Top

STAE, CNE no PNTL distribui materiál eleitorál ba segunda volta eleisaun xefe suku iha Manatutu no Manufahi

Distribuisaun materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi. Imajen TATOLI/Osória Marques

DILI, 23 Outubru 2026 (TATOLI)—Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), liuhosi Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál (STAE), hamutuk ho Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE) no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), Sesta ne’e, distribui materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi.

Diretora Jerál STAE, Dulce Guterres Júnior, hateten katak instituisaun relevante sira, inklui STAE no CNE, presiza kontinua koordena no fó-atensaun ba prosesu eleitorál atu garante katak segunda volta eleisaun iha suku rua ne’e, ne’ebé sei hala’o iha 26 Outubru 2026, la’o ho di’ak.

Ámbítu distribuisaun materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi. Imajen TATOLI/Osória Marques

“Ohin ita halo distribuisaun materiál sensivel no la sensivel ba Suku Wetanuk-Fatuk Kuak no Suku Rembor, ne’ebé kandidatu sira la konsege hetan maioria votu ne’ebé presiza iha primeira volta. Tanba ne’e, eleisaun sei kontinua ba segunda volta, tuir regra no prosedimentu eleitorál ne’ebé vigora,” nia dehan ba jornalista sira iha Salaun STAE, Kaikoli, Dili.

Nia hatutan katak STAE sei kontinua organiza distribuisaun materiál eleitorál ba sentru votasaun sira atu asegura preparasaun ba segunda volta la’o ho orden no tuir planu ne’ebé estabelese ona.

Dulce Guterres Júnior mós enfatiza importánsia kooperasaun entre STAE, CNE no instituisaun Estadu sira atu apoia prosesu eleitorál to’o ramata.

Ámbítu distribuisaun materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi. Imajen TATOLI/Osória Marques

Entretantu, Sekretária CNE, Terezinha Cardoso, hateten katak instituisaun hotu-hotu iha responsabilidade atu garante segunda volta eleisaun xefe suku la’o ho seguru.

Nia subliña katak materiál eleitorál sai instrumentu prinsipál atu komunidade bele ezerse sira-nia direitu atu vota no hili lideransa ne’ebé sira konsidera apropriada atu lidera sira-nia suku.

“Responsabilidade boot iha prosesu ida-ne’e mak presiza kolaborasaun di’ak entre Governu, ministériu, autoridade lokál, STAE no CNE atu asegura eleisaun ne’e bele hala’o ho susesu,” nia dehan.

Nia mós agradese ba ekipa téknika STAE ne’ebé kontinua transporta materiál eleitorál, no ba membru CNE sira ne’ebé akompaña prosesu ne’e atu asegura materiál hotu to’o iha fatin ne’ebé determina ona.

Ámbítu distribuisaun materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi. Imajen TATOLI/Osória Marques

Reprezentante CNE ne’e husu atu halo verifikasaun ba materiál eleitorál no entrega tuir prosedimentu ba pesoál responsável, hodi asegura katak materiál sira rai ho seguru no prontu atu uza iha loron votasaun.

Nia enfatiza katak responsabilidade atu garante eleisaun livre, transparente no seguru la’ós de’it iha STAE no CNE, maibé mós iha instituisaun governamentál sira, autoridade lokál, forsa seguransa no komunidade tomak.

“Tanba ne’e, ha’u husu ba parte hotu atu hamutuk mantein ambiente pasífiku no respeitu malu, atu komunidade bele hili sira-nia líder ho liberdade, laiha presaun ka intimidasaun. CNE hein katak, ho kooperasaun entre instituisaun hotu, segunda volta eleisaun xefe suku iha suku rua ne’e bele hala’o ho ordenadu, transparente no tuir prinsípiu demokrátiku,” nia dehan.

Distribuisaun materiál eleitorál sensivel no la sensivel ba preparasaun segunda volta eleisaun xefe suku iha Suku Rembor, Postu Administrativu Manatutu Vila, Munisípiu Manatutu, no Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, Postu Administrativu Same, Munisípiu Manufahi. Imajen TATOLI/Osória Marques

Iha sorin seluk, Diretór-Jerál Interinu Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), Celestino Marques, hateten katak distribuisaun materiál eleitorál ba suku rua ne’e hala’o nu’udár parte husi preparasaun ba segunda volta eleisaun xefe suku, hafoin rezultadu apuramentu primeira volta ne’ebé ramata iha 10 Outubru 2026.

“Eleisaun primeira volta ne’ebé hala’o iha 10 Outubru 2026 seidauk determina vensedór iha suku rua ne’e, tanba kandidatu sira la konsege hetan maioria votu tuir rekizitu lei nian. Tanba ne’e, suku rua ne’e sei kontinua ba segunda volta, ne’ebé planeia atu hala’o iha 26 Outubru 2026,” nia subliña.

Nia hatutan katak distribuisaun materiál eleitorál sai etapa importante atu asegura prosesu votasaun iha segunda volta la’o ho di’ak no tuir prosedimentu ne’ebé estabelesidu.

“Importante atu mantein neutralidade, integridade no profisionalizmu iha prosesu eleisaun. Kandidatu idaidak tenke hetan oportunidade hanesan atu kompete ho justu, no komunidade tenke bele ezerse sira-nia direitu atu vota ho liberdade, laiha presaun, intimidasaun ka influénsia ruma,” nia dehan.

Celestino Marques mós afirma katak eleisaun xefe suku la’ós de’it kompetisaun atu hetan pozisaun, maibé prosesu demokrátiku atu hili líder ne’ebé iha kapasidade atu serbí komunidade, promove dezenvolvimentu lokál no hametin unidade sosiál.

Nia husu ba ekipa organizadora, pesoál eleitorál, autoridade munisipál, administradór postu administrativu, PNTL, lideransa komunitária no sosiedade sivíl atu kumpre sira-nia responsabilidade tuir prosedimentu ne’ebé estabelesidu.

Nia mós enfatiza importánsia seguransa durante transporte no distribuisaun materiál eleitorál atu prevene interferénsia no asegura materiál hotu to’o iha fatin ne’ebé determina ona.

Iha parte seluk, Diretór Organizasaun Komunitária Munisípiu Manatutu, Evaristo Lima, esplika katak Suku Rembor tama ba segunda volta tanba kandidatu sira iha primeira volta la konsege hetan maioria votu ne’ebé presiza.

“Ita hakat ba volta daruak tanba iha suku ne’e kandidatu ba xefe suku hamutuk na’in-tolu. Tanba ne’e, votu fahe ba kandidatu sira no la konsege atinje porsentu 50%+1. Nune’e, ita tenke hakat bá ronda daruak,” nia esklarese.

Kandidatu ba xefe Suku Rembor hamutuk na’in-tolu, mak Francisco Carvalho ne’ebé hetan votu hamutuk 239, Natalino Vigeas de Carvalho ho votu 156, no Paulo Timo ho votu 93.

“Ho rezultadu ida-ne’e, tenke hakat bá volta daruak, no sei avansa kandidatu na’in-rua,” nia esplika.

Suku Rembor kompostu husi aldeia tolu, mak Materaten ho eleitór na’in-277, Wehalang ho eleitór na’in-197, no Lulia ho eleitór na’in-105.

Nune’e mós, Xefe Departamentu Organizasaun Komunitária Munisípiu Manufahi, Leonia Pinto Correia, hateten katak votu ne’ebé fahe ba kandidatu na’in-haat iha Suku Wetanuk-Fatuk Kuak implika eleisaun tenke kontinua bá segunda volta.

“Ita hakat bá volta daruak tanba iha kandidatu na’in-haat. Votu fahe ba kandidatu haat ne’e. Bainhira ita haree ba porsentu 50%+1, rezultadu ne’e la to’o, entaun hakarak ka lakohi, tenke hakat bá volta daruak,” nia esplika.

Nia informa katak kandidatu na’in-haat mak Eugénio Simões ne’ebé hetan votu hamutuk 145, Herlianda Henrique ho votu 34, Inocêncio de Araújo ho votu 210, no Saturnina da Silva ho votu 102.

Iha Suku Wetanuk-Fatuk Kuak, iha aldeia tolu, mak Ledrae ho eleitór na’in-170, Leolor ho eleitór na’in-176, no aldeia ida-ne’ebé naran seidauk konfirma iha informasaun orijinál, ho eleitór na’in-156.

Kontekstu

Segunda volta eleisaun xefe suku hala’o bainhira laiha kandidatu ida mak hetan maioria votu tuir kritériu eleitorál ne’ebé aplikadu. Iha eleisaun órgaun suku iha 2024, TATOLI mós relata katak kandidatu na’in-rua iha Suku Madohi avansa ba segunda volta tanba laiha kandidatu ida mak atinje kritériu 50%+1.

Lee notísia relevante: Eleisaun iha Madohi, kandidatu xefe suku Bernardino no Dedi avansa ba volta daruak.

Preparasaun eleitorál mós presiza koordenasaun entre instituisaun relevante sira, inklui STAE, CNE no forsa seguransa, atu garante prosesu la’o ho orden, transparénsia no seguransa.

Lee mós: Governu, STAE, CNE no PNTL hala’o reuniaun téknika kona-ba Eleisaun Prezidensiál 2027.

Jornalista: Osória Marques

Editór: Xisto Freitas da Piedade

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!