Top

ME planeia konstrui sala aula 1.200

Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares. Imajen dok. Tatoli/Sérgio da Cruz.

BOBONARO, 26 setembru 2023 (TATOLI) – Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus Soares, fó-sai katak, programa IX Governu Konstituisionál iha área edukasaun hakarak konstrui eskola ho totál sala aula 1,200 iha territóriu nasionál hodi responde ba kondisaun eskola sira-ne’ebé kondisaun ladi’ak ona no aat grave.

Notísia relevante: MEJD aloka millaun $30 konstrui infraestrutura eskolár iha 2023

“Ita sei halo tán 1,200 eskola (sala aula), entaun sira-ne’ebé mak ita-boot sira hare sei kontinua aat, ita sei kontinua tuir orsamentu ne’ebé mak iha no tuir prioridade, entaun esforsu kiik-oan ne’ebé mak Governu kontinua tau, atu nune’e ita hein katak tinan ba tinan, ita-nia eskola sira bele aumenta liután,” nia informa ba jornalista sira, hafoin inaugurasaun eskola EBF Omelai, segunda ne’e.

Nune’e mós ME sei tau orsamentu hodi sosa ekipamentu ba profesór no estudante hodi aumenta matéria didátiku sira.

Nia promete sei fó kustu operasionál ba manorin-na’in sira iha tempu badak.

“Ita atu hahú selu ona, osan ne’e la barak ida, maibé osan kuandu ita sura barak ka oituan nunka mais to’o, ha’u husu favór konsidera, buat kiik oan ne’ebé governu bele fó $25 ba profesór sira, kada fulan iha aumenta osan kiik-oan ba ita-bot sira,” nia dehan.

Prezidente Fundasaun Many Huns One Nation MAHON, José de Jesus, kompromete sei servisu ho parseiru sira Espend It Well no parseiru Japaun atu apoia konstrui eskola foun iha Timor-Leste.

Programa IX Governu iha área Edukasaun.

Halakon obstákulu iha asesu ba edukasaun no asegura atu labarik no foin sa’e sira bele hetan asesu ba edukasaun ida ho kualidade, la haree ba kondisaun ekonómika no sosiál no mós fatin iha ne’ebé sira horik ba – sai nu’udar estratéjia prioritária ba Governu.

Asesu ba Edukasaun, ho kualidade, labele sai de’it priviléjiu ba ema balun, maibé, pelu kontráriu, edukasaun presiza sai nu’udar instrumentu inkluzivu ida ne’ebé bele hamenus diferensas, iha oportunidades socio-ekonómikas, hodi promove dezenvolvimentu ekuitativu (ka, hanesan) iha ita-nia Nasaun.

Edukasaun sai nu’udar direitu fundamentál ida ba sidadauns no sai instrumentu importante ba dezenvolvimentu sosiál no ekonómiku, nune’e mós atu kria sosiedade ida ne’ebé saudável no próspera.

Iha tinan 2028, Timor Leste hakarak atu atinje edukasaun ida ne’ebé ho kualidade di’ak liu, ho oportunidade boot iha asesu ba ema hotu, hodi sai edukasaun ida ne’ebé bele hatán lolós ba nesesidades merkadu-de-traballu nian, kontribui hodi hamenus dezempregu, liuhusi aprendizajen iha moris tomak (aprendizajen ao longo da vida), no, liuliu, atu hakotu tiha sírkulu visiozu iha kiak ne’ebé mai husi jerasaun ba jerasaun (interjerasional).

Edukasaun ida ne’ebé atu atinje, mak sei promove aprendizajen ida ne’ebé serve hanesan baze, atu sidadaun bele ativus iha partisipasaun ba dezenvolvimentu sustentável, iha konsolidasaun ba Nasaun no, nune’e mós, atu sidadauns bele aplika sira-nia potensialidade no sira-nia kriatividade umana ne’ebé favorese ba inovasaun.

Atu atinje rezultadus ne’e, programa IX Governu Konstitusionál iha área Edukasaun, reflete (ka hatudu) programa ida koerente no integradu.

Liu husi programa ida ne’e, hakarak afirma katak dalan lós atu alkansa rezultadus ne’ebé ita hein ho forma sustentável, maka liuhusi partisipasaun permanente husi komunidade edukativa no kontribuisaun ativa husi entidades oioin, públikas no privadas (inklui mos sosiedade sivíl no setór privadu) ho baze iha sistema koordenasaun ida ne’ebé firme. No mós, liuhusi programa ida ne’e, sei promove definisaun no implementasaun ba intervensoens edukativas, ne’ebé bazeia ba evidénsias sientífika no konkreta nune’e mós ba estudus rigorozu, ho kualidade.

Nune’e, Governu sei hadi’a kualidade Edukasaun no formasaun profisionál, hodi asegura asesu ne’ebé hanesan ba populasaun timoroan tomak, iha áreas Ensinu hotu-hotu.

Ba ne’e, Governu sei Hamenus rásiu husi alunus iha sala laran, ba média nasionál, profesor 1 ba alunus 35, liuhusi konstrusaun, pelu menus, 1.050 salas foun.

Asegura iha mínimu, aumentu ba 30% ba kapasidade literasia husi alunus, ne’ebé iha ona fin 2º anu eskolár, kapasidade ne’ebé sei sukat ho baze husi avaliasaun, tuir padraun internasionál.

Asegura katak Eskola Bázika Sentrál Públika hotu-hotu sei hetan instalasaun bee no saneamentu, no bibliotekas ho kondisoens atu uza, no mós aumenta ba 50% númeru eskolas ne’ebé hetan ona asesu ba instalasoens laboratoria nian.

Notisia relevante: ME sei konstrui-reabilita eskola 15 iha Bobonaro inklui EBC Tapo

Jornalista: Sérgio da Cruz

Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!