DILI, 16 jullu 2021 (2021)--Ministériu Turizmu, Komérsiu no Indústria (MTKI) no Banku Nasionál Komérsiu Timor-Leste (BNCTL) asina akordu ho proponente haat ne’ebé sai benefisiáriu ba fasilidade garantia kréditu suave ba programa negósiu sosiál.
Ministru Turizmu Komérsiu no Indústria, José Lucas do Carmo da Silva, hateten, polítika VIII Governu Konstitusionál atu promove setór produtivu sira liuhosi programa fasilidade garatia kredítu ho funan kiik 3%.

“Proponete na’in-haat sei asesu garantia kréditu iha BNCTL atu finansia ita-boot sira-nia empreza atu sai susesu liután hodi kontribui ba kresimentu ekonómiku iha Timor-Leste,” Ministru José Lucas, dehan iha salaun enkontru MTKI, Bebora, sesta ne’e.
Inisiativa ne’e mosu atu halo rekuperasaun ba empreza sira durante períodu pandemia atubele estimula sosiedade liuhosi hamoris negósiu no industria iha setór produtivu sira.
Programa ne’ebé hamosu kréditu suave, hanesan polítika ne’ebé Governu liuhosi MTKI estabelese hodi fó biban ba mikro, pekena no média empreza hodi bele asesu finaseiru liuhosi kréditu ho juru mínimu 3% kada tinan no períodu durante fulan-tolu to’o neen.
Foku ba empreza ho negósoiu iha área produtivu
Programa ne’e foku liu ba empreza sira ne’ebé hala’o negosiu iha área produtivu hanesan agrikultura, turizmu, pekuária, peska, indústria no komérsiu hodi kria kampu traballu iha rai-laran.

Enkuantu inisiativa realiza atividade hirak ne’e liuhosi kolaborasaun entre MTKI, BNCTL United Nations Development Programme (UNDP), no Institutu Apoiu Dezenvolvimentu Emprezariál (IADE).
Nune’e, Ministru José Lucas husu benefisiáriu sira uza fasilidade ho di’ak atu iha sustentabilidade iha futuru.
“Ha’u husu ita-boot sira ne’ebé hetan asesu uluk ba programa ne’e sai exemplar atu lori programa ne’e ba oin, ita-boot sira mós reprezenta ona imajen hosi programa. Ita-boot sira resposabilidade ida ho ekipa tomak, maibé ami tau fiar tomak,” nia subliña.
Iha biban hanesan, Diretór Ezekutivu BNCTL, Brígidio de Sousa, haktuir, antes ne’e parte banku simu proposta lima hosi ekipa avaliasaun MTKI, maibé aprova de’it proposta haat mak elijível asesu fasilidade kréditu ne’e.
Notísia relevante: MTKI avalia proposta empreza asesu fasilidade garantia kréditu 3%
“Ami aprova de’it proposta haat tanba merese duni atu asesu, ne’ebé ohin ami ofisiálmente asina akordu ho sira atu sai benefisiáriu,” nia hatutan.

Faze dahuluk empreza sira bele asesu kréditu hosi $1.000 to’o $25.000.
“Ohin, ita fó ba empreza na’in-haat ho totál orsamentu $70.000 tanba depende ba sira-nia negósiu, balun husu $1.00 to’o $25.000,” nia informa.
Nia rekoñese, garantia kréditu ho funan kiik, banku la hetan reseita maka’as, maibé hanesan banku Estadu iha resposabilidade sosiál.
Bainhira empreza ne’ebé asesu garantia kréditu bele hala’o atividade ho susesu, Governu sei kontinua aloka orsamentu ba programa ne’e iha futuru.

“Ita espera katak empreza sira hahú ho negósiu kiik atu kontinua dezenvolve an sai boot hodi hetan kréditu. Ita mós hakarak fasilita joven sira ne’ebé kreativu, maibé laiha kapitál ita bele ajuda liuhosi programa asesu kréditu,” nia kompromete.
Ekipa aliasaun hosi MTKI entrega tan proposta neen, ba BNCTL ne’ebé iha tempu badak sei halo avaliasaun atubele asesu mós programa garantia kréditu ne’e.
Benefisáriu agradese Governu
Diretora Kompañia Mirtedes, Leonia Lemos, agradese ba Governu liuhosi MTKI no BCTL tanba bele autoriza empreza kiik sira asesu ba programa ne’e.
“Ha’u kontente asesu kréditu ne’e atu atu mellora ha’u-nia negísiu iha produsaun agríkola, liuliu ai-han liuhosi produsaun inovativu transforma modo tahan no ai-fuan sira. Ha’u-nia proposta husu orsamentu $25.000 no negósiu ne’e halo iha Dili,” nia dehan.

Diretór Kompañia Jafem produsaun ai-kulat mutin, Cornelio Gago, agradese mós ba Governu no apresia programa ne’e atubele dezenvolve negósiu ho di’ak.
“Ha’u-nia negósiu atu prodús no transforma ai-kulat mutin sai produtu ne’ebé tama ona merkadu hanesan ai-kulat fresku no krupuk kulat ne’ebé hala’o iha munisípiu Ermera,” nia hatutan.
Nune’e, nia konsidera kréditu ho funan 3% ne’e di’ak tebes ba empreza kiik sira atu dezenvolve an sai emprezáriu boot iha futuru hodi kontribui ba kresimentu ekonómika iha Timor-Leste.

Diretora kompañia Romardi Kantina Eni, Rosalia Elvi Trindade, konsidera programa ne’e di’ak tebes atu apoia empreza kiik sira bele kontinua negósiu iha situasaun pandemia.
“Ha’u hanesan empreza kiik sente kontente no orgullu tebes ba programa Governu tanba bele ajuda ami hakat ba oin nafatin tanba durante durante pandemia ami hasoru difikuldade,” nia agradese.
Negósiu ne’ebé nia hala’o hela foku ba komérsiu no indústria, ho produsaun salada ai-fuan lata ho objetivu redús importasaun no uza produtu lokál ne’ebé hala’o iha Dili.
“Ha’u-nia proposta husu orsamentu $15.000,” nia akresenta.
Jornalista : Florêncio Miranda Ximenes
Editora : Julia Chatarina




