DILI, 30 Juñu 2025 (TATOLI) – Governu deside tetu indikativu ba despeza ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 ho valór billaun $1,85, ne’ebé aprezenta husi Ministra Finansa, Santina Cardoso.
Ministra Finansa esplika katak tuir Lei Enkuadramentu Orsamentu Jestaun Finaseira Públika ne’ebé aprova iha Abríl 2025, antes Orsamentu Jerál Estadu 2026 komesa nia prosesu, normalmemte iha siklu ida preparasaun orsamentu, hahú ho konsulta sidadaun, rona mós kona-ba saida mak sidadaun sira haree kona-ba implementasaun programa sira.
Depoizde konsulta sidadaun, ba fali Ministériu Finansa elabora ba jornada orsamentál hodi haree mós kestaun sira kona-ba projesaun makro ekonómiku, reseita doméstika no ezekusaun orsamentál.
“Ita liu tiha faze ida depoizde jornada orsamentál tuir lei, Ministériu Finansa tenke lori mai Konsellu Ministru kona-ba deklarasaun estratéjia orsamentál ne’ebé ezije informasaun kona-ba makro ekonómiku nian, nomós projesaun ba tinan haat tuirmai. Orsamentu ami lori mai, ohin tetu agregadu OJE 2026 billaun $1,85”, Santina Cardoso hateten iha Palásiu Governu.
Governante ne’e labele fó sai detallu orsamentu kada ministériu nian ein termu totál, maibé fó de’it kategoria tolu hanesan saláriu vensimentu, bens serbisu, nomós tranferénsia públika ne’ebé tuir lei katak ne’e mandatóriu ka benefisiáriu individuál sira.
“Kalendáriu tuirmai, iha Jullu nia-laran, Ministériu Finansa sei fó ba liña ministeriál sira tetu dezagregadu ba kategória tolu ne’e atu sira hahú elabora orsamentu no planu ne’ebé hatama ona”, nia dehan.
Santina Cardoso esplika katak distribuisaun tetu orsamentál agregadu ba Administrasaun Sentrál iha OJE 2026 bazeia ba setór estratéjiku sira ne’ebé define husi Programa Governu no Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu, 36% aloka ba Setór Kuadru Institusionál, 28% ba Setór Kapitál Sosiál, 28% ba Dezenvolvimentu Infraestrutura, 7% Dezenvolvimentu Ekonómiku no 1% ba Boa Governasaun no Kombate Korrupsaun.
Ministra Finansa aprezenta previzaun ida ba kreximentu ekonómiku 2,7% husi PIB ba tinan 2026, iha kontestu ida konsolidasaun orsamentál nian, hafoin kreximentu ida ne’ebé prevee ona ho valór 4,3% iha 2025. Taxa inflasaun kontinua iha trajetória ida ne’ebé tun, prevee katak atu atinje 1,8% iha 2025, no estabiliza besik 2% iha tinan lima oin mai.
Nia subliña tuir kalendáriu prosesu orsamentál estabelese distribuisaun tetu dezagregadu ba entidade sira sei hala’o iha loron 04 Jullu submisaun proposta ministeriál sira to’o 24 fulan Jullu, hala’o reuniaun Komité Revizaun Orsamentál entre loron 04-20 Agostu, no submisaun proposta OJE 2026 ba Parlamentu Nasionál to’o loron 01 Outubru 2025.
“Tetu agora Konsellu Ministru aprova billaun 1,85, ne’e redús liu kompara orsamentu ne’ebé ita aloka ba 2025. Tetu ba 2026 tun, ida-ne’e ida toma konsiderasaun katak ita-nia reseita husi Fundu Petrolíferu hahú tun”, konklui.
Notísia relevante: Konsellu Ministru aprova tetu OJE 2025 billaun $1,8
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




