tatoli, iha nia knar fatin Palpaso, sesta ne’e.
Rezultadu resiklajen besik rihun ida resin hanesan halo vazu, pebin, aifunan kiik, no seluk tan. Entaun ho ida-ne’e HASATIL husu ajuda UNDP hodi hadi’a no halo manutensaun ba mákina ne’e.
“Inísiu mákina sei di’ak ne’e ami halo to’o 30 maibé agora labele. Dalaruma ami halo 10 ka 15 de’it loron ida”, nia dehan.
Tanba ne’e, HASATIL husu atu uza produtu sira seluk hanesan ai-tahan ne’ebé bele prodúz sai adubu orgániku nune’e produsaun resiklajen aumenta.
Nia dehan mákina ne’ebé prodúz ba resiklajen ne’e apoiu hosi Programa Dezenvolvimentu Nasaun Unidu (UNDP, sigla inglés), apoiu mákina produsaun lixu nian haat.
“Mákina haat ne’e hodi halo rahun, ida halo naben no seluk halo pelbi ka alas no halo mós vazu aifunan nian. Maibé mákina sira-ne’e ninia velosidade kiik, ita la bele obriga atu halo servisu. Entaun ida-ne’e mak difikulta ami”, nia dehan.
Lenta haktuir resiklajen hanesan pebin sira ne’e faan iha ne’ebé de’it karik, ne’e iha komunidade sira, iha instituisaun sira no iha uma-kain sira tanba pebin ne’e multi fungsi ga lae, entaun kada uma-kain ne’e hola fali no halo fali ba alas depois balun bele halo sai vazu.
“Barak liu mak ami faan iha expu sira ne’e ba ema sempre sosa hela de’it soke nia prodúz mak araska tanba mákina”, konklui.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Zezito Silva

