iklan

BOBONARU, HEADLINE

Agostu, SEATOU halo operasaun ba animál husik livre no konstrusaun ilegál iha Balibó-Atabae

Agostu, SEATOU halo operasaun ba animál husik livre no konstrusaun ilegál iha Balibó-Atabae

Sekretáriu Estadu ba Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana, Germano Santa Brites Dias. Foto/TATOLI

BOBONARU, 24 Jullu 2026 (TATOLI) – Sekretaria Estadu ba Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) hamutuk ho ekipa konjunta sei hala’o operasaun iha fulan-Augustu atu hasai animál no uma ne’ebé okupa espasu públiku, inklui área tasi-ibun, iha postu administrativu Balibó no Atabae.

Sekretáriu Estadu tutela, Germano Santa Brites Dias, hatete katak Governu sei foti asaun rigoroza ne’e tanba komunidade la kumpre avizu no orientasaun ne’ebé durante tinan hirak fó sai atu sulan no kesi animál iha fatin apropriadu.

Nia dehan sirkulasaun animál livre iha via públika fó risku ba seguransa ema nia vida no kontribui ba ambiente la ijiéniku.

“Até agora situasaun ida karau toba husi Batugadé tama to’o Loes ne’e laiha mudansa. Ita koalia la rona, entaun sira-nia hakarak ha’u tenke tun. Fulan-Augustu nia laran ha’u mai fali”, nia hateten iha salaun Maria Tapó durante enkontru ho autoridade Bobonaru, ohin.

Nia mós hateten katak animál ne’ebé husik livre iha via públika husi Batugadé to’o Loes estraga imajen nasaun nia, tanba Balibó no Atabae sai odamatan ba turista no vizitante sira ne’ebé tama Timor-Leste, liuhusi fronteira terrestre.

Nia mós orienta Diresaun Delegasaun Territoriál Terras no Propriedade munisípiu Bobonaru atu fó notifikasaun ba komunidade ne’ebé harii uma no fatin negósiu permanente iha área tasi-ibun Batugadé no Erkina, Atabae, tanba lei hatete katak área metru 50 husi tasi ba rai-maran nu’udar patrimóniu Estadu.

“Hahú ohin ba oin kansela hotu kontratu ne’ebé loke iha tasi-ibun hodi harii uma permanente iha ne’ebá. Ha’u tesik mai uma permanente iha ona no muru ida besik UPF nia iha Batugadé ne’e, orisda hasai notifikasaun ba sira, Agostu ha’u mai ne’e ho kedas mákina para sobu”, nia dehan.

Administradór Postu Administrativu Atabae, Pedro Laco Buti, hatete katak autoridade postu hasai ona sirkulár ba líder komunitáriu sira ho baze legál no orientasaun husi SEATOU, atu aviza komunidade hakiak-na’in sira sulan no kesi animál iha fatin seguru.

“Avizu ne’e ita hasai kedas iha altura vizia sua Santidade Papa Francisco mai ita-nia nasaun. Depoizde vizita Papa ita planu atu halo duni atividade oho animál sira ne’e, infelizmente autoridade munisípiu Bobonaru seidauk foti desizaun. Maibé, ho limitasaun lubuk liuliu rekursu la sufiente mak ita la halo asaun sira ne’e”, katak.

Tanba ne’e hahú agora ba oin autoridade postu sei kontinua tun bá terrenu atu sensibiliza lei ba hakiak-na’in sira no bainhira la kumpre autoridade sei foti asaun. “Nia dalan mak tenke oho duni, orientasaun Sekretáriu Estadu nia tun ona, ita prontu atu ezekuta”, nia afirma.

Administradór Postu Administrativu Balibó, Casemiro dos Santos, mós prontu atu ezekuta orientasaun husi SEATOU, tanba presiza intervensaun konjunta atu rezolve problema animál livre iha estrada públiku.

“Dalaruma ita ba avizu tiha, la halo asaun ruma ne’e komunidade konsidera hanesan ita bá koalia ne’e hanesan buat mamuk. Maibé, ba oin ami sei koordena ho munisípiu se iha tempu besik, iha orientasaun atu halo operasaun, ita hala’o ba animál sira ne’e”, nia dehan.

Notísia relevante: Komunidade solisita Autoridade Bobonaru halo operasaun ba asu husik livre

Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaru, Paulo Moniz Maia, husu ba komunidade atu koopera ho Governu tanba intervensaun SEATOU ne’e atu organiza no hadi’a orden públika.

Antigu deputadu ne’e hatete katak durante ne’e simu bebeik informasaun no keixa husi komunidade kona-ba animál livre iha estrada públiku no konstrusaun iha área tasi-ibun. “Atu moris ho saúde di’ak, ita tenke hahú husi ijiene iha uma-laran no iha ambiente. Uma, bairu, suku, postu administrativu no munisípiu hotu-hotu tenke hamoos no organiza. Bainhira harii uma, tenke halo iha fatin ne’ebé tuir lei, la’ós iha estrada ninin”, nia salienta.

Autoridade Munisípiu Bobonaru prepara hela sirkulár kona-ba ijiene no orden públika atu organiza no garante utilizasaun ne’ebé apropriadu ba instalasaun públika sira, hanesan estrada, kanál irrigasaun, mobiliáriu urbana, edifísiu públiku no espasu públiku seluk to’o iha nivel aldeia.

Regulamentu ne’e mós bandu soe fo’er arbiru, fase karreta no motorizada iha kanál irrigasaun no estrada ninin, inklui husik animál livre iha área urbana no fakar materiál konstrusaun iha estrada ne’ebé bele impede movimentasaun ema no transporte.

Notísia relevante: AMB sosilializa sirkulár kona-ba ijiene no orden públika iha Maliana

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!