Guarda floresta presiza kontrola másimu ba komunidade kasa balada fuik

DILI, 02 agostu 2024 (TATOLI)—Deputadu membru komisaun D trata asuntu Ekonomia no Dezenvolvimentu iha Parlamentu Nasionál (PN), José Virgílio, husu Ministériu Agrikultura, Peska, Pekuária no Floresta (MAPPF) liuhusi guarda floresta atu halo kontrolu másimu ba komunidade liuliu kasadór sira labele oho no faan balada fuik.
Notísia Relevante: Espésie lima orijen Timór ne’ebé tama lista ameasada lakon
Nia preokupa tanba iha parte Hera nian ne’e, ai-parapa laran ne’e iha ne’eba lekirauk iha, maibé nota loron hirak liu ba komunidadu balun kaer hodi faan fali lekirauk ne’e iha parte Fatuahi nian
“Husu ba Ministériu Agrikultura liuhusi serbisu guarda floresta, tenke tau matan ba lekirauk, tanba fatin ne’eba ema gosta ba vizita iha ne’eba haree no fó han lekirauk,” Deputadu José Virgílio, hato’o iha uma fukun Parlamentu Nasionál, sesta ne’e.
Deputadu CNRT ne’e mós husu serbisu guarda floresta destaka pesoál iha fatin ne’e atu halo kontrola di’ak liután hodi proteje animal fuik sira-ne’e.
Antes ne’e, Deputadu FRETILIN, Antoninho Doutel Sarmento, husu MAPPF atu aumenta númeru guarda florestál iha munisípiu no postu sira, no di’ak-liu koloka pesoál iha kada suku no apoiu fasilidade hanesan komunikasaun, transporte hodi fasilita sira-nia serbisu bele halo kontrola no halo prevensaun estragu husi ema tesi aí-horis ne’ebé iha valór ekonomia, sunu-rai arbiru no kasa no oho animál fuik sira.
Enkuantu, Timor-Leste iha espésie lima ne’ebé tama iha risku atu lakon no balada fuik sira-ne’e mak bibi-rusa, meda, lekirauk ikun naruk, kakatua mutin no niki, nune’e Diresaun Nasionál Konservasaun Floresta koloka ona guarda florestál sira atu asegura animál sira-ne’ebé tama iha lista ameasadu atu lakon.
Antes ne’e mós, organizasaun BirdLife International identifika mós katak manu-fuik espésie 25 mak ameasadu atu lakon iha Timor-Leste.
Manu-fuik sira ne’e mak iha lia-Indonéziu Elang Bonelli, Alap-Alap Kawah, Perkici Timor, Elang Kelabu, Serak Jawa, Betet Kelapa Hijau, Kakatua Jambul Kuning, Elang Alap Coklat, Perkici Iris, Elang Tiram, Baza Pasifik, Elang Bobal, Alap-Alap Laying, Elang Alap Nipon, Nuriraja Kembang, Elang Tikus, Elang Gular Jari Pendek, Milvus Migrans, Alap-Alap Austrália, Alap-Alap Wallet, Alap-Alap Sapi, Perkici Pelangi, Elang Laut Perut, Elang Rawa Total no Manu Nuri Pipi Merah.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

