DILI, 02 agostu 2024 (TATOLI) – Vise-Ministra ba Asuntu ASEAN, Milena Rangel, hateten programa Futuru Lideransa ba ASEAN (FLBA) atu hametin no haforsa liutan jerasaun foun sira nia kapasidade
“Programa Futuru Lideransa ba ASEAN hanesan meiu ida atu hametin no haforsa ita nia jerasaun foun sira nia kapasidade ba futuru lideransa ba ita nia nasaun, ida ne’e meiu ida mós atu sira bele kumpriende no intende liutan prosesu adezaun ba ASEAN,” Vise Ministra hatete ba ba Agência TATOLI iha Farol Dili, sesta ne’e.
Programa ne’e atu fó oportunidade ba joven sira atu hatene servisu hamutuk ho instituisaun sira ne’ebé hamutuk iha ASEAN liuliu reprezenta husi instituisaun públika, privadu, sosiedade sivíl no organizasaun juventude sira.
“Ita hatene katak ASEAN desde nia estabelesimentu iha 1967, daudaun hanesan organizasaun ida ne’ebé ho nia ekonomia forte ne’ebé eziste ho pilar tolu ne’ebé importante hanesan polítika seguransa, sosiu kulturál no ekonomia. Entaun ba Futuru Lideransa ASEAN ha’u bele hatete katak nia finalidade atu kontribui hotu ba pilar importante tolu ne’ebé ita mensiona,” Milena dehan.
Haree ba ASEAN hanesan organizasaun ida ne’ebé metin tebes ho ekonomia ne’ebé forte no Timor-Leste hanesan nasaun ne’ebé kandidatu forte atu tama ba membru permanente presiza kria duni lideransa foun barak, nune’e bele kontinua halo servisu ba oin bainhira Timor-Leste sai ona membru permanente ASEAN.
“Haree ba situasaun sira hotu, importante tebes ita envolve ita nia joven sira tama iha prosesu adezaun ida ne’e, nune’e ba oin sira bele kompriende di’ak kona-ba prosesu hotu,” nia tenik.
Tuir Vise-Ministra, roteiru ne’ebé Timor-Leste hetan husi Sekretariadu ASEAN la espesifikamente mensiona kona-ba juventude nia kna’ar, maibé ko’alia kona-ba pilar tolu ne’ebé ASEAN adapta ikus presiza duni joven sira nia koinesimentu klean atu nune’e ba futuru joven sira bele komprinede ona kona-ba saida mak ASEAN.
“Espesifikamente la mensiona iha roteiru maibé prosesu ida ne’ebé presiza envolve ema hotu liuliu joven sira, nune’e ba futuru ita tama ona ba membru permanente sira mak sei kontinua tan servisu hotu ba oin, tanba ita hatene ASEAN organizasaun ida ne’ebé dinamiku tebes ho nia dezenvolvimentu la’o maka’as tebes,” nia katak.
Rekorda fali katak molok ne’e, Timor-Leste liuhusi Gabinete Vise-Ministra ba Asuntu ASEAN, halo ona lansamentu programa lideransa ida ba Timor-Leste nia foin-sa’e no líder futuru sira.
LBA ne’e nia objetivu mak atu dezenvolve kapasidade foin-sa’e Timor-oan sira ho idade 23-37 hodi komprieende kona-ba ASEAN no kontribui iha esforsu ba adezaun husi setór oin-oin.
Programa ne’e lansa direita husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão no Sekretáriu Jerál ASEAN, Kao Kim Hourn.
Primeiru-Ministru felisita partisipasaun grupu dahuluk iha lansamentu programa líder futuru Timor-Leste ba ASEAN. Eventu ne’e nu’udar momentu ida Timor-Leste komesa la’o.
IX Governu Konstitusional identifika dezenvolvimentu umanu mak kapitál sosiál nu’udar área prioritária ba investimentu, diversifikasaun ekonómika, dezenvolvimentu infraestrutura no boa-governasaun.
Líder foin-sa’e hamutuk ema na’in-100 mak liu iha prosesu aplikasaun no selesaun rigorozu. Foin-sa’e hirak ne’e mai husi lalo’ok moris no setór oin-oin, inklui sira ne’ebé serbisu iha setór públiku, setór privadu, joven emprendedór sira, organizasaun sosiedade sivíl, akademia no ajénsia internasionál, feto konstitui 56 % husi partisipante.
Kandidatu sira hetan nomeasaun husi instituisaun oin-oin no selesionadu bazeia ba sira-nia aspirasaun ba líder iha Timor-Leste no ASEAN, sira-nia abilidade hodi estabelese relasaun serbisu transforteirisu, no sira-nia potensiál hodi kontribui ba área prioridade sira iha rai-laran. Kandidatu sira mos tenke-ser profisiente iha lian inglés iha nível serbisu, hodi nune’e bele kontribui ba iha diskusaun sira.
Iha programa ne’e, partisipante sira sei apreende barak kona-ba lideransa no ASEAN husi péritu nasionál no rejionál sira, no sei hetan esperiensia liuhusi vizita ba nasaun membru sira hodi dezenvolve relasaun no koñesimentu.
Notisia relevante:Timor-Leste lansa programa futuru foin-sa’e ba ASEAN
Jornlaista: Hortencio Sanchez
Editór: Florencio Miranda Ximenes




