DILI, 23 outubru 2023 (TATOLI) – Negósiante sira iha merkadu Manleuana, munisípiu Dili, preokua fatin ba faan na’an no ikan tanba laiha kondisaun atu halo negosiu, nune’e husu governu atu kria kondisaun ne’ebé di’ak ba sira molok muda negosiante sira iha dalan-ninin.
“Ita akompaña governu hakarak halo mudansa liuliu muda hotu negósiante na’an no ikan sira iha dalan-ninin, Maibé negósiante sira iha merkadu Manleuana no Taibessi ne’e de’it mós laiha ona fatin ida ho kondisaun di’ak atu atu fa’an na’an no ikan.Oinsá mak atu muda fali sira iha dalan-nini ne’e mai fali”, hateten Jestór Merkadu Manleuana, Júlio Barros F. Caldas, ba Agência TATOLI.
Notísia Relevante: Governu sobu baraka, ami sei labele sosa foos musan ida”
Daudaun ne’e, Sekretáriu Estadu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), halo inspesaun ba negosiante sira utiliza espasu públiku hodi faan na’an no ikan no ba animál hanesan fahi sira-ne’ebé komunidade hakiak no halo fahi-luhan besik uma.

Jestór Merkadu Manleuana, Júlio Barros F. Caldas. Imajen/ Jesuína Xavier
Ho inspesaun ne’e, nia husu ba Governu atu kria uluk kondisaun iha merkadu rua ne’e atu fasilita negósiante sira.
“Presiza duni kria kondisaun liuliu bee no posu atu negósiante fa’an na’an no ikan sira bele uza ba fase no posu ne’e atu akumula bee sira hodi labele fó iis iha merkadu”, nia afirma.
Alende ne’e, nia afirma presiza mós halo instalasaun ba eletrisidade no halo reparasaun ba merkadu, nune’e fasilita negósiante sira halo negosiu ho di’ak.
“Se muda sira mai iha ne’e fatin laiha, reparasaun ba fasilidade sira hanesan ahi no haris fatin, oinsá ema bele hala’o negosiu. Ema kontinua fa’an iha estrada públiku hamate negosiante sira iha merkadu Manleuana”, nia lamenta.
Ho problema sira ne’e, Jestór ne’e dehan dala-barak submete ona proposta ba iha Autoridade Munisípiu Dili, maibe seidauk iha resposta atu kria kondisaun.
“Haris fatin sira kuaze la uza hotu. Preokupasaun lubuk ida kona-ba kanalizasaun bee ba haris fatin, lampu sorot fatin fa’an na’an ho ikan. Ekipa Tékniku husi Autoridade Munisipiu Dili foti dadus ona, maibe seidauk halo instalasaun foun”, katak nia.
Tuir dadus jestaun merkadu katak negósiante iha merkadu Manleuana hamutuk 889.
Iha fatin hanesan, Negósiante na’an iha merkadu Manleuna, José Sarmento, afirma kondisaun fatin ba sira la di’ak hodi halo negósiu, nune’e ema barak halai ses husi merkadu ne’e ba dalan-ninin.
“Ema barak halai sees an husi merkadu ne’e, hau mak bertahan kontinua faan iha ne’e. Ema la mai sosa barak iha ne’e tanba kondisaun fatin mós ladi’ak hodi atu halo negósiu”, nia preokupa.
Entretantu, Negósiante produtu lokál iha Elemloi-Dili, Maria da Costa, afirma nia-parte hakarak ba fa’an iha merkadu Manleuana, maibé ba observa fatin laiha no kondisaun la di’ak.
“Governu mai halo enkontru ho ami, maibé fatin mak lato’o atu ba faan iha ne’ebá. Fó avizu ba ami fa’an iha ne’e, maibe labele iha estrada bo’ot no so’e fo’er árbiru”, katak.
Nune’e, nia nia husu ba Governu atu kria kondisaun merkadu sira iha kapitál Dili hodi fasilita negósiante sira bele hala’o atividade negósiu.
Notísia relevante: Ministru Nino Pereira observa merkadu Manleuana organizadu
Maske Governu bandu, maibé hosi Avenida de Portugál liuhosi Embaixada Amérika la’o to’o mai iha Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) nian oin, da’et to’o iha Jardin Largo de Lecidere no to’o iha Bidau Santana ne’e, negosiante ikan sira kontinua faan nafatin ikan iha trotoar leten no espasu públiku.
Razaun negósiante sira hamriik tutuir malu iha dalan públiku hodi faan ikan,tanba iha merkadu sira ne’e laiha kondisaun ba sira atubele halo negósiu hodi nesesita sira nia moris loro-loron.
Ezemplu, Governu fó fatin dook hosi fatin rame ne’e susar ba negosiante ikan sira tanba faan ikan ne’e la hanesan ho sira ne’ebé faan nuu no sasán sira seluk, tanba ikan kuandu loron ida tomak ema la sosa mak nia sei sai dodok no dois, entaun dala baran ikan sira ne’e so’e de’it.
Molok ne’e, Sekretáriu Estadu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU), Germano Santa Brites Dias, hateten SEATOU nia prezensa halo inspesaun ba negosiante sira utiliza espasu públiku hodi faan sasán no ba animál hanesan fahi sira-ne’ebé komunidade hakiak no halo fahi-luhan besik uma.
SEATOU hala’o inspesaun ne’e hamutuk ho ekipa jestaun merkadu munisípiu Dili kontinua servisu mezmu ladún másimu, ho kompromisu atu hadi’a merkadu boot iha kapitál Dili hodi akumula negosiante sira iha merkadu Taibesi no Manleuana.
Nune’e, SEATOU bandu negósiante sira iha fatin públiku sira hanesan Bairru-Pité, Kampung Baru, Elemloi, tasi-ibun Largo, hodi labele hamosu engarafamentu ba movimentasaun transporte nian iha dalan públiku.
Ba oin, SEATOU kontinua la’o bainhira mandatu sei la’o hela no tenke kontrola sidade Dili ne’ebé mai ho moto MOS (Moos Organizadu no Saudável), no operasaun ne’e sei la haree ba kiik ka boot tanba SEATOU hakarak ba sidade moos.
Notísia Relevante: Gama: “Ami moris ho faan ikan, Governu labele halimar duni de’it”
Jornalista: Jesuína Xavier
Editór : Florencio Miranda Ximenes




