Lere husu Bobonaro-Covalima oan respeita regra iha fronteira

BOBONARO, 19 jullu (TATOLI) – Asesór Prinsipál Prezidente Repúblika, Tenente Jenerál reformadu Lere Anan Timur, husu komunidade liuliu joven sira iha munisípiu Bobonaro no Covalima atu moris ho disiplina no respeita regra no lei sira ne’ebé hatuur ona hodi labele hakat fronteira terrestre entre Timor-Leste ho Indonézia ho dalan ilegál.
Jenerál reformadu ho fitun-tolu hato’o afirmasaun ne’e tanba iha períodu funu povu liuliu joven iha fronteira munisípiu Bobonaro ho Covalima sei hirus matan dahuluk, balu fakar sira nia-raan, lakon sira-nia isin kontra invazór sira mak hodi hatuur fronteira Timor-Leste nia ho nasaun Indonézia.
Maibé Lere preukupa tanba ohin loron joven husi arte-marsiál rihun ba rihun kontinua hakat fronteira ilegál hodi ba sa’e sintu iha Indonézia.
Nia fó hanoin hanesan sidadaun ne’ebé di’ak, atu ultrapasa fronteira tenke liuhusi dalan legál nune’e bele respeita regra no lei sira-ne’ebé vigora iha Timor-Leste.
Notísia relevante: UPF la tolera sidadaun ne’ebé prátika atividade ilegál iha liña fronteira
“Imi ne’ebé moris iha fronteira, tenke moris ho regulamentu ho lei tanba ita nasaun soberanu, entaun tenke disiplina, ita nasaun ida, ne’e la’ós munisípiu ba munisípiu, ne’e estadu ho estadu. Bainhira ita ba iha-ne’ebá ita viola ona konstituisaun no lei, sira mai mós viola lei,” nia hateten durante halo diálogu ho autoridade no entidade relevante sira iha munisípiu Bobonaro ne’ebé hala’o iha salaun Maria-Tapo, sesta ne’e.
Tuir Lere katak, joven ne’ebé hakat fronteira ho dalan ilegál ba sa’e sintu iha Indonézia ne’e hatudu katak sira laiha ona sentidu nasionalizmu ba nasaun no domin ba estadu.
Lere apela ba veteranu, líder komunitária no komunidade sira labele fasilita malu hakat fronteira ho klandestinamente, tanba tempu klandestina hotu ona 1999.
“Agora arte-marsiál ba barak atus ida atus rua mós ema la deteta ne’e oin seluk, ne’e mak ha’u hanoin imi moris iha fronteira tenke kuda nasionalizmu ho patritizmu iha imi nia-fuan, ne’e katak tenke hadomi no respeitu, tanba lei dehan katak labele atravessa movimentu ilegál,” Lere hateten.
Komandante PNTL Munisípiu Bobonaro, Superintedente Xefe Agustino Gomes da Silva, relata foin lalais ne’e Unidade Patrullamentu Fronteira kaptura membru organizasaun arte-marsiál na’in-37 ne’ebé foin fila husi Indonézia hafoin partisipa graduasaun Persaudaraan Setia Hati Terate (PSHT).
“Sira na’in-lima mai duni ho pasaporte, mas ba interese nasionál polísia halo intervensaun, seluk ita aprezenta ba Ministériu Públiku, sira estuda laiha indísiu krime entaun bazea ba lei ita tenke liberta, horikalan ita asegura tán 20 pesoas, agora daudaun sei iha kuartél, orsida mak haruka sira fila aplika Termu Identidade Rezidénsia (TIR),” nia fó-sai.
PNTL Munisípiu Bobonaro halo asaun ne’e, tanba sidadaun hirak-ne’e la kumpri lei no orden ne’ebé estádu fó-sai ona katak labele hakat fronteira ho dalan ilegál.
“Ita-nia estadu hasai ona rezolusaun ida suspende ona atividade arte-marsiál iha territóriu laran, mas sei iha nafatin ema individuál no grupu balu ne’ebé la leál ba estadu,” nia hateten.
Tuir nia, ema hirak-ne’e tama ba Indonézia autoridade seguransa la deteta tanba família, viziñu, komunidade, líder komunitária, funsionariu públiku no veteranu sira hetan mós nonok de’it.
“Ida-ne’e ita mak kontribui, ita mak suporta ho ita-nia atitude ignoránsia sira-ne’e, sé hotu-hotu hakarak pás no estabilidade ita kontribui buat hotu la’o ho di’ak,” nia katak.
Superintendente Xefe ne’e afirma, autoridade seguransa labele kontrolu movimentu membru arte-marsiál sira ba Indonézia, tanba kestaun limitasaun membru no jeografikamente fronteira terreste Timor-Leste hahú husi Mota-ain ba to’o Mota-Masin, munisípiu Covalima.
Notísia relevante: PNTL detein membru GAM nain-ualu hakat ilegál iha fronteira
Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evaristo Soares Martins

