Komunidade Cribas prepara halo simulasaun ba redusaun risku dezastre naturál

DILI, 23 outubru 2023 (TATOLI)—Administradór Munisípiu Manatuto, Bernardo Lopes, hateten daudaun ne’e komunidade iha suku Cribas hahú hala’o atividade simulasaun ba redusaun risku dezastre natural hodi komemorasaun loron mundiál redusaun risku dzastre natural ne’ebé mundu selebra iha 15 outubru maibé Governu sei selebra iha 25 outubru.
“Selebrasaun loron mundiál risku dezastre naturál ne’e fó hanoin mai ita atu ita hasees aan hosi dezastre natural. Ia hakarak realiza iha suku tanba dezastre naturál ne’e mosu iha suku mak barak liu. Entaun, ami hili suku Cribas ne’ebé iha área rurál tebes, nune’e ita halo preparasaun no ita mós halo simulasaun ba populasaun hodi defeza ba nia aan bainhira akontese dezastre natural,” nia hateten ba Tatoli, hafoin partisipa serimónia atribuisaun buletin votu ba munisípiu 13 inklui Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) iha edifísiu MAE, Colmera, segunda ne’e.
Tanba ne’e, nia husu ba komunidade hotu iha Cribas atu hola parte iha komemorasaun loron mundiál reduaaun risku dezastre natural nian ne’ebé sei selebra iha 25 outubru tinan ne’e, nune’e hatene nia lalaok no mós hatane oinsá mak bele sai hosi situasaun dezastre naturál ne’e.
Populasaun suku Cribas hamutuk 1.900-resin ne’ebé iha aldeia lima (5), no atividade ne’ebé sei realiza ne’e mak halo preparasaun ba simulasaun, depois bainhira akontese dezastre naturál komunidade evakua iha fatin ne’ebé.
Ida-ne’e mós, kona-ba oinsá fó apoiu aihan ba vítima sira, bee-moos inklui aimoruk ba halo tratamentu saúde ba komunidade liuliu ba inan isin-rua, labarik no ferik-katuas.
Prosesu ida-ne’e agora daudaun ne’e la’o hela no komisaun organizadora hahú hala’o ona atividade ida-ne’e dezde segunda semana kotuk.
Diretór Relasaun Esterna no Komunikasaun Autoridade Protesaun Sivil (APC), Anacleto Caetano, esplika iha selebrasaun ne’e iha atividade simulasaun ba populasaun sira.
“Iha eventu ne’e, ita sei hala’o atividade oioin hanesan selebrasaun ba misa agradese nian, kampaña ida atu haburas konsiénsia kona-ba risku dezastre, hahalok-di’ak, no mós atividade ida atu stimula resposta ba risku dezastre. Ita presiza hasa’e ema-nia konsiénsia kona-ba protesaun ambientál hodi hamenus risku dezastre naturál iha territóriu laran tomak,” nia dehan.
Anacleto Caetano hateten, Nasoaun Unida husu ba nasaun hotu atu hatudu importánsia atu proteje grupu vulnerável, hanesan ferik-katuas, ema ho defisiénsia, no mós labarik no feto sira, bainhira hasoru risku dezastre naturál.
Responsável ne’e hateten, Sekretaria Estadu Protesaun Sivil aloka ona rihun $10 hodi selebra loron mundiál ba redusaun rsiku dezastre natural ihaTimor-Leste, tanba nia fatin jeográfiku iha mundu, sujeita ba konsekuénsia hosi fenomenu klimatolojiku extremu, hanesan El Nino no foin lalais ne’e, El Nina, ne’ebé diretamente influénsia udan-sa’e ne’ebé menus ka aas liu.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes

