UNFPA-TICA hakarak uniformiza kurríkulu “midwifery” iha instituisaun saúde TL

DILI, 24 agostu 2023 (TATOLI)–Reprezentante UNFPA iha Timor-Leste, Pressia Arifin, hateten Fundu Nasaun Unida ba Populasaun (UNFPA) no Thailand International Coorperation Agency (TICA) hakarak atu uniformiza kurríkulu midwifery hodi kumpre padraun internasionál iha instituisaun saúde iha Timor-Leste.
“Ami hakarak halo uniformizasaun ba kurríkulu kebidanan ne’ebé uza iha eskola saúde parteira nian atu ajuda estudante hotu-hotu hetan koñesimentu ne’ebé hanesan hodi fornese servisu ba inan isin-rua sira durante kuidadu anti-natal no mós ba prosesu partu. Tanba UNFPA no JICA observa diretamente kurríkulu ne’ebé uza atu hanorin no apreende iha instituisaun saúde iha Timor-Leste. Ida-ne’e mós ba rekursu umanu sira hodi hala’o servisu iha área rurál,” Reprezentante UNFPA iha Timor-Leste, dehan jornalista sira, iha UN Caicoli, kinta ne’e.
Nia hatutan, Governu Timor-Leste liuhusi Ministériu Saúde no Ministériu Edukasaun hahú hadi’a padraun kualidade edukasaun parteira hodi hamenus mortalidade inan iha nasaun ne’e, ho poténsia ba Kooperasaun ho Governu Tailándia no TICA, ne’ebé fasilita hosi Gabinete UNFPA iha Timor-Leste no nasaun Tailándia.
Kolaborasaun ho Ministériu Saúde no Institutu Nasionál Saúde Píublika Timor-Leste (INSP-TL), Fundu Populasaun ONU nian apoiu ona dezenvolvimentu kurríkulu no formulasaun matadalan nasionál sira ba formasaun parteira iha Timor-Leste, estabelesimentu laboratóriu abilidade báziku sira no kapasitasaun edukadór sira inklui sira-nia partisipasaun iha formasaun no semináriu nasionál, rejionál no internasionál sira.
Objetivu atu hamenus mortalidade globál tanba proporsaun isin-rua no komplikasaun partu nian menus hosi 70 no moris nian hosi 100,000 iha tinan 2030.
Komplikasaun sira-ne’ebé relasiona ho isin-rua bele prevene, se investimentu loos iha edukasaun nune’e prioritiza.
“Iha Timor-Leste, UNFPA suporta ona edukasaun parteira nian no Asosiasaun Nasionál Parteira Timor-Leste (APTL) dezde harii. UNFPA mós apoiu Asosiasaun Nasional Parteira Timor-Leste (APTL) ho dezenvolvimentu padraun kompeténsia parteira tuir padraun internasionál no rejistu nu’udar membru ba Konfederasaun Internasionál Midwifery,” nia dehan.
Iha fatin hanesan, Ministru Ajensia Internasional Tailandia (TICA), Tenente Sorawud Preedilok hateten katak Tailandia iha kompromisu atu apoia Timor-Leste hodi hamenus saúde inan ho proposta atu hamenus taxa mortalidade ba inan isin-rua no bebé sira iha Timor-Leste.
“Tanba, mortalidade inan ne’ebé aas liu iha Azia. Liuliu iha Timor-Leste ema na’in-195 mate, ema na’in 100,000 moris, ida-ne’e tuir Timor-Leste nia Survey Saúde Demografika, nune’e situasaun halo parseria ida-ne’e sei permite Tailandia no Timor-Leste atu kapitalizasaun esperiénsia apreendizajen liuhosi kooperasaun hodi sai inan sira ne’ebé seguru,” nia dehan.
Nia dehan, hahú husi tinan 2000, Embaixada Tailándia fó apoiu orsamentu millaun $2,9 ba Timor-Leste iha área saúde, agrikultura no setór sira seluk.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

