BOBONARO, 03 fevereiru 2025 (TATOLI)—Diresaun Servisu Munisipál Agrikultura (DSMA) Autoridade Munisípiu Bobonaro, hato’o ona pedidu ba departamentu Protesaun Planta, Ministeriu Agrikultura, Pekuaria, Peska no Floresta (MAPPF) atu apoia ai-moruk kombate peste Karakól ne’ebé daudaun ne’e invade natár no ataka hare.
Diretór Servisu Munisipál Agrikultura Munisípiu Bobonaro, Longuinhos João, hatete daudaun ne’e tékniku sira identifika kuaze natar iha parte irrigasaun Maliana I afetadu hotu ba peste Karakól inklui irrigasaun Maliana II parte Tapo-Memo, maibé fatin ne’e ameasa boot-liu mak iha área Poelole, Ramaskora parte suku Raifun no Lahomea nian.
Notísia Relevante: Peste Karakol hahú ataka natar ektare 300 iha Maliana
“Ita simu informasaun hui extensionista sira, ita kanaliza kedas ba iha diresaun nasional ho ninia Departamentu projesaun ba planta. Ita informa tiha ona maibé problema mak ita hotu hatene katak, tinan foun ita foin hahú pedidu hotu-hotu ne’ebé prosesu ne’e la fasíl. Ne’e iha aprovizionmentu depois fó sai rezultadu mak kompañia hola sasán, tanba osan ita la’ós rai iha Peti Cash, ita foti asina lae, ne’e sei prosesu. Maibé, ita husu ona ba Nasionál atu aselera prosesu aprovizionamientu, atu nune’e tempu badak ita bele distribui ona,” nia informa ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin, segunda ne’e.
Nia hatutan, Diresaun Servisu Munisipál Agrikultura (DSMA) Bobonaro daudaun ne’e seidauk bele distribui ai-moruk tanba estoke mamuk.
Maibé, nia dehan, daudaun ne’e Diresaun Servisu Munisipál Agrikultura orienta ona tékniku extensionista sira atu fó asisténsia téknika ba natar-nain sira oinsá atu halo prevensaun.
“Ita la’ós uza de’it ai-moruk kímiku, ita iha dalan seluk. Ezemplu, halo prevensaun ho maneira fizika, halibur iha fatin ruma depois ita oho. Bele mós uza animál seluk han fali Karakól ne’e. Maibé, ida-ne’e seidauk, ita só halibur tiha ba oho. Kuandu ninia populasaun makaas liu, ikus liu mak ita tenke uza ai-moruk kímiku atu bele oho totálmente nia populasaun iha laran,” nia dehan.
Administradór postu administrativu Maliana, munisípiu Bobonaro, Agusto Caetano, husu MAPPF atu aselera prosesu hodi halo intervensaun sedu molok populasaun peste Karakól ne’e aumenta sai barak.
“Ita-nia natar sira tun ba ne’e, agora León (Karakól) mak nakonu, estraga hotu hare-oan sira ne’ebé ita-nia agrikultór sira kuda. Ha’u haree rasik ho matan, loro-loron ho agrikultór sira no extensionista sira,” nia hateten.
Enkuantu natár iha Maliana kuaze ekatre 1,000-resin, husi parte irrigasaun Maliana agrikultór sira daudaun ne’e halo ona preparasaun atu kuda no Maliana II sei iha faze prepara viveiru tanba irrigasaun antigu foin hetan normalizasaun.
Notísia Relevante: Peste Karakól hahú ataka hare iha Ritabou
Jornalista : Sergio da Cruz
Editór : Cancio Ximenes





