Top

Kada uma-kain iha Ritabou kontribui $2 harii fatin lixu iha via públika

Komunidade aldeia Ritabou ho inisiativa rasik prepara fatin lixu iha estrada públika. Foto Tatoli/Sergio da Cruz.

BOBONARU, 18 Novembru 2026 (TATOLI) – Xefe Aldeia Ritabou, Suku Ritabou, Postu Administrativu Maliana, Munisípiu Bobonaru, Nelson de Araújo do Carmo, hamutuk ho juventude no komunidade, harii ona fatin lixu sanulu iha estrada públiku liuhusi kontribuisaun osan $2 husi kada uma.

Nelson do Carmo hatete katak inisiativa ne’e nu’udar parte kontinuasaun husi atividade limpeza jerál ne’ebé hala’o rotina iha kada loron sesta ho objetivu atu kria ambiente sai moos, saudavel no organizada.

“Limpeza ne’e ami hala’o, maibé liuhusi avaliasaun, ami haree lixu nafatin iha, maski ita iha hanoin atu hirus komunidade sira atu uza konxiénsia, maibé ita rasik la prepara fatin, entaun juventude rasik iha aldeia Ritabou, bairru ex-Kodim, hamutuk ho xefe aldeia. Ami-nia inisiativa ne’e hetan apoiu husi komunidade hotu liuhusi kontribuisaun kada uma ida $2 para harii fatin lixu”, nia dehan hafoin harii fatin lixu nian.

Komunidade aldeia Ritabou ho inisiativa rasik prepara fatin lixu iha estrada públika. Foto Tatoli/Sergio da Cruz.

Autoridade ne’e esplika katak kontribuisaun $2 husi kada uma-kain uza atu sosa materiál konstrusaun hanesan besi-baja, tinta no no materiál seluk hodi prepara fatin lixu hamutuk unidade 10.

Nelson subliña, inisiativa ne’e la’ós de’it atu fasilita komunidade soe lixu iha fatin apropriadu, maibé mós atu apoia esforsu Governu iha jestaun lixu no prezervasaun ambientál.

“Ida-ne’e ami atu hatete de’it katak, bainhira buat ne’ebé ita bele halo, ita tenke halo, buat ne’ebé ita labele halo mak pasiénsia ita hein husi leten liuhusi programa Governu, maibé simples hanesan ne’e ita bele halo”, nia dehan.

Atu prevene komunidade soe lixu arbiru, xefe aldeia sei halo karta avizu ba autoridade kompetente no serbisu hamutuk ho Igreja Katólika atu liuhusi misa domingu nian hato’o informasaun ba komunidade kona-ba importánsia uza fatin lixu ne’ebé prepara ona.

“Ami husu ba Governu atu haree didi’ak tanba ami prepara ona fatin, maibé presiza husi parte Postu Administrativu no Autoridade Munisípiu bele ajuda liuhusi avizu ba suku no aldeia hotu-hotu atu prepara fatin lixu hanesan ne’e. Se la’e ita ko’alia de’it saúde iha ita-nia liman-rasik, más ita la prepara fatin lixu ne’e hanesan ita halo retórika de’it”, xefi aldeia dehan.

Xefe Suku Ritabou, Maximiano dos Santos Araújo, esklarese katak inisiativa ne’e atu responde mós ba sirkulár Autoridade Munisípiu Bobonaru kona-ba ijiene no orden públika, hodi prevene komunidade soe lixu arbiru iha estrada públika no irrigasaun Maliana I.

Nia esplika katak irrigasaun Maliana I importante tebes tanba durante ne’e fornese bee ba natar no to’os iha área ne’e, nune’e presiza proteje husi lixu no poluisaun.

Xefe suku Maximano deklara katak autoridade suku sei ko’alia ho komunidade aldeia seluk iha Ritabou atu kontinua harii fatin lixu iha estrada públika partense suku Ritabou nia.

“Ita-nia planu prepara fatin lixu ne’e iha hotu ona, ita sei halo enkontru ho komunidade atu fahe informasaun ba sira katak ita iha ona fatin lixu, entaun bainhira movimentu bá-mai, hemu tiha bee agua mamuk, plástiku, suratahan sira ne’e tau iha lixu laran, tanba barak liu sira hemu tiha bee so’e arbiru de’it”, nia realsa.

Líder iha suku Ritabou ne’e mós husu ba sidadaun sira, liuliu motorista veíkulu no pasajeiru, atu la soe lixu husi motór no karreta laran bainhira halo viajen.

Notísia relevante: Aldeia Ritabou inisia limpeza jerál kada semana hodi kuída ambiente moos

“Se bele hemu tia bee, aqua mamuk, kualkér lixu, plástiku no suratahan sira ne’e, ho karreta karik la’o hela, para tiha, soe hotu iha fatin lixu mak foin kontinua viajen, maibé para iha fatin lixu ne’ebé disponivel atu soe lixu antes kontinua viajen, tanba ambiente moos kontribui ba ita-nia saúde di’ak”, nia akrexenta.

Autoridade ne’e apela ba aldeia sira seluk ne’ebé lokaliza iha estrada públika atu tuir ezemplu Ritabou nian, liuhusi kooperasaun entre lideransa lokál, juventude no komunidade atu prepara fatin lixu no hametin konxiénsia kona-ba limpeza ambiente.

Notísia relevante: Negosiante husu autoridade Bobonaru prepara kaixote lixu móvel iha merkadu Maliana

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!