Top

SEI identifika ona feto potensiál kompete iha eleisaun suku 2023

Feto potensiál Covalima partisipa iha sensibilizasaun kona-bá ai-han nutritive hosi Centro Comunidade Covalima (CCC). Imajen Tatoli/Celestina Teles.

DILI, 25 setembru 2023 (TATOLI)—Xefe Departamentu Empoderamentu Ekonómia no Partisipasaun iha Polítika, José do Rósario Carvalho, hateten durante halo advokasia ba formasaun iha munisípiu sira ne’e SEI identifika ona feto potensiál hosi munisípiu Aileu, Dili no Manufahi ne’ebé pronto kompete iha eleisaun suku iha 28 outubru 2023.

Notísia Relevante: SEI enkoraja feto Covalima konkorre iha eleisaun suku

“Ami servisu hamutuk ho asosiasaun feto, pontu fokál iha postu no munisípiu sira identifika ona feto potensiál hosi Manufahi besik na’in-10, Aileu na’in-13, Dili na’in-12. Sira komesa fó sai kandidatu nia perfil atu publiku, nune’e bele gaña informasaun no sira mai ho nia programa, vizaun no misaun sira,” José do Rósario Carvalho hateten ba Agência Tatoli, iha nia kna’ar fatin Caicoli, segunda ne’e.

Hosi ne’e, nia dehan, SEI kontinua esforsu hodi halo advokasia ba munisípiu sira maibé antes ne’e SEI iha programa estudu komparativu mak identifika iha munisípiu balun seidauk iha xefe suku feto, hanesan iha Lautém, Ermera, Oé-Cusse no Bobonaro.

“Entaun program aida estudu komparativu ne’e ita lori fali inan-feton sira-ne’ebé mak lidera ona suku ne’e ba fahe sira-nia esperiénsia ba munisípiu sira seluk, kona-ba servisu hanesan lideransa ida no servisu hanesna inan ida ba xefe família ida,” nia dehan.

SEI halo komparasaun eleisaun suku ne’ebé mak realiza dala tolu ona hahú tinan 2004 ho feto na’in-hitu, 2009 sa’e ba na’in-11 no 2016 feto aumenta ba 21, no hosi tinan 2016 nian ne’e totál suku 452 no xefe suku feto iha 21 no ba aldeia 2.233 ne’e ho xefe aldeia feto hamutuk 94.

“Entaun hosi ne’e ha’u ami esforsu hodi halo advokasia ba feto iha área rurál sira atu brani kompete ho mane. Ami hakarak pursentu feto tenke sa’e hosi 5% ba 50% ne’e di’ak-liu. Maibé, presiza mane no família nia apoiu. Tanba ne’e, iha eleisaun suku ne’e agora daudaun parte SEI nian hamutuk parseiru ONG nasionál konsege halo ona formasaun iha tinan kotuk. Molok eleisaun fulan oin ekipa SEI konege fó ona formasaun ba inan-feton sira-ne’ebé mak kandidata sira-nia aan ba iha eleisaun suku no aldeia,” nia hateten.

Entaun, tuir nia, SEI nia parte oinsá mak buka hodi asegura papel inan-feton iha área rurál mak presiza aumente sira-nia kapasidade, motiva no fó korajen ba sira, no apoiu sira nune’e brani hodi kandidata sira-nia aan hodi kontinua kompete iha eleisaun suku ne’e.

Aleinde ne’e kona-ba ema ho defiénsia kandidata aan ba xefe suku, nia dehan, iha maluk defisiénsia ida hosi Viqueque, Ermera iha ida no Aileu mós ida.

Tanba ne’e, husu ba inan-feton sira iha munisípiu sita atu kompete iha eleisuan suku sai xefe suku no xefe aldeia iha fulan outubru tinan ne’e, hodi labele minimiza feto katak feto labele, tanba SEI nafatin fó motivasaun ba sira nune’e bele kompete ho mane.

Nune’e, SEI nafatin aumenta inan-feton sira-nia kapasidade liuhosi advokasia, oinsá ko’alia iha públika hanesan lideransa transformative ne’ebé hatene jestaun no akuntabilidade, atu nune’e iha eleisaun suku fulan outubru ne’e feto barak mak tenke kandidata-aan maibé iha família no mane barak mak seidauk fó fiar no la apoia feto.

“Ha’u fó ezemplu ida konkreta iha munsiípiu Lautém. Bainhira ami fó formasaun konsege mosu pro-kontra no Administradór Lautém rasik mak foti asaun katak feto laiha direitu atu kandidata aan maske ita iha lei enkuadramentu legal. Bainhira feto kandidata-aan mak ami-nia lisan iha suku ne’e la fó opurtunidade ba feto. Entaun, ita bele dehan impedimentu família mak feto labele kandidata-aan sai xefe suku,” nia dehan.

Maibé, nia hateten, ba asuntu ne’e hetan resposta ne’ebé pozitivu hodi administradór ne’e rasik bainhira SEI ba vizita no hodi ko’alia kona-ba asuntu inkluzuan, depois administradór Lautém ne’e dada nia liafaun no nia deahn sei apoiu feto hodi konkorre iha eleisaun suku.

Orsamentu ba eleisaun suku 2023 ne’e iha rihun $53 no fahe ba munisípiu sira ho montante ne’ebé la hanesan, tanba depende ba totál suku iha munisípiu sira.

Jornalista : Osória Marques

Editór      : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!